Кіріспе

1673 - 1754 жж. Ричард Мид (Richard Mead, FRS, FRCP, 11 тамыз 1673 – 16 ақпан 1754) – ағылшын дәрігері. Оның "Жұқпалы аурулар туралы қысқаша хабарлама және олардан сақтану жолдары" (1720) атты еңбегі, жұқпалы ауруларды түсінуде маңызды рөл атқарды.

Өмір

Ричард Мэттью Мидтің (1630–1699) тәуелсіз пастордың он үшінші баласы болып, Лондонның Степни қаласында дүниеге келді. Ол Үтрехтте үш жыл бойы Й.Г. Граевиуспен білім алды. Медицина саласында маман болуды шешкен соң Лейденге барып, Пол Герман мен Арчибальд Питкэрннің дәрістерін тыңдады. 1695 жылы Падуа университетінде философия және медицина ғылымдары бойынша бітіріп, 1696 жылы Лондонға оралып, сәтті тәжірибесін бастады. Оның "Улардың механикалық сипаттамасы" 1702 жылы жарық көрді, ал 1703 жылы Корольдік қоғамға қабылданды және сол жылы қоғамның басылымдарына терісқышыманың (scabies) паразиттік табиғаты туралы мақала жариялады. Сол жылы ол Санкт-Томас ауруханасына дәрігер болып тағайындалды және Хирургтер залында анатомиялық дәрістер оқыды. 1714 жылы Джон Рэдклиф қайтыс болғаннан кейін Мид өзінің саласының танымал басшысы атанды; ол Анна патшайымның өлім төсегінде болды және 1727 жылы Джордж II-нің жеке дәрігері болып тағайындалды, бұрын ол Уэльс ханзадасы кезінде де оған осы қызметін атқарған болатын. Патшаға қызмет еткен кезінде Мид жаңа қайырымдылық мекемесі – Тастамалдар ауруханасын (Foundling Hospital) құруға қатысты. Тастамалдар ауруханасы медициналық емес, тасталған балаларға арналған үй болғанмен, доктор Мидтің қатысуымен ауруханада науқастарға арналған бөлме мен дәріхана ашылды. Ол тіпті сәулетші Теодор Якобсенге балалардың дене шынықтыруына ыңғайлы болуы үшін үлкен аула салуға ықпал еткен деседі. Суретші Аллан Рамзи 1747 жылы доктор Мидтің толық бойы бейнеленген портретын сыйға тартқан, ол оның еңбегінің ұмытылмауына кепілдік береді және Тастамалдар мұражайында тұрақты түрде қойылған. Мид сонымен қатар Корольдік қоғамның мүшесі, Дәрігерлер колледжінің мүшесі және масон болған (бірақ ол қай ложаға кіргені белгісіз). Мид картиналар, сирек кітаптар, классикалық мүсіндер, асыл тастар және зоологиялық үлгілерді жинақтаған, оларды Блумсберидегі үйінің кітапханасында зерттеуге мүмкіндік берген. Оның кітапханасы 10 000 томнан тұрған. 1752 жылы ол Камилло Падерниден Папирустар вилласының қазба жұмыстарының жай-күйі туралы хат алды. Ол қайтыс болғаннан кейін кітап коллекционерлеріне сатуға 56 күн кетті. Оның "Құнды асыл тастар, қола, мәрмәр және басқа да бюсттер мен көне заттардың шынайы және толық жинағы" 1755 жылғы 11-15 наурызда Абрахам Лэнгфордпен Ковент-Гардендегі Ұлы алаңдағы үйінде аукционға сатылды. Мидтің елдік үйі Беркширдегі Олд-Виндзорда орналасқан, бірақ ол 1754 жылы Блумсберидегі үйінде қайтыс болды. Оның лондондық үйі кейіннен Грейт Ормонд-стрит ауруханасының негізін қалады. Мид Храм шіркеуіне жерленген. Вестминстер аббаттығының солтүстік бөлігінде оған арналған ескерткіш орнатылды, оның бюстін Петер Шеймекерс жасаған.

Діни көзқарастар

1755 жылы (авторының өлімінен кейін) Мидтің «Medica Sacra; немесе Киелі кітаптарда айтылған ең таңғажайып ауруларға түсіндірме» атты еңбегі жарық көрді. Ол туысы Джозеф Медтің «Шайтандар туралы ілім» және бір кезде емдеген Исаак Ньютонның «Хронология» еңбегін пайдаланып, пұтқа табынушылыққа байланысты шайтан туралы идеялардың христиандыққа енгенін дәлелдеді. Артур Эшли Сайкс сияқты, Мид Жаңа өсиетте шайтанмен зардап шеккендерді түрлі ауруларға шалдыққан адамдар деп түсіндірді:

Матай ішіндегі 8-тараудың 28-34 аяттарында Исаға «шайтанның» сөйлегені айтылады, бұл оның жансыз еместігін көрсетеді. Шайтан өзін тұлғаландырып, Исаға өзінің аты «Легион» екенін айтып, жақын малдарға қоныстануын сұрады. Иса «Барыңдар!» деді, сосын олар малға кіргеннен кейін Матай олардың тау бетімен жүгіріп кеткенін жазды.

Мүмкін болатын кемшіліктері

Мед Лоренс Стерннің "Тристрам Шэнди" романында сатиралық тұрғыда бейнеленеді, онда ол қысқаша доктор Кунастрокий ретінде пайда болады: «—Др. Кунастрокий, сол ұлы адам, бос уақытында есектің құйрығын тараудан және тістерімен өлі түктерін жұлып алудан зор ләззат алмай ма, әйтсе де ол әрқашан қалтасында пинцет алып жүрген?» Кунастрокий есімі, әрине, жыныстық мағынадағы әзіл, мүмкін Вольтердің "Кандид" романындағы Кунегундасына (1759) сілтеме жасаған. Стерннің корреспонденттерінің бірі кейіннен оның Мидтің жомарт жыныстық қызметтер үшін ақы төлеу салдарынан банкротқа ұшырағаны туралы кең таралған қаңқуларды қайта жаңғыртқанына шағымданды. Стерн өзін қорғап, оның мінезіндегі ең сырттай айтылған әдемі әдетке ғана сіңізгенін мәлімдеді, бұл әдет бұрыннан-ақ өлім тізімі бойынша әрбір үй қызметшісі мен шалға белгілі болған.