Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс нацистік партиясының шенеунігі және саясаткері Роберт Генрих Вагнер, туған аты Роберт Генрих Бакфиш (13 қазан 1895 – 14 тамыз 1946) нацистік партияның шенеунігі және саясаткері болды. Ол Баденнің гаулейтері және рейхстатхальтері, сондай-ақ Франциядағы екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Эльзас аймағының азаматтық басқару басшысы қызметін атқарды.
German Nazi Party official and politician
Robert Heinrich Wagner, born as Robert Heinrich Backfisch (13 October 1895 – 14 August 1946) was a Nazi Party official and politician who served as Gauleiter and Reichsstatthalter of Baden, and Chief of Civil Administration for Alsace during the German occupation of France in World War II.
Ерте өмір
Роберт Вагнер Германия империясының Баден ұлы княздығындағы Линдах қаласында дүниеге келді. Ол Питер Бэкфиш пен Кэтрин Вагнердің бес баласының екіншісі болды, олар шаруа отбасы еді. Линдахтағы халық мектебін бітіргеннен кейін, 1910 жылы Гейдельбергтегі дайындық мектебіне, содан кейін мұғалімдер даярлайтын мектепке түсті. Нацистік партияға тыйым салынған кезде Вагнер саяси жиналыстарда сөз сөйлеумен белсенді айналысты және саяси тәртіпсіздік жасағаны үшін алты рет тұтқындалды.
Robert Wagner was born in Lindach in the Grand Duchy of Baden in the German Empire. He was the second of five children of Peter Backfisch and Catherine Wagner, a farming family. After attending volksschule in Lindach, he enrolled in 1910 in a preparatory school in Heidelberg and later in a teacher normal school there. During the time that the Nazi Party was banned, Wagner remained active as a speaker at political gatherings, and was arrested six times for political rowdyism.
Нацистік партиядағы мансабы
1925 жылы ақпанда нацистік партия қайта құрылғанда, Вагнер дереу оған қосылды (11540 мүшелік нөмірі). 1925 жылы 25 наурызда ол Баденнің гаулейтері болып тағайындалды. 1927 жылы ол нацистік "Фюрер" атты үгіт газетінің баспашысы болды. 1928 жылы ол баспасында жариялаған қарапайым емес мақаласы үшін екі айға түрмеге қамалды. 1929 жылы наурыз айында Фрайбургте оған қорқытып жала жапқандықтан айып тағылды, бірақ ол ақталды. 1929 жылы қазанда Баден провинциясының Ландтагына сайланды. 1930 жылы тағы бір жала жабу ісі апелляциялық сотта ақталды. 1932 жылдың желтоқсанынан 1933 жылдың наурызына дейін ол уақытша Мюнхендегі Браун-хаустағы партия штабына Роберт Лейдің орынбасары және Бас кадрлар басқармасының (Hauptpersonalamt) басшысы ретінде ауыстырылды. Нацистер билікті басып алғаннан кейін Вагнер 1933 жылы 5 наурызда Рейхстагқа 32 сайлау округінен депутат болып сайланды. Гаулейтер лауазымын қайтадан иеленген соң, 8 наурызда Баден штатының үкіметін Рейхскомиссары ретінде басқаруға жіберілді. 11 наурызда сайланған кабинет отставкаға кеткен кезде Вагнер министр-президент және ішкі істер министрі ретінде билікті өз қолына алды. 5 сәуірде ол барлық арий емес адамдарды мемлекеттік қызметтен шеттету туралы жарлық шығарды. Премьер-министрлікті Вальтер Кёхлерге тапсырып, 5 мамырда Баденнің рейхстаттхалерінің (рейх губернаторы) жаңа, қуатты лауазымын алды, осылайша оның құзырындағы ең жоғары партиялық және үкіметтік кеңселер біріктірілді. 1936 жылы 30 қаңтарда Вагнер Ұлттық-социалистік Мотор корпусының (NSKK) Gruppenführer болып тағайындалды және 1939 жылы 30 қаңтарда NSKK Obergruppenführer шеніне көтерілді. Нацистік идеологияға берілген Вагнер еврейлерді қуғындау, Нюрнберг заңдарын күшіне енгізу, "Хрусталь түні" қырғыны және шіркеулерге қарсы қуғын сияқты партия саясатын жүзеге асырды.
When the Nazi Party was reestablished in February 1925, Wagner immediately joined (membership number 11,540). On 25 March 1925 he was named Gauleiter of Baden. In 1927, he became the publisher of a Nazi propaganda newspaper, Der Führer. At one point in 1928 he was imprisoned for two months due to an offensive article he ran. In March 1929 he was charged with libel in Freiburg, but was acquitted. In October 1929, he was elected to the Baden Landtag. Another libel case in 1930 resulted in an acquittal on appeal. From December 1932 through March 1933 he was temporarily transferred to the Party headquarters at the Brown House, Munich as Deputy to Robert Ley and head of the Hauptpersonalamt (Main Personnel Office). Following the Nazi seizure of power, Wagner was elected on 5 March 1933 to the Reichstag for electoral constituency 32, Baden. Resuming his Gauleiter position, on 8 March he was sent back to take control of the Baden state government as Reichskommissar. When the duly elected cabinet resigned on 11 March, Wagner assumed control as Minister President and Minister of the Interior. On 5 April he issued a decree banning all non Aryans from public service employment. Turning over the premiership to Walter Köhler, on 5 May he assumed the new, more powerful position of Reichsstatthalter (Reich Governor) of Baden, thus uniting under his control the highest party and governmental offices in his jurisdiction. On 30 January 1936, Wagner was made a Gruppenführer in the National Socialist Motor Corps (NSKK) and on 30 January 1939 was promoted to NSKK Obergruppenführer. A dedicated Nazi, Wagner carried out the Party policies regarding persecution of the Jews, enforcement of the Nuremberg Laws, the pogrom of Kristallnacht and persecution against the churches.
Екінші дүниежүзілік соғыс және Эльзастағы азаматтық әкімшілік басшысы
Екінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін көп ұзамай Вагнер өзінің Гау бөлімдері орналасқан Вехркрейзе (әскери округтер) V және XII қорғаныс комитеттеріне тағайындалды. Францияның құлауынан кейін Германия Эльзасты (Эльзас) Ұлы Германия Рейхіне қосып алды және 1940 жылдың 2 тамызында Вагнер аймақтың азаматтық басқарушысы болды. 1941 жылдың 22 наурызында оның Гау атауы Гау Баден-Эльзас болып өзгертілді. 1940 жылдың 20 маусымында Гитлермен болған кездесуде, онда Лотарингияның азаматтық басқарушысы Йозеф Бюркель де қатысты, Гитлер оларға он жыл ішінде Францияның екі оккупацияланған аймағын толық германизациялауды, кез келген құралдармен жүзеге асыруды талап етті. Вагнер дереу Эльзаста агрессивті германизация науқанын бастады, осы мақсатқа жарты уақыт ішінде жететініне уәде берді. Ол француз тілін қоғамда сөйлеуге тыйым салды. Сонымен қатар, ол 1918 жылға дейін болған ескі неміс жер аттарын қайта орнатуға бұйрық берді, ал француз аттары бар адамдар оларды неміс тіліндегі баламаларымен алмастыруға міндеттелді. Мектептерде нацистік нәсілдік теорияларды оқыту міндеттелді, сондай-ақ ол Эльзас жастарын идеологиялық тұрғыдан тәрбиелеу үшін Гитлер жастары мен неміс қыздары лигасының міндетті бөлімдерін құрды. Ол сондай-ақ жұмысқа жарамды Эльзастықтардың Рейх еңбек қызметіне міндетті түрде қатысуын талап етті. Вагнер жеке өзі 1942 жылы Ширмек-Ворбрук концлагерін құрды, онда 1942 жылға қарай шамамен 1400 тұтқын қамалды. 1942 жылдың 25 тамызында Вагнер әскери қызметке жарамды барлық Эльзастық еркектерді Вермахтқа шақыру туралы жарлық шығарды. Бұл саясат өте таныс емес еді және неміс оккупациясына қарсылықты күшейту әсерін тигізді. 1943 жылдың ақпан айында Вагнер жақын жердегі Швейцарияға қашып кетуге тырысқан Баллерсдорфтан 12 адамды атқызуға бұйрық берді. Вагнер Эльзастың еврейлерінен құтылу науқанына кірісіп, «Эльзастың қасабы» (Schlächter vom Elsaß) деген лақап атын алды. 22 қазанда ол Францияның оккупацияланбаған аймақтарына (Виши Франция) еврейлерді жаппай депортациялауды бастады, Эльзастан жеті пойызбен еврейлерді ешқандай ескертусіз тұтқындап, депортациялады. Олардың мүлігі мен иелігі тәркіленді. 1940 жылдың 22 қазанында ол Берлинге хабарлады: «Баден – еврейлерден таза алғашқы Гау». Баден – еврейлерден таза болған алғашқы Гау. Баден мен Эльзастан қуылған еврейлер Пиреней тауларының етегіндегі Гурс тұтқын лагерінде қатыгез жағдайларда орналастырылды. 1942 жылы шамамен 2000 адам Майданек және Освенцим концлагерлеріне депортацияланып, өлтірілді. Гурс лагеріне жіберілген 4464 еврейдің арасында 800-ден аз адам ғана аман қалды. 1950 жылдың 1 қыркүйегінде Вагнер Бадендегі денацификация соты тарапынан ірі қылмыскер (I санатты) деп жарияланды.
Shortly after the outbreak of the Second World War, Wagner was named to the Defense Committees of Wehrkreise (Military Districts) V and XII, in which parts of his Gau were located. After the fall of France, Germany incorporated Alsace (Elsaß) into the Greater German Reich and on 2 August 1940 Wagner became Chief of Civil Administration for the region. On 22 March 1941, his Gau was renamed Gau Baden Elsaß. In a meeting with Hitler on 20 June 1940, also attended by Josef Bürckel, the Chief of Civil Administration for Lorraine, Hitler informed them that he wanted a total Germanization of the two occupied French areas within ten years by any means necessary. Wagner immediately embarked on an aggressive Germanization campaign in Alsace, vowing to achieve this goal in half the time. He proclaimed a ban on speaking French in public. Also, he ordered the restoration of the old German place names that existed prior to 1918, and persons with French given names were required to change them to their German equivalents. Schools were required to teach Nazi race theories, and he established mandatory units of Hitler Youth and the League of German Girls to indoctrinate the Alsatian youth. He also mandated compulsory membership in the Reich Labor Service for working age Alsatians. Wagner also personally established the Schirmeck Vorbrück concentration camp, where by 1942 about 1,400 prisoners were incarcerated. On 25 August 1942, Wagner issued a decree ordering the conscription into the Wehrmacht on all Alsatian men of military service age. This policy was very unpopular and had the effect of increasing opposition to the German occupation. In February 1943, Wagner ordered the execution of 12 men from Ballersdorf who tried to avoid compulsory military duty by attempting to cross into nearby Switzerland. Wagner also embarked on a campaign to rid Alsace of Jews, earning the nickname the Butcher of Alsace (Schlächter vom Elsaß). On 22 October, he initiated a massive deportation of Jews to areas in unoccupied France (Vichy France) with seven trainloads of Jews being rounded up and deported from Alsace with no advance notice. Their property and possessions were confiscated. On 22 October 1940 he reported to Berlin: "Baden ist als erster Gau judenfrei." — Baden is the first Gau to be free of Jews. The Jews expelled from both Baden and Alsace were housed under cruel conditions in the Gurs internment camp at the foot of the Pyrenees. Some 2,000 were deported to the Majdanek and Auschwitz concentration camps and murdered in 1942. Of the 4,464 Jews sent to the Camp Gurs, fewer than 800 survived. On 1 September 1950, Wagner was posthumously classified as a major offender (Category I) by the denazification court in Baden.