Кіріспе

Эрнандо дель Пулгар (1436 – шамамен 1492), сонымен қатар Фернандо де Пулгар деп те аталады, Кастилия патшалығының хатшысы, тарихшы және жазушы. Ол алдымен Кастилияның Энрике IV басқармасында қызмет етті, кейін Изабелла I оны өзінің патшалық шежірешісі қылып тағайындады. Оның ең белгілі еңбегі – "Claros varones de Castilia", сол дәуірдегі ең маңызды ақсүйектер мен дінбасыларының өмірбаяндарынан тұратын жинақ.

Өмірбаян

Эрнандо дель Пулгар шамамен 1420 жылы Кастилиядағы Пулгарда дүниеге келген. Оның әкесі Диего Родригес де Толедо патша сарайының хатшысы болған. Пулгар Иоанн II кеңсесінде тәрбиеленген. 1457 жылдан бастап Генрих IV кеңсесінде хатшы қызметін атқарды. Изабелла таққа отырғаннан кейін ол мемлекеттік кеңесші болды, Францияға дипломатиялық миссияға жіберілді және 1480 жылы патшайымның ресми жылнамашысы болып тағайындалды. Осы кезден бастап ол уақытын тарихи құжаттарды дайындауға жұмсады. Ол шамамен 1490 жылы Мадрид маңындағы Виллаверде ауылында қарттықтан қайтыс болды.

Шығармалары

Оның "Crónica de los Reyes Católicos" еңбегі алғашқы басылымда (1545) Пулгардың қолжазбасына негізделген латын тарихын жазған Антонио де Небрияға бұрыс жатқызылды. Бұл жұмыс оның демеушілері, Испанияның католик монархтары – королева Изабелла мен король Фердинандтың пайдасына жасалған үгіт деп жиі есептеледі. Алайда, ол көбінесе олардың саясатын сынап, монархтардың моральдық және рухани қағидаларды сақтауы керектігін үнемі еске салады. Пулгардың 1486 жылғы "Claros varones de Castilla" атты еңбегі, көрнекті ақсүйектер, дін қызметкерлері және ғалымдардың портреттерінен тұрады және Генрих IV сарайына қызықты үңілуді ұсынады. Бұл портреттер Пулгардың "Letras" (Бургос, 1486) жинағымен бірге жарияланды, ол 32 хаттан тұрады және белгілі де, анонимді жандарға жолданған. Бұл хаттар жинағы 15 ғасырдағы роман тілінде жазылған сирек жинақтардың бірі және Ренессанс дәуірінің гуманистік прозасының үлгісі болып табылады. Пулгар сонымен қатар "Coplas de Mingo Revulgo" еңбегіне түсіндірме (шамамен 1485) жазды, бұл жұмыстың авторы Иниго де Мендоса немесе Пулгардың бауыры болуы мүмкін.