Кіріспе

1983 жылғы ұшақ қақтырылысы

1983 жылғы 18-19 қарашада Aeroflot 6833 рейсі, Тбилисиден (Грузин КСР) Ленинградқа (Ресей КСР) Батумиде тоқтаумен ұшып бара жатқанда, жеті жас грузиннің ұшақты басып алуға талпынысы болды. Ту-134А ұшағына Альфа тобының шабуылы салдарынан сегіз адам қаза тапты. Аман қалған қаскөйлер сотталып, өлім жазасына кесілді.

Оқиға

1983 жылғы 18 қарашада Грузияның зиялы элитасының отбасыларынан жеті жас адам Кеңес Одағынан қашу үшін мемлекеттік "Аэрофлот" компаниясының ұшағын қағып алуға тырысты. Қағып алушылардың арасында суретшілер Гья Табидзе, Давит Микаберидзе және Сосо Церетели, актер Гега Кобахидзе (Тенгиз Абуладзеңің кейіннен әйгілі болған "Тәубе" фильмінде рөл ойнауға жаңа ғана таңдалған), сондай-ақ дәрігерлер Паата мен Кахи Ивериели болды. Олар үйлену тойынан келгендер болып көрініп, Тбилисиде ұшаққа мініп, оны Түркияға бұруға әрекеттенді. Бортта 57 жолаушы және жеті экипаж мүшесі болды. Ұшқыш Ахматгер Гардапхадзе және оның орынбасары Владимир Гасоян (екеуі де кейіннен Кеңес Одағының Батыры атағымен марапатталды) қағып алушылардың нысанаға алуына кедерлес болу үшін күрделі маневрлер жасады. Қағып алушылар кабинадан қуылды, бірақ қақтығыс барысында бірнеше адам жарақат алды. Ұшқыштар қағып алушылардың талаптарына бағынудың орнына, Тбилисидің үстінен айналып, содан кейін жерге қонды.

Сот және соңынан

Ұшақ қырып ұшқандардың өзімен қатар олардың досы және құрметтеушісі, православие діни қызметкері Теодор Чихладзе советтік Грузия сотында сотталды. Кінәлілер "жақсырақ өмір сүргіміз және еркін қоғамда өмір сүргіміз" деді. Шеварднадзе оларды "есірткіге тәуелділер" және "бандиттер" деп сипаттап, өлім жазасын сұрады. 1984 жылдың тамызында үш ұшақ қырғын жасаған – Кобахидзе және Ивериели ағайындылары – өлім жазасына кесілді, ал олардың әйел әрілес Тиньтин Петвиашвили 14 жылға бас бостандығынан айырылды. Дәлелдердің жетіспеуіне қарамастан, діни қызметкер Чихладзе "жетекші" деп жарияланып, ол да өлім жазасына кесілді. 1984 жылдың 3 қазанында төрт ер адам да атылды. 2003 жылы Грузияда туған жазушы және режиссер Заза Русадзе оқиға және оның арқасында туған жағдайлар туралы "Бандиттер" атты деректі фильм жасады. Фильм бірнеше халықаралық кинофестивальдерде көрсетілді және 2004 жылы неміс және француз тілдерінде сөйлейтін Еуропалық Одақ елдерінде, сондай-ақ Грузияның Бірінші арнасында көрсетілді.