Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1858 жылы АҚШ пен Токугава Жапония арасындағы сауда келісімі, 1858 жылғы Жапониямен жасалған шарт.
1858 trade agreement between the U. S. and Tokugawa Japan
the treaty of 1858 with Japan
Жапония мен Америка Құрама Штаттары арасындағы достық және сауда шарты (日米修好通商条約), сондай-ақ Харрис шарты деп белгілі, АҚШ пен Токугава шогунаты арасында қол қойылған шарт. Ол Канагава және тағы төрт жапон қаласының порттарын сауда үшін ашты, сонымен қатар шетелдік азаматтарға бірқатар сауда талаптарымен бірге экстратерриториалдық құқық берді. Шарт 1858 жылдың 29 шілдесінде Эдо (қазіргі Токио) шығанағындағы «Поухатан» кемесінің палубасында қол қойылды.
The Treaty of Amity and Commerce between Japan and the United States (日米修好通商条約), also called the Harris Treaty was a treaty signed between the United States and Tokugawa Shogunate, which opened the ports of Kanagawa and four other Japanese cities to trade and granted extraterritoriality to foreigners, among a number of trading stipulations. It was signed on the deck of the Powhatan in Edo (now Tokyo) Bay on July 29, 1858.
Жапониядағы американдық мүдделер
Перридің Жапонияға жасаған экспедициясы теориялық тұрғыдан Америка қоныс жайлаушыларының Солтүстік Американы мекендеуге "Құдайдан берілген" құқығы бар деген манифест тағдыры тұжырымымен байланысты болды. Жапонияның рөлі, әсіресе, Қытай мен АҚШ арасындағы сауда орталығы болу еді. АҚШ-тың мемлекеттік хатшысы Дэниел Вебстердің сөзіне сәйкес, Құдай бу кемелері және басқа сауда кемелері үшін арналған көмірді "жапон аралдарының тереңдігіне адамзаттың игілігі үшін" жаратқан. "Манифест тағдыры" идеясы Солтүстік Америка шегінен тыс империалистік шара ретінде 1892 жылы республикалықтардың билікке таласуымен ғана маңызды идея ретінде танылды, соның салдарынан, Жапонияға деген қызығушылық көбінесе экономикалық сипатқа ие болды, себебі ол Тынық мұхиты саудасы үшін маңызды жерлерде көмір қорына ие еді.
Perry's expedition to Japan was theoretically linked to the notion of manifest destiny, in which American settlers had a "God given" right to spread across North America. The role of Japan in particular was that of a base of commerce between China and the United States. According to US Secretary of State Daniel Webster, God had placed coal for steam ships and other trading vessels "in the depths of the Japanese islands for the benefit of the human family." The idea of "Manifest Destiny" as an imperialistic measure outside of North America was not introduced as a significant idea until the Republican bid for office in 1892, thereby suggesting, in practicality, a mere economic interest in Japan, as it held coal reserves in key locations for Pacific trade.
"Перри дағдарысының" кеңейуі
Комодор Перридің делдалдығымен өткен Канагава конвенциясы Жапониядағы американдық ықпалды күшейтудің маңызды қадамы болды. Дегенмен, Токугава шогунатының кездескен көптеген мәселелері ел ішінде Батысқа дереу ашылуды (кайкоку) жақтағандар мен «барбарийді қуу» (джой) ұранымен жапон мәдениетін сақтап, Жапония Батыстың әскери қаупіне қарсы тұра алатын уақытқа дейін ашылуға қарсы болғандар арасындағы тартыстан туындады. Жапон халқының көпшілігі Қытайдың Бірінші опиум соғысындағы жеңілісін білгенімен, порттарды қашан және қалай ашу мәселесінде келіспестік болды. Екі топ та сауданы шетелге шығатын жапондықтардың жүзеге асыруы керек екеніне, ал шетелдіктердің Жапонияға келіп, елдің оқшаулану заңдарын бұзуына қарсы болды. Токугаваның көптеген шенеуніктері АҚШ-пен соғыстан қашып, олардың Жапониядағы барлық күштен әлдеқайда басым әскери күшке ие екенін білгендіктен, Канагава келісіміне қол қойды. Соның салдарынан ішкі дағдарыс күшейді; 1858 жылдан кейін шогунат АҚШ-тың талаптары мен күшті ішкі қарсыластары арасында қалды. Бірақ Таунсенд Харристің талаптары Перридің талаптарынан гөрі әлдеқайда қатаң болды. Харрис Жапония заңдарының «өте ерекше» екенін және шетелдіктердің мұндай билік астында өмір сүруі әділетсіз екенін мәлімдеді. Келісімнің ІІІ бабы американдықтарға Ядо (Токио) және Осакада жапон үкіметінің араласуынсыз сауда жасауға және тұруға құқық берді; сонымен қатар, американдық саудаға ашық қалаларда консулдық юрисдикция, жапон алтыны мен күмісінің еркін экспорты және кедендік тарифтерге рұқсат берілді. Шогунат астанасы Едо портына шетелдіктердің кіруі және шетелдік үкімет өкілінің императорға жақын орналасуы, тіпті Батысқа ашылуды қолдағандарға да қауіпті болып көрінді. Бұл талаптар, әсіресе, АҚШ-тың Жапония үшін жоспарлаған рөлін көрсетті: сауда еркіндігі, американдықтардың көптеп келуіне рұқсат беру (бірақ жапондықтардың АҚШ-қа келуіне ешқандай үміт болмауы), әскери мәселелерге қызығушылық танытпау және жапон дәстүріне діни төзімділік. Бұл Солтүстік Американы Қытаймен байланыстыратын сауда тізбегінің бір буыны ғана еді. Харристің жапондықтардың, келісімге қол қоюға әлі де тартынғандықтан, еуропалық державалар тарапынан сөзсіз жеңіліске ұшырауы мүмкін екенін баса айтуы (және қауіп көрсетуі) Токугава шогунатының көптеген кайкоку мүшелерін АҚШ шарттарына, олар қаншалықты қолайсыз болса да, келісуге көндірді. Қытайдың жеңілісі туралы естелік әлі де естен шығаруға болмайтын жағдай еді.
The Convention of Kanagawa mediated by Commodore Perry was a primary step to a rather forced extension of American influence in Japan. However, most problems that the Tokugawa Shogunate faced came from a division within the country between those who favored opening to the West immediately (kaikoku) and advocates of joi ("expel the barbarian") who favored a preservation of Japanese culture and influence until Japan could face the military threat posed by the West. Most Japanese were familiar with the humiliating Chinese defeat in the First Opium War, but they were divided on how and when they would inevitably open their ports. Both camps did agree that trade should be handled by Japanese going overseas instead of foreigners coming into Japan and violating the country's seclusion laws. Many of those Tokugawan officials who agreed to the Treaty of Kanagawa did so in an effort to avoid war with the United States, whom they knew possessed a far superior military than anything found in Japan. The result was a deepening domestic crisis; after 1858, the Shogunate was trapped between the demands of the United States and its powerful domestic enemies. However, Townsend Harris' terms were much more demanding than Perry's. Harris claimed that the laws of Japan were "very peculiar" and it would be unfair for foreigners to live under such rule. Article III of the treaty gave Americans the right to trade and reside in Yedo (Tokyo) and Osaka without influence from the Japanese government; the treaty also allowed for consular jurisdiction in those cities opened to American trade, the free export of Japanese gold and silver, and a conventional tariff. The entrance of foreigners to the port of Edo, the shogunal capital, and the placement of an official from a foreign government in proximity to the Emperor was threatening, even to those who supported opening to the West publicly. These demands in particular demonstrated the United States' planned role for Japan; there was to be freedom of trade, allowance for an influx of Americans, (but no expectations of Japanese coming to the United States), no interest in military concerns, and religious toleration of Japanese tradition. It was merely a link in a chain of commerce that would connect North America to China. Harris' emphasis (and threat) of the inevitable defeat of the Japanese, who still proved reluctant to sign the treaty, by European powers was enough to convince many of the kaikoku members of the Tokugawa Shogunate to agree to the terms of the United States, no matter how unfavorable they were. The memory of China's overwhelming defeat was too close to be ignored.
Қосымша шарттар
Жапония Харис келісімін көңілі толмастан қабылдағаннан кейін, Ресей, Франция, Ұлыбритания және Нидерландымен Ансей келісімдері деп аталатын ұқсас келісімдерге жылдам қол қойды. Бұл процеске 1858 жылғы Жебе соғысының нәтижесі түрткіс берді, онда еуропалық экспедициялық күштер тағы да қытайлықтарды жеңіске ұшыратты. Харрис сондай-ақ, Еуропа елдері Жапонияға келіп, "теңсіз келісімдерге" қол қоюға мәжбүрлемес бұрын, Жапония "қадірлі келісімдерге" қол қоюын ұсынды. Дегенмен, Жапония мен АҚШ арасындағы келісімдердің мазмұны, Қытай мен Батыс елдері арасындағы теңсіз келісімдердің ең негізгі ережелерінен ешқандай айырмашылыққа ие болған жоқ.
After reluctantly accepting the Harris Treaty, Japan quickly signed similar treaties, called the Ansei Treaties, with Russia, France, Britain, and the Netherlands. This process was hastened by the outcome of the Arrow War in 1858 in which the Chinese were once again soundly defeated by a European expeditionary force. Harris also suggested that Japan sign "honorable treaties" before the European powers would sail to Japan and coerce the signing of "unequal treaties". However, the content of the treaties signed between Japan and the United States did not differ in their most essential points from unequal treaties signed between China and Western nations.
Ратификациялау
Келісім 1860 жылы алғашқы жапондық елшіліктің Америка Құрама Штаттарына сапары арқылы бекітілді. Америка Құрама Штаттарымен жаңа қарым-қатынас Ии Наосукенің өлтірілуіне ықпал еткен факторлардың бірі ретінде көрсетіледі.
The Treaty was ratified through the visit of the first Japanese Embassy to the United States in 1860. The new relationship with the United States has been cited as a factor in the assassination of Ii Naosuke.
Әсерлер
2017 жылғы зерттеуге сәйкес, Жапония мен Батыс елдері арасындағы сауда кедергілерін төмендету шарты Жапонияның ЖІӨ-сін дереу 7 пайызға өсірді.
According to a 2017 study, the treaties reducing trade barriers between Japan and Western powers caused the GDP to increase in Japan by 7 percent in the immediate period.