Кіріспе

Копенгагендегі исланд қолжазбаларын зерттеу институты Арнамангений институты (Den Arnamagnæanske Samling, бұрын Det Arnamagnæanske Institut) – 1730 жылы исланд ғалымы және антиквары Арни Магнуссон Копенгаген университетіне мұра етіп қалдырған Арнамангений қолжазбалар жинағындағы қолжазбаларды оқу және зерттеуді дамыту мақсатында 1956 жылы құрылған оқу және ғылыми-зерттеу институты.

Тарих және қызмет

2003 жылдың 1 шілдесінде Арнамагнеан институты Дания диалектологиясы институтымен (Institut for Dialektforskning) және ономастика институтымен (Institut for Navneforskning) бірігіп, Копенгаген университетінің гуманитарлық факультетінің құрамына кіретін Скандинавия зерттеулері институтын (Nordisk Forskningsinstitut) құрды. 2017 жылдың қыркүйегінде Скандинавия зерттеулері институты Солтүстік зерттеулер және тіл білімі институтымен (Institut for Nordiske Studier og Sprogvidenskab) біріктірілді. 1772 жылы құрылған Арнамагнеан комиссиясы (Den Arnamagnæanske Kommission) Арнамагнеан қорының (Det Arnamagnæanske Legat, Legati Arnæ Magnæani) басқару органы болып табылады, бұл қор Áрні Магнуссонның жеке мүлкінен құрылған және қолжазбалар жинағындағы қолжазбалардың басылымдарын және зерттеулерін жүргізу үшін қаражат бөлуге арналған. Арнамагнеан институтының басты функциясы – 1760 жылы құрылған Арнамагнеан қорының талаптарына сәйкес Арнамагнеан қолжазбалар жинағындағы қолжазбаларды сақтау және оларды зерттеуді дамыту болып табылады. Шамамен 3000 данадан тұратын Арнамагнеан қолжазбалар жинағы қазір Копенгаген мен Рейкьявик арасында бөлінген. 2009 жылдан бері ол ЮНЕСКО-ның «Әлемдік жад» тізіміне енгізілген. Институттың ғылыми қызметкерлері көне батыс скандинав (көне исланд), көне дания және көне швед тілдері мен әдебиетін, сондай-ақ қазіргі исланд және фарер тілдері мен әдебиетін зерттеу және оқыту үшін жауапты. Институтта фотостудия және консервация шеберханасы бар, біріншісінде бір, екіншісінде екі штаттан тыс қызметкер жұмыс істейді. Институт «Bibliotheca Arnamagnæana» деген атпен ғылыми монографиялар сериясын, «Editiones Arnamagnæanæ» деген атпен көне норвег/исланд мәтіндерінің сындық басылымдарын, сондай-ақ «Opuscula» атты ғылыми журналды жариялайды. Институт, сонымен қатар, Áрні Магнуссонның Исландиялық зерттеулер институтымен бірлесіп, Копенгаген мен Рейкьявик қалаларында кезектесіп өткізілетін қолжазбалар зерттеулері бойынша жазғы мектепті және Копенгагенде екі жылда бір рет өткізілетін қолжазбаларды күтіп ұстау және сақтау жөніндегі халықаралық семинарды ұйымдастырады.