Кіріспе

USS Decatur) - АҚШ Әскери-теңіз күштерінің XIX ғасырдың ортасындағы соғыс кемесі. Оған Атлант мұхитының оңтүстігіндегі американдық мүдделерді қорғау жұмысы, соның ішінде африкалық құл саудасымен айналысқан кемелерді тоқтату міндеті жүктелді. "Декатур" Мексика-Америка соғысы мен Америка Азамат соғысы екеуінде де қызмет етті. Бұл соғыс кемесі Комодор Стивен Декатурдың (1779–1820) құрметіне аталған, ол АҚШ Әскери-теңіз күштерінің ең ұлы батырларының бірі және XIX ғасырдың алғашқы екі онжылдығының көрнекті басшысы болды.

1839 жылы Нью-Йорк теңіз жағалауында іске қосылған

"Дикатур" – 566 тонналық үлкен шлюп, 1838 және 1839 жылдары Нью-Йорк кеме жасаушылығында салынған. Ол ауыр қарулармен жабдықталған және 150 офицер мен сарбаздан тұратын экипажбен қамтамасыз етілген.

Оңтүстік Атлант мұхиты операциялары

Командир Х. В. Огденнің басшылығымен, ол 1840 жылдың 16 наурызында Нью-Йорктен Бразилия эскадрильясының міндеттемелерін орындау үшін шықты және 1843 жылдың 28 ақпанында Вирджиния штатының Норфолк портына оралды. Оның екінші саяхаты 1843 жылдың 5 тамызынан 1845 жылдың 3 қаңтарына дейін Африка эскадрильясымен бірге құл саудасын тоқтату мақсатында болды. 1845 және 1846 жылдары ол резервке жіберілді.

Мексика-Америка соғыс операциялары

Декатур 1847 жылдың 1 наурызында Вирджиния штатының Хэмптон Роудс портынан шықты, Пенсакола әскери-теңіз базасында қысқа тоқталыстан кейін 14 сәуірде Мексиканың Хуан-де-Улоа бекінісіне жетіп, Мексика-Америка соғысындағы міндеттерін атқара бастады. Ол Тюкспан өзенімен жоғары көтерілуге тым үлкен болғанымен, оның 14 офицері мен 118 теңізшісі коммодор Мэтью Перридің Тюкспанға шабуыл жасау үшін жасаған экспедициясына қатысты. Бұған қоса, ол 14-16 маусым аралығында Табасконы басып алуға 8 офицер мен 104 теңізші берді. 2 қыркүйекке дейін Мексика суларында теңіз саяхаты жасағаннан кейін, 12 қарашада Бостонға (Массачусетс штаты) жетті.

Атлант мұхиты операциялары

Африка эскадрильясына қайта қосылған Декатур, 1848 жылдың 2 ақпанынан 1849 жылдың 15 қарашасына дейін Африканың солтүстік-батыс жағалауында құл кемелерін іздеп, АҚШ мүдделерін қорғады. Бірқатар уақыттан кейін, Портсмуттен (Нью-Гэмпшир штаты) шығып, Атлант жағалауы мен Кариб теңізіндегі қызметін жалғастырды, 1852 жылдың 21 тамызында Бостонға жетіп, жөндеуге тоқтатылды. 1853 жылдың 12 шілдесінде қайтадан қызметке кірісіп, Декатур Солтүстік Атлант мұхитында американдық азаматтардың балық аулау мүдделерін қорғау үшін арнайы эскадрильяға қосылды және қыркүйекте алысқа қадам басуға дайындық үшін Бостонға оралды. 1853 жылдың 28 тамызында Кансо бұғазында өртеніп, айналып кеткен британдық «Клеопатра» кемесінің экипажын құтқарып қалды. 1854 жылдың қаңтар және ақпан айларында Кариб теңізінде жоғалған «Сан-Франциско» сауда кемесін іздегеннен кейін, 16 маусымда Норфолктен шығып, Тынық мұхит эскадрильясына қосылды.

Тынық мұхит операциялары

Магеллан бұғазын дауылды өтегеннен кейін, ол Чилидің Вальпараисо қаласына 15 қаңтар 1855 жылы келді, содан кейін 28 наурыздан 23 маусымға дейін Гонолулуге сапар шекті. Вашингтон территориясына қарай бет алған «Декатур» 19 шілдеде Хуан-де-Фука бұғазына кірді. Сиэтлге жол тартқанда, 7 желтоқсан 1855 жылы, «Декатур» Вашингтон территориясындағы Бэйнбридж аралындағы Реставрация нүктесіндегі жартастарға тіреліп қалды. Егер кеме толқынмен бірге өзін түземеген болса, Сиэтлдің тағдыры мүлдем басқаша болуы мүмкін еді. «Декатур» Тынық мұхитының солтүстік-батысындағы жергілікті халықтың көтерілісін болдырмау үшін қалды және Сиэтл шайқасында (26 қаңтар 1856) қоныс аударғандарға көмек көрсетті. Қалаға «Декатурдың» офицерлері мен экипажы орналасты, ал барлық теңізшілер кемеге қайта оралды. «Әйелдер мен балалар кемеге жіберілді, ал азаматтар мен теңізшілер блок-хаусты күзетіп, офицерлер мен экипаж кемеге оралды». Шайқасқа шамамен 900 адам қатысты, бас қолбасшы Сиэтлге «700 адам ақтардың күштерімен шайқасты» деп хабарлады, ал шайқаста 110 офицер мен 70 азамат өтті. Ақтар тарапынан 35 адам қаза тапты және 35 адам жарақат алды деген қауесет болғанымен, шындығында тек екі адам қаза тапты, олардың екеуі де азаматтар еді. «Декатурдың» Сиэтлден кеткен кезде зардап шеккен жерлері жөнделді, «кемедегілердің барлығы аман» еді. Вашингтон штатының Федеральді жолындағы Декатур орта мектебі осы қорғанысты құрметтеу үшін оның атымен аталады. 1855 жылы 2 тамыз бен 27 қыркүйек аралығында «Декатур» Сан-Францискоға жабдықтау үшін сапар шекті. 1856 жылы 13 маусымда жөндеу жұмыстары үшін Маре-Айленд теңіз базасына келді, ал 1857 жылы 8 қаңтарда Панамаға бет бұрды, АҚШ мүдделерін қорғау үшін Орталық Америка порттарында тоқтады. 3 маусымда «Декатур» Уильям Уокердің Панамаға жасаған экспедициясына қатысқан АҚШ азаматтарын эвакуациялау үшін Никарагуаға барды, ол 5 тамызда Панамаға жетті. 1859 жылы 23 наурызда Маре-Айлендке қайтуға бұйрық берілгенге дейін «Декатур» Панама, Перу және Чили жағалауларында патрульдеді.

Азамат соғысындағы қызмет

1859 жылдың 20 маусымында Маре аралында қызметтен шығарылды және 1863 жылдың наурызына дейін резервте тұрды, содан кейін Сан-Франциско жағалауында қорғанысқа арналған жүзбелі батарея ретінде қайта жабдықталды және орналастырылды.

Ақырғы шығарылу

Ол 1865 жылдың 17 тамызында Маре аралында сатылды.