Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Орталық веноздық катетер
Central venous catheter
Хикман желісі – көбінесе химиотерапия немесе басқа дәрі-дәрмектерді енгізу, сондай-ақ талдау үшін қан алу үшін қолданылатын орталық веноздық катетер. Кейбір түрлері аферез немесе диализ мақсатында негізгі түрде қолданылады. Олар толық парентеральді тамақтануда (ТПН) да пайдаланылады. Хикман желісі ұзақ мерзімге орнатылуы мүмкін және ұзақ уақытқа көктамырға қатысу қажет болған кезде қолданылады. Ұзақ мерзімді веноздық катетерлер 1968 жылы қолжетімді болды, ал оның дизайнын 1973 жылы Мичиган штатының Ист-Лансинг қаласындағы нефролог доктор Джон В. Бровиак (т. 1942 ж.) жетілдірді. Роберт О. Хикман, осы жүйе оның атымен аталады, 1979 жылы тері астынан туннель жасау және инфекциядан қорғау үшін дакрон манжетін қосу арқылы принциптерді одан әрі өзгертті. Доктор Роберт О. Хикман (1927-2019) – Сиэтл балалар ауруханасының педиатриялық нефрологы.
A Hickman line is a central venous catheter most often used for the administration of chemotherapy or other medications, as well as for the withdrawal of blood for analysis. Some types are used mainly for the purpose of apheresis or dialysis. They have also been used in total parenteral nutrition (TPN). Hickman lines may remain in place for extended periods and are used when long term intravenous access is required. Long term venous catheters became available in 1968, and the design was improved by Dr. John W. Broviac (b. 1942), a nephrologist based in East Lansing, Michigan, in 1973. Robert O. Hickman, after whom the system is named, further modified the principles in 1979 with subcutaneous tunneling and a Dacron cuff that formed an infection barrier. Dr. Robert O. Hickman (1927 2019) was a pediatric nephrologist at the Seattle Children's Hospital.
Кірірілу
Хикман сызықтары жергілікті анестезиямен, не седациясыз, нефролог, интервенциялық радиолог немесе хирург енгізеді. Енгізу кезінде екі тілік жасалады: біреуі жақын орналасқан тамырларда немесе қуыста, екіншісі – кеуде қабырғасында. Алғашқы тіліктен кейінгі тілікке дейін туннель жасалады, содан кейін катетер осы туннель арқылы кейінгі тілікке дейін итеріледі. Катетердің «шығу» орны – кеуде қабырғасынан люменнің (бір, екі немесе бірнеше) шығуы. Содан кейін катетер кіреберіс арқылы қайтадан енгізіліп, жоғарғы қуыс тамырға, әсіресе оның жүректің оң жақшасымен қосылған жеріне дейін жылжытылады. Кіреберіс тілігі тігіледі. Катетер шығу орнында тері астындағы «қаптамамен» бекітіледі, ал люмен/люмендер шығу тілігінің ортасына орналасқан стерильді таңғышпен ұсталады, бұл ықтимал жұқпаның алдын алуға да қызмет етеді. Процедура барысында катетердің дұрыс орналасуын анықтау үшін ультрадыбыс және рентген сәулелері қолданылады. Мұндай сызықты орналастырудың ықтимал асқынуларына енгізу кезінде қан кету және пневмоторакс, ал кейінгі кезеңдерде тромбоз немесе инфекция жатады. Сондықтан Хикман сызығы бар науқастар катеттердің қан қыстырмаларымен біте қалуын болдырмау үшін оларды физиологиялық сарысумен үнемі тазалап отыруы керек. Шығу орнындағы жұқпаны болдырмау және люменді жиі тазалау онкологиялық науқастар үшін өте маңызды, себебі олар цитотоксикалық химиотерапия салдарынан иммундық қабілеті төмендеуі мүмкін. Қызба (дене температурасының көтерілуі) – жұқпаның бір белгісі. Бұл және басқа да симптомдар, соның ішінде шығу орнында ісіну немесе қан кетудің байқалуы, науқастың мүмкіндігінше тезірек медициналық көмекке жүгіну керектігін көрсетеді.
Hickman lines are inserted under local anaesthetic with or without sedation by a nephrologist, by an interventional radiologist, or surgeon. The insertion involves two incisions, one at the jugular vein or another nearby vein or groove, and one on the thoracic wall. At the former incision site, a tunnel is created from there through to the latter incision site, and the catheter is pushed through this tunnel until it "exits" the latter incision. The exit area is where the lumen (single, double or multiple) comes out of the thoracic wall. The catheter at the entrance is then inserted back through the entrance site and advanced into the superior vena cava, preferably near the junction of it and the right atrium of the heart. The entrance incision is sutured. The catheter at the exit is secured by means of a "cuff" just under the skin, and the lumen/lumina held in place otherwise by a sterile gauze centered on the exit incision, which also serves the purpose of preventing potential contamination. Throughout the procedure, ultrasound and X rays are used to ascertain the positioning of the catheter. Potential complications of placement of such a line include hemorrhage and pneumothorax during insertion and thrombosis or infection at later stages. Patients with a Hickman line therefore require regular flushes of the catheter with normal saline, in order to prevent the line becoming blocked by blood clots. Preventing contamination at the exit site and ensuring that the lumen is flushed frequently is especially important for oncology patients, as they may have become immunocompromised as a result of cytotoxic chemotherapy. Pyrexia (fever) is one of the symptoms of contamination. This symptom and others, including the observance of swelling or bleeding at the exit area, indicate the patient should seek medical attention as soon as possible.
Жалпы сілтемелер
Бард Access Systems, Хикман, Леонард және Бровиак орталық веноздық катетерлерге арналған нұсқаулық.
Bard Access Systems, Hickman, Leonard and Broviac Central Venous Catheters instruction manual.