Кіріспе

406 жылы Рим Британиясында император деп жарияланған римдік узурпатор Грациан немесе Грациан (шамамен 407 жылдың ақпанында қайтыс болған) – Рим Британиясының 406-407 жылдардағы узурпаторы.

Мансап

Маркусты өлтіргеннен кейін, Грецианды Британиядағы әскер 406 жылдың соңында, шамамен қазан айында император деп жариялады. Оросий жазғандай, оның тегі римдік-британдық және қалалық аристократияның мүшесі, мүмкін куриалис болған. Әскердің әскери лауазымда емес адамды билікке көтеруі, әскердің жалақы сияқты мәселелерді немесе Comes Britanniarum, Comes Litoris Saxonici және Dux Britanniarum арасындағы келіспеушіліктерді азаматтық шенеунік жақсырақ шеше алады деген ойға келгенін көрсетеді. Грацианның билікті басып алуы Галлияға ірі варвар шабуылымен бірге болды; 406 жылдың 31 желтоқсанында вандалдар, аландар және суэбтер (суевтер) мұздаған Рейн өзенін кесіп өтті. 407 жылы олар солтүстік Галлияға қарай Булоньге дейін таралып, Британиядағы әскерлер Ла-Манш арқылы шабуылдан қорқуда екенін Зосим жазды. Тарихшы Дж. Б. Бери император Гонорийдің әскери магистрі Стилихонның Галлияға варвар шабуылын ұйымдастырғанын болжады, ол британдық билікті басып алушылар туралы алаңдаған, бірақ Радагайс пен Аларик I-нің іс-әрекеттеріне байланысты оларға қарсы әрекет ете алмады. Сондықтан шабуыл британдық әскердің назарын аудару мақсатында жасалды. Бұл гипотезаны қазіргі заманғы тарихшылар, мысалы Томас Бернс қабылдамады, ол Стилихоның көтерілісті басу үшін галл әскеріне тәуелді болғанын айтады. Галлиялық әскерлер вандалдар шабуылынан ауыр қатыгездік көргеннен кейін ғана Стилихо британдық көтеріліске қатысты өз позициясын қайта қарастыруға мәжбүр болды. Варварлар шабуылы туралы жаңалық Британияға жеткенде және олардың Булоньге (Британияға жабдықтар мен әскерлер келетін негізгі порты) жылдам жақындаған кезде, әскерлер алаңдап, тынышсыздық туды. Әскердің Галлияға өтіп, варварларды тоқтатуды қалағаны болжамдалады, бірақ Грациан оларға қалуға бұйырды. Бұған наразы болған әскерлер оны билікке келгеннен кейін төрт ай өткен соң өлтіріп, ақпан айының басында Константин III-ті өздерінің басшысы етіп сайлады. Джеффри Монмутский осыған ұқсас тұлғаны, Грациан Муницепсті сипаттайды, бұл, мүмкін, бір адам. Ол Альфред Дагганның тарихи романы "Кішкентай императорлар" сипатталған үш императордың бірі.