Бесси Томашевски: Американдық еврей актрисасының өмірі мен мансабы

Кіріспе

Американдық актриса Бесси Томасхефски (1873 – 6 шілде, 1962), туған аты Бриче Баумфельд Кауфман, Ресейде туған еврей-американдық әнші, актриса және комедия актері, 1890 жылдардан бастап идиш театрының жұлдызы болды. Ол өзінің дәуіріндегі ең танымал идиш театрының жетекші актерi Борис Томашефскийдің әйелі және сахналық серігі болды. Оның ең әйгілі рөлі 1908 жылы Халық театрында Оскар Уайльдтың "Саломе" пьесасындағы атау рөлі болды.

Өмірбаян

Ол 1873 жылы Украинаның Киев облысы Тарашча қаласында Брихе Баумфельд Кауфман болып дүниеге келді. Оның отбасы 1879 жылы Америкаға эмиграция жасап, 1883 жылы Балтимор маңында қоныстанды. Ол 12 жасқа дейін мектепке барды, содан кейін шұлық фабрикасында және терлеу шеберханасында жұмыс істеді. 1887 жылы 14 жасар Бесси болашақ күйеуімен Балтимордағы яһуди саяхат труппасы қойған «Алилес Дам» («Қанға батқан жала») спектаклінің сахнасының артында, сахнада көрген әдемі жас «актрисамен» кездесу үшін барғанда танысты. Олардың үш ұлы болды. Ұлы Гарри 13 жасында «Пинтеле Ид» («Еврейлік кішкентай жарқын») пьесасында актерлік жолын бастады, Федералды театрдың яһуди театры жобасының директоры болды және әкесін «Еврей патшасы Лир» (1934) және «Бар-мицва» ұлы (1935) фильмдерінде түсірді. Екінші ұлы, Микки деп танылған, әкесінің романтикалық қабілеттерін мұра етіп алып, бір уақытта екі әйелмен махаббатқа түсті, бұл 1931 жылы әкесінің әпкесі Эмма Томасхефски Финкельдің 1904 жылғы жарық көрерлік ісін еске түсіретін драмалық кісі өлтіруге талпыну/өзін-өзі өлтіруге әкелді. Микки де, әпкесі Эмма да қызғанышпен толған жұбайлардың талпынысынан паралич болды, екеуі де кейіннен жараларына байланысты асқынулардан қайтыс болды; Эмма көп жылдардан кейін, 1929 жылы, ал Микки 1936 жылы дүние салды. Үшінші ұлы Теодор Тед Томас деп атын өзгертті және сахналық менеджер болды. Тед Томас ұлы – белгілі дирижер Майкл Тилсон Томас. Борис Гринхорн сценарийлерінің табысы және Бессидің олардағы басты рөлде ойнауы Бессидің тым көп жұмыс істеуіне, ал Борис ақшаны алып, адалсыздық жасауына себеп болды. Бесси ақшаның есебін сұрады, бірақ таба алмады. Борис Томасхефски яһуди актрисасы Регина Цукербергпен (1888-1964) ұзаққа созылған махаббатқа түсті. Регина өнер жолын Галицияның Лемберг қаласындағы (Аустрия-Венгрия империясы, қазіргі Львов, Украина) еврей театрында бастады және 1911 жылдың қыркүйегінде күйеуі, актер Зигмунд Цукербергпен бірге АҚШ-қа көшіп келді. Ол Борис Томасхефскидің бірнеше театрларында жетекші актриса болды және АҚШ-тағы еврей актерлер одағының мүшесі болды. Регина киім, сөйлеу, стиль және актерлік шеберлік бойынша Бессиге ұқсауға тырысты, бірақ ол 15 жасқа кіші болды. Борис пен Бессидің Регинамен қарым-қатынасы және қаржыны дұрыс басқара алмауы 1911 жылы Борис пен Бессинің ажырасуына әкелді. Борис пен Бесси екеуі де табысты, бірақ жеке мансаптарды құрды. Бесси жеке театр труппасын құрды. Ол 1915 жылы Халық театрының басшылығын қабылдады, ал келесі маусымда театр Бесси Томасхефскидің Халық театры деп қайта аталды. 1930 жылдары Борис мүсір болды және 1939 жылы қайтыс болды. Бесси Бористен ешқашан ажырасқан емес. 2011 жылы Майкл Тилсон Томас ата-анасы мен американдық яһуди театрының музыкасын тойлаған концерттік қойылымды ұйымдастырды, ол 2012 жылы PBS Great Performances телеарнасында көрсетілді. Бесси Томасхефски рөлін Джуди Блейзер ойнады.

She was born Briche Baumfeld Kaufman in 1873 in Tarashcha, Kiev province, Ukraine. Her family emigrated to America in 1879 and finally settled in 1883 near Baltimore. She attended school until she was 12 and then went to work in a stocking factory and a sweatshop. In 1887, 14 year old Bessie met her future husband when she went backstage at a Baltimore production of Aliles Dam ("Blood Libel") by a Yiddish touring company to meet the beautiful young "actress" she had seen on stage, only to discover that "she" was the 19 year old Boris Thomashefsky, Esther died at the age of 6 of diphtheria. They also had 3 sons. Their first son, Harry, started acting at the age of 13 in the play The Pintele Yid (A Little Spark of Jewishness, 1909), became a director of the Federal Theater's Yiddish Theater Project and directed his father in films The Jewish King Lear (1934) and The Bar Mitzvah Boy (1935). Their second son, known as Mickey, took after his father's romancing ways and romanced two women at the same time which led to a dramatic murder attempt/suicide in 1931, reminiscent of his paternal aunt Emma Thomashefsky Finkel's notorious 1904 affair. Both Mickey and his aunt Emma were left paralyzed by the attempted murders by jealous mates and both later died of complications related to their wounds; Emma, many years later, in 1929, and Mickey in 1936. Their third son, Theodore, changed his name to Ted Thomas and became a stage manager. Ted Thomas's son is the noted conductor Michael Tilson Thomas. It was the success of Boris' Greenhorn scripts and Bessie's feature acting in them that led to Bessie being overworked and Boris taking the money and philandering. Bessie wanted an accounting of the money and couldn't find it. Boris Thomashefsky began and carried on a long term affair with Yiddish actress Regina Zuckerberg (1888 1964). Regina began her artistic career at the Jewish Theatre of Lemberg, Galicia (Austro Hungarian Empire, now Lviv, Ukraine) and had in September 1911 immigrated to the United States with her husband, actor Sigmund Zuckerberg. She was the leading actress in a number of theaters by Boris Thomashefsky and was a member of the Hebrew Actors' Union, which was the union of Jewish actors in the United States. Regina modeled herself on Bessie in dress, speech, style and acting—except that she was 15 years younger. Boris's affair with Regina and financial mismanagement led Boris and Bessie to separate in 1911. Both Boris and Bessie went on to successful but separate careers. Bessie went on to found her own theatre troupe. She took over the management of the People’s Theater in 1915 and the following season the theater was renamed Bessie Thomashefsky’s People’s Theater. In the 1930s Boris was a pauper and died in 1939. Bessie had never divorced Boris. In 2011, Michael Tilson Thomas hosted a concert stage show celebrating his grandparents and the music of American Yiddish theatre which aired in 2012 on the PBS series Great Performances. Bessie Thomashefsky was portrayed by Judy Blazer.