Кіріспе

Индонезиядағы кедейліктің жалпы шолуы

Индонезиядағы кедейлік – кең таралған мәселе, бірақ соңғы жылдары ресми статистика төмендеу тенденциясын көрсетуде. Жава, Бали, Ломбок және Суматраның кейбір аймақтарының тығыз ауылдық сипатына байланысты кедейлікті ауылдық және қалалық кедейлікке бөлуге болады. Қалалық кедейлік Жабодетабек қаласында ғана емес, сонымен қатар Медан және Сурабаяда да кең таралған. Архипелагтың кең аумақты болуына байланысты кедейліктің сипаттамалары мен салдары аралдан аралға және мәдениеттен мәдениетке қарай айтарлықтай өзгереді. Жаңа Гвинеяның индонезиялық бөлігі (Папуа және Батыс Папуа провинцияларын қамтиды) экономикалық, мәдени, тілдік және географиялық оқшаулануы салдарынан өзге Индонезия аймақтарынан ерекшеленетін кедейлік мәселесіне тап болып отыр.

Сандар

1999 жылдың ақпан айында 47,97 миллион адам кедей деп саналды, бұл ел халқының 23% құрады. Дегенмен, бұл көрсеткішті Азиядағы қаржы дағдарысы кезінде рупияның құнсыздануын ескеру қажет. 2005 жылдың шілдесіне қарай бұл көрсеткіш 35,10 миллионға дейін төмендеді, бұл жалпы халықтың 41,97% құрады. Индонезияның ұлттық кедейлік шегінде бір адамға ай сайын 302 735 рупия (25 доллар) жұмсалу қажет, шамамен күніне 82 цент. 2014 жылдың өзінде де айырмашылық байқалды: ауыл халқының 23,8% кедей деп танылса, қала халқының 16,2% кедейлікте өмір сүрді. Бұл елдегі ауыл шаруашылығы және төменгі деңгейдегі қызмет көрсету салаларындағы төмен өнімді жұмыс орындарының салдарынан туындады. 2017 жылдың қыркүйегінде Индонезиядағы кедейлік деңгейі 10,12% құрады, ал 26,58 миллион адам кедейлік шегінен төмен деңгейде өмір сүрді. 2018 жылдың қыркүйегінде кедейлік деңгейі 9,66% (шамамен 25 миллион адам) көрсеткіші тіркелді, бұл ең төменгі көрсеткіш болды. COVID-19 пандемиясы экономикалық құлдырауға әкелді, соның салдарынан Индонезия Статистика агенттігі 2020 жылдың наурызында 1,63 миллион индонезиялықтың кедейлікке түскенін хабарлады, бұл кедейліктің жалпы санын 26,42 миллион адамға жеткізді. Үкімет пандемия кедейлерге әсерін жалғастырып жатқандықтан, жыл соңына қарай кедейлік деңгейі 10,60% (28 миллион) дейін жетеді деп күтті.

Кедейлік пен дін

Индонезияда әлемдегі ең көп мұсылман халқы бар, шамамен 227 миллион адам, бұл Пакистан мен Үндістаннан – 204 миллион және 189 миллион адамнан көп. Индонезия үкіметі 1970 және 1980 жылдары ауыл тұрғындарының жақсы мүмкіндіктерді іздеп қалалық аймақтарға көшіп кетуіне байланысты 1994 жылы кедейлік мәселесін шешуге кірісті. Осы әлеуметтік теңсіздік мұсылман экономистерін ислам құндылықтарына сәйкес жеке ұйымдар жүргізетін, зекет жинаудың жаңаша әдісін жасауға итермеледі. Зекет – мұсылмандардың шамасы келгендерінің парызының бірі және ол кедейлік пен әлеуметтік теңсіздікті азайтуға себін тигізеді. Индонезияда зекет жинап, таратумен айналысатын жеке қорлармен қатар, Бадан Амил Зекет Насинал (BAZNAS) ұйымы құрылды. Бұл ұйым, әлемдегі мұсылмандардың саны ең көп осы елдің зекет әлеуетінің жоғары болуына жауап ретінде, зекетті ұлттық деңгейде жинап, бөліп береді. Сондықтан, мемлекет зекет берушілерге, алушыларға және зекет басқарушыларға қорғау, бағыт-нұсқау және қызмет көрсетуге міндетті. BAZNAS сияқты дінге негізделген ұйымдар (FBO) Индонезиядағы кедейлікті жеңілдетудің тиімді жолы болуы мүмкін. Мұндай ұйымдар әлеуметтік қызметтер көрсетуде маңызды рөл атқарады, бірақ олардың әсері кейбір топтарға үнемі жағымды болмайды. Білім беру және денсаулық сақтау сияқты әлеуметтік бағдарламаларды Индонезиядағы діни азшылықты құрайтын христиандар мен католиктер де жүзеге асырады. Алайда, олардың бағдарламалары көбінесе кең ауқымды болмайды, себебі олардың христиан еместерді дінге көндіру әрекеті ретінде қате түсініліп қалу қаупі бар. Үкімет пен FBO арасындағы ынтымақтастықтың жетіспеуі де FBO мен үкімет бағдарламаларының қайталануына себеп болады. Сонымен қатар, Индонезиядағы христианға қарсы шиеленістер дінаралық FBO-лардың кедейлікті азайтудағы ынтымақтастығын орнатуды одан да қиындатады.