Кіріспе

Некеден бөлінуге байланысты жұбайға қаржылық қолдау көрсету заңдық міндеттемесі.

Алимент, сондай-ақ Шотландияда алимент, Англия, Ирландия, Солтүстік Ирландия, Уэльс, Канада, Жаңа Зеландияда күтім, АҚШ және Канадада жұбайлық көмек, ал Австралияда жұбайлық күтім деп аталады, – бұл адамның некеден бөлінуге дейін немесе одан кейін жұбайына қаржылық қолдау көрсету бойынша заңдық міндеттемесі. Бұл міндеттеме әр елдің ажырасу немесе отбасылық құқығымен белгіленеді. Көптеген құқықтық жүйелерде бұл балаларға материалдық көмек көрсетуден ерекшеленеді, онда ажырасқаннан кейін ата-аналардың бірі баланың екінші ата-анасына немесе қамқоршысына ақша төлеу арқылы балаларды асырауға қатысады.

Этимология

Алимент термині латын тіліндегі alimonia ("көректік, күтім", alere – "көректік беру") сөзінен шыққан. Осы сөзден азық-түлік (тамақ, тамақтану немесе ас қорытуға қатысты) және алимент (Шотландия заңы бойынша ажырасқан әйелге баспана, тамақ, киім және басқа да қажеттіліктерді қамтамасыз ету ережесі) сияқты терминдер де туындаған.

Чехия

Чехия заңдары некеде тұрған кезде де, ажырасқаннан кейін де жұбайлардың материалдық көмегін (асырауын) қарастырады. Басты қағида бойынша, некеде тұрған кезде екі жұбайдың да жалпы алғанда бірдей өмірлік деңгейде болуға құқығы бар. Осы "жалпы алғанда бірдей өмірлік деңгей" ажырасқаннан кейінгі кезеңде де қолданылады, егер материалдық көмек алушы некенің бұзылуына басты себепкер болмаса немесе ажырасуға келіспесе, сондай-ақ ажырасу салдарынан ауыр зиян шексе және материалдық көмек берушіге қатысты тұрмыстық зорлық-зомбылық жасаған болмаса. Мұндай жағдайда, материалдық көмек алушы, жағдайларға қарай, бірақ үш жылдан аспайтын мерзімге "жалпы алғанда бірдей өмірлік деңгейді" қамтамасыз ететін сомада алимент талап етуге құқылы. Дәстүрлі ағылшын заңнамасына сәйкес, әйел некеге тұрғанда жеке мүліктік құқықтарынан бас тартады (Қовертураға қараңыз). Некеден бөлінгеннен кейін күйеу әйелінің мүлігіне құқығын сақтап қалды, бірақ оның орнына неке бұзылғаннан кейін әйелін материалдық тұрғыдан қолдауға міндетті болды.

Италия

Ерлі-зайыптылардың өзара көмектесу міндеті, жеке өмірден бөлініскеннен кейін күтіп-бағу міндетіне айналады. Ажырысуға кінәлі емес жұбай, шын мәнінде, екінші жұбайда "өзін күтіп-бағу үшін қажеттіні" (Италия Азаматтық кодексінің 156-бабы) алуға құқылы. Неке таратылған жағдайда, 898/1970 Заңының 5-бабының 6-тармағы, егер екінші жұбай жеткілікті қаражаты болмаса немесе объективті себептермен оларды ала алмаса, бірінші жұбайдың оған мерзімді төлемдер жасау міндетін қарастырады, оның мөлшері нақты параметрлерге (ерлі-зайыптылардың жағдайы, шешімнің себептері, әрбір жұбайдың отбасылық шаруашылықты жүргізуге және әрбір жеке немесе ортақ мүліктің қалыптасуына салған жеке және экономикалық үлесі, екеуінің де табысы, некенің ұзақтығы) сәйкес анықталады.

Жапония

Жапондық азаматтық кодекске сәйкес, жұбайлар некеде тұрғанда жұбайлық көмек көрсетіледі, бірақ ажырасумен бірге тоқтатылады. Жапон соттары әдетте ажырасу кезінде "зардап шеккен" жұбайға бір реттік төлем түрінде іша рё (ішкі ақы) немесе көңілжай ақша төлейді, мұндай өтемақы түрі АҚШ-тың көптеген штаттары сияқты кейбір басқа юрисдикцияларда болмайды.

Некеге дейінгі келісімдер

Некеге дейінгі келісімдер барлық елу штат пен Колумбия округінде мойындалады, және кез келген юрисдикция тараптарға некеге дейінгі немесе некеден кейінгі келісімде жұбайлық көмек және алимент шарттары туралы келісуге мүмкіндік береді, егер олардың неке шарты штаттық және федералдық заң талаптарына сәйкес жасалса. Ажырасу соттары алимент алу құқығын шектейтін некеге дейінгі келісімдерді күшінен шығару құқығын сақтайды, егер бұл шектеу нәтижесінде тарап мемлекеттік жәрдемге жүгінуге мәжбүр болса немесе ажырасу кезінде алимент алу құқығының шектелуі ақылға сыймас немесе әділетсіз болып табылса. Алимент талап етілетін тараптың некеге дейінгі немесе некеден кейінгі келісімге қол қою алдында қаржылық ақпаратын жарияламауы сотты алименттен бас тарту туралы ережені жарамсыз деп тануына себеп болуы мүмкін. Бір штатта жасалған және жарамды алименттен бас тарту немесе шектеулерді қамтитын некеге дейінгі келісімдер, егер некеге дейінгі келісімнің шарттары шетелдік юрисдикцияның заңдарын материалдық түрде бұзбаса, ажырасу жағдайында басқа штаттың соттарымен толық орындалуға тиіс. Калифорния – жұбайлардың қолдауы (алимент) келісіммен шектелген жағдайда тараптардың міндетті түрде адвокаттың қызметін пайдалануын талап ететін жалғыз штат. Алимент алу құқығынан толық бас тартудың орнына, некеге дейінгі және некеден кейінгі келісімдерде тараптар ажырасу кезінде кірісі аз болған тарапқа кепілдендірілген алимент сомасына немесе ажырасу жағдайында тараптардың бірі талап ете алатын алимент сомасына лимит қою туралы келісімдер болуы мүмкін.

Салық салу

2018 жылғы 31 желтоқсанда және одан бұрын жасалған ажырасу туралы келісімдерде алимент төлеуші үшін салықтан шегеріледі, ал алушы үшін салық салынатын табыс ретінде қарастырылады. 2017 жылғы «Салықтық қысқартулар және жұмыс орындары туралы» заңға сәйкес, 2019 жылғы 1 қаңтардан бастап шығарылған ажырасу туралы сот шешімдері бойынша жұбайлық көмек екі тараптың да салық салынатын табысына кірмейді және ешқайсысы үшін салықтан шегерілмейді.