Кіріспе

Қаражат жинаудың ұзақ кезеңі

Қаржы жинау акциясы – бұл әдетте қоғамдық телерадиостанциялардың жарналарын арттыру үшін пайдаланатын, ұзаққа созылатын қаражат жинау шаралары. "Уәде" деген термин, жарна берушінің белгілі бір мерзім ішінде, тұрақты интервалдармен қаржы жіберу туралы берген уәдесінен туындайды. Қаржы жинау акциясы кезінде, тұрақты және арнайы бағдарламалардан кейін, станция қызметкерлері эфир арқылы жарна беруге шақырады, көрермендерден әдетте телефон немесе интернет арқылы осы үзіліс уақытында өз үлесін салуды сұрайды. Мұндай акциялар әдетте жылына екі-төрт рет өткізіледі, олардың уақыты жергілікті қоғамдық телерадиостанциясы белгілеген кестеге байланысты өзгеріп отыруы мүмкін.

Өмірбаян

Атап айтқанда, АҚШ радиостанцияларында жарна жинау кең таралған. Ұлттық қоғамдық радио (NPR) және Қоғамдық телеарналар қызметі (PBS) сияқты қоғамдық хабар тарату ұйымдары көбінесе өздерінің мүше станциялары төлейтін бағдарламалық төлемдерге тәуелді. АҚШ-тың федералды үкіметі оларға, негізінен, Қоғамдық телерадио хабарларын тарату корпорациясы (CPB) және корпоративтік демеушілік арқылы қаржылай көмек көрсетеді. Американың қоғамдық телерадиокомпаниялары жылына екі-үш рет жарна жинап, әрқайсысы әдетте бір-екі аптаға созылады. Кейбір діни хабар тарату ұйымдары, соның ішінде Educational Media Foundation (K Love және Air1 радио желілерін басқарады) де осындай бағдарламалық төлемдерге қатты сүйенеді. Бұл станциялар тыңдаушылар мен көрермендерден (және қажет болған жағдайда жергілікті корпоративтік демеушілерден) осы төлемдерді ғана емес, сонымен қатар басқа да күнделікті жұмыс шығыстарын қаржыландыруды талап етеді және өз аудиторияларын қайырымдылық жасауға көндіру үшін тұрақты түрде жарна жинау акцияларын өткізеді. Бастапқыда мұндай бағдарламалар классикалық музыка, драма және деректі фильмдер сияқты өнер көрсетілімдерінен тұратын. Алайда, 1980 және 1990 жылдары "жоғары мәдениеттің" көрермендері, негізінен, осындай бағдарламаларға тартылған ұрпақтардың азаюынан тұрақты түрде төмендей бастады. Жастар американдық қоғамда "жоғары мәдениеттің" ықпалының азаюына байланысты әртүрлі себептермен жоғары өнерге қызығушылық танытпады. Мұндай еуроамерикалық, орта жастағы және әулетті демографиялық топты (яғни "бейби-бумерлер" және "X ұрпағы") қызықтыру үшін PBS Суз Орман сияқты спикерлермен өзін-өзі жетілдіру бағдарламалары, ностальгиялық танымал музыка концерттері (соның ішінде Т. Ж. Любинскийдің My Music концерттік сериясы, арнайы жарна жинау үшін шығарылған) және PBS-дің дәстүрлі танымал "қалай жасауға болады" бағдарламаларының арнайы нұсқалары сияқты арнайы бағдарламаларға жүгінді. Бұл тәсілді негізінен Оклахома білім беру теледидар басқармасы (OETA) енгізді, ол өзінің 1987 жылғы жарна жинау акциясы аясында бірқатар танымал музыкалық арнайы бағдарламаларды ұсынды. Лоуренс Велк шоуының ретроспективі 1987 жылы жарна жинау материалы ретінде ұсынылды; оның танымалдығы OETA-ны сериалды қайтадан көрсету құқығын алуға және оны PBS арқылы таратуға итермеледі. Жарна жинау үзілісінің ерекше белгісі - "жарна бөлмесі", онда баяндамашы өз хабарын жеткізеді, ал фондық дыбыс ретінде ерікті адамдар телефон қоңырауларына жауап береді, бірақ кейбір жағдайларда бұл бағдарламаның ойдан шығарылған бөлігі болуы мүмкін (егер жарна бөлмесі бағдарламадан бағдарламаға қатты өзгеше болса және бейтараптандырылса, онда мүше станцияның логотиптері қойылымның ішінде көрсетілмейді), ал еріктілер телефон қоңырауларын жасаған актерлерге ақы төленеді және жүргізушілер бірнеше ай бұрын түсірілген. Көптеген станциялар белгілі бір сомадағы ақшаны кепілдік беру үшін, сондай-ақ, "рахмет" сыйлықтары немесе "премиумдар" деп аталатын, сондай-ақ, жергілікті бизнеспен ұйымдастырылған саяхаттар мен көліктер сияқты үлкен сыйлықтарға арналған ұтысқа қатысу мүмкіндігін ұсынады. Жарналар ай сайын немесе бір реттік жарна ретінде төленуі мүмкін, мысалы, айына 15 доллар немесе 180 доллар.

Дау

Қатысушылар жинағының тарихының көп бөлігінде даулы болып келді. Қаржы жинау акциялары станциялар үшін ақша жинаудың тиімді тәсілі болғанымен, көбінесе көрермендер мен тыңдаушыларды жақтырмайды, себебі олар әдетте коммерциялықсыз контенттің үнемі тоқтатылуына және станцияның тұрақты бағдарламаларының лайфстайл және музыкалық арнайы бағдарламаларға тоқтатылуына наразы болады. Қаржы жинау кезінде көрермендер саны көбінесе төмендейді; осыған байланысты көптеген телеарналар осы қаржы жинау кезеңдерінде арнайы телешоулар көрсетеді. Бұл практика 1970-жылдардың ортасында саяси қысым мен сол кездегі экономикалық төмендеулер, сондай-ақ инфляцияның өсуі салдарынан CPB қаржыландыруының қысқартылуынан басталды. Станциялардың бюджетіндегі мемлекеттік қаржыландыру үлесі уақыт өте келе төмендегендіктен, мұндай бағдарламалар оларды әдетте тек сирек (немесе мүлдем) қоғамдық теледидар көретін адамдарды көндіру үшін және бағдарламалар арасындағы өтініштерге жауап ретінде ақша беруге ынталандыру үшін одан да күрделі болды. Форматқа қатысты сын да болды, оның ішінде PBS мүше станцияларының кестесіне әдетте кірмейтін немесе ұсынылған бағдарлама тек бай және/немесе егде жастағы аудиторияға (мысалы, Doo Wop 50) тартылуға бағытталған және басқа аудиториялардың көру қажеттіліктерін мүлдем ескермейтін жағдайлар. Станциялар PBS Kids балалар бағдарламалары кезінде қаржы жинау акцияларын теңестіруге немесе толығымен жоюға мәжбүр болды, себебі олардың мәні бойынша, балалар түсінбейтін немесе үлес қоса алмайтын нәрсе үшін күнделікті тәртіптің бұзылуы жас көрермендерді басқа желілердегі немесе интернеттен трансляцияланатын коммерциялық балалар бағдарламаларына итеруі мүмкін. Жалпы алғанда, бұл құбылыс американдық қоғамдық радиостанцияларында одан аз байқалады, себебі бұл ортадағы жаңалықтар мен әңгіме бағдарламаларының жоғары танымалдылығы және радио тыңдаушыларының теледидардан гөрі оңай бұзылатын тұрақты үлгілері, сондай-ақ қатаң кепілдік беру ережелері және радиодағы теледидар форматтары мен жүргізушілеріне төзімсіздік. Бұл PBS мүше станцияларының кейде күнделікті түстен кейін және демалыс күндері түстен кейін, апта күндері күндіз немесе демалыс күндері таңертеңгі уақытта, балалар бағдарламалары әдетте жоспарланған кезде қаржы жинау акцияларын өткізуімен қарама-қарсы. Алайда, қоғамдық телерадио хабарларын таратудың күрт кеңейтілген медиа ортасынан туындаған қатал бәсекелестікке байланысты, басқа станциялар, әсіресе радио, жыл бойы тұрақты станцияны анықтау үзілістерінде жарналар сұрату арқылы қаржы жинау акцияларын толығымен жоюға немесе олардың ұзақтығын айтарлықтай қысқартуға тырысты. Радиода, мысалы, ATC бағдарламалары ақша жинау "шақыруларын" ұзарту үшін жоспарланған оқиғаларының біреуін жай ғана жоюы мүмкін. Соңғы тенденция бойынша, кейбір станциялар қаржы жинау акциясына дейінгі апталарда берілген жарналардың әр күні үшін қаржы жинау акциясы бір күнге қысқартылатынын жариялап жатыр. Сонымен қатар, кейбір радиостанциялар кейіннен қаржы жинау үшін әлеуетті ірі донорларды анықтау үшін өздерінің қаржы жинау науқаны кезінде перспективалық скринингті қолдана бастады. Ұсыныстарды қысқартқан тағы бір қызмет – PBS-тің Passport стриминг қызметі, ол ай сайынғы немесе жылдық жарнамен PBS бағдарламаларының бірнеше жылдық толық трансляциясына қол жеткізуді қамтамасыз етеді, бір реттік премия емес.