Кіріспе

Батыс Африкадағы өзен, Геба өзенінің маңызды саласы. Корубал, сондай-ақ Рио Корубал немесе Томине деп те аталады, Батыс Африкадағы өзен және Геба өзенінің маңызды саласы болып табылады. Ұзақ емес бөлігінде Гвинея мен Гвинея-Бисаудың арасындағы халықаралық шекараның бір бөлігін құрайды. Оның ұзындығы шамамен…

Тарих

1969 жылдың ақпан айында португалдық отаршылдық соғысы барысында португал армиясы Мадина-ду-Бое аймағындағы аумақтардан шегінетін кезінде Корубал өзенін кешіп өтуде 47 сарбазын жоғалтты. Оқиға "Чече апаты" деп белгілі болды.

Келісім

"Корубал өзені туралы келісім" деп аталатын хаттамалық келісімге 1978 жылғы 21 қазанда Гвинея Республикасы мен Гвинея-Бисау Республикасы Конакриде Калиба-Корибал өзенін дамыту және басқару үшін қол қойды; Корубал өзені Калиба деп те аталады. Сондай-ақ, "Гамбия өзенін дамыту ұйымы" (ОМВГ), "Гамбия өзенінің бассейнін дамыту ұйымы" деп те белгілі, құрылуына келісім берілді. Бұл ұйым Гамбия өзені, Геба өзені және Корубал өзеніндегі жобаларды электр энергиясын өндіру, суару, су тасқынын бақылау, кеме жүргізу, су сапасын жақсарту және инфрақұрылымды дамыту мақсатында зерттеу және басқару жоспарларын әзірлеу үшін құрылды. Келісімде Корубал өзенінің жалпы алабы 24000 км² екені, оның 17500 км² (72,71%) Гвинеяда, ал қалған 27,02% Гвинея-Бисауда орналасқандығы да мойындалды. ОМВГ гидроэлектр стансаларын салу үшін төрт нысанды зерттеді. Бұл жобалар: Гамбия өзеніндегі Самбангалу, Колиба/Корубал өзеніндегі Фелло-Сунга және Салтинхо жобалары, Геба өзеніндегі Гауал жобасы. Дегенмен, жалпы келісімде Гвинея мен Гвинея-Бисау арасындағы ынтымақтастықты реттейтін маңызды және процедуралық ережелер жоқ. Сондықтан, "Халықаралық су ағыстарын пайдалану туралы Біріккен Ұлттар Ұйымының конвенциясын" пайдалану ұсынылды. Бұл 1997 жылы қабылданған, екі немесе одан көп мемлекеттермен ортақ өзен бассейндерін тең және тұрақты дамыту мен басқаруды ілгерілетін халықаралық құжат. Осы конвенцияның ережелерін қолдану арқылы екі ел арасындағы Корубал өзенін дамыту туралы қолданыстағы келісімді кеңейту қажет, "ынтымақтастықты ақпараттандыру және бағыттау, сондай-ақ техникалық комитетке оның қызметін жақсырақ орындау үшін құқықтық кеңес беру" жөнінде нақты ережелерді қосу қажет.

География

Гвинеяның Фута Джалон таулы аймағында Лабе маңында басталады және көбінесе шығыстан батысқа қарай ағады. Бентала өзені – жоғарғы саласы. Гвинея-Бисауға шығыс шекарасы арқылы кіреді, содан кейін негізгі бағыты оңтүстік-батысқа бұрылады, Гвинея-Бисау шекарасына жақындап, сосын солтүстік-батысқа бұрылып, Кситоле қаласынан өтеді, одан кейін Габа сағасының жоғарғы бөлігіне құяды, шамамен Бисау қаласынан өзен жоғары орналасқан жерде. Қысқа мерзімге Гвинея мен Гвинея-Бисау арасындағы халықаралық шекараның бір бөлігін құрайды. Бафатаның оңтүстік шекарасы мен Квинара және Томбали аймақтары аралығымен ағады. Бафата қаласына дейін кеме жүзуге болады. Биафада – Корубал өзенінің солтүстік жағалауындағы саланың құйылысынан жоғарыдағы жер, ал екі өзеннің қосылған жерінде сағаның ені шамамен 10 км-ді құрайды. Рио-Корубал өзенінің су шығыны жоғары, бірақ өте тұрақсыз. Мамыр айында (ең төменгі көрсеткіш) байқалған орташа айлық су шығыны тек 8 м³/с, ал қыркүйек айында (ең жоғары көрсеткіш) орташа көрсеткіштен 140 есе кем. Маусымдық өзгерістер сондықтан өте жоғары, бұл айтарлықтай тұрақсыздықты көрсетеді. 18 жылдық байқаулар барысында ең төменгі айлық су шығыны 5,4 м³/с, ал ең жоғарғысы – 1600 м³/с болды. Суқұйрықтар оқшауланған топқа жатады.