Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Батыс Африкадағы ерлердің құпия қоғамы – Поро, немесе Пурра немесе Пурро, Сиерра-Леоне, Либерия, Гвинея және Кот-д’Ивуар елдерінде Мане халқы тарапынан құрылған. Ол кейде аңшылар қоғамы деп те аталады, және оның қатарына тек ер адамдар ғана қабылданады. Поро қоғамының әйелдерге арналған бөлімі – Санде қоғамы.
Men's secret society in West Africa
The Poro, or Purrah or Purroh, is a men's secret society in Sierra Leone, Liberia, Guinea, and the Ivory Coast, introduced by the Mane people. It is sometimes referred to as a hunting society and only males are admitted to its ranks. The female counterpart of the Poro society is the Sande society.
Құрылымы
Поро қоғамы 1000 жылға дейін аймаққа көшіп келген Мане халқының әкелген мәдениетінің бір бөлігі болды. Сьерра-Леонеде екі байланысты және құпия қауымдастық бар: Ясси және Бунду. Біріншісі атақты түрде әйелдерге арналған, бірақ Поро мүшелері кейбір рәсімдерге қатысуға рұқсат етіледі. Яссидің барлық әйел мүшелері Бунду мүшесі болуы керек, ол қатаң түрде әйелдерге ғана арналған. Либерияда Пороның әйелдер арасындағы теңдесі Санде қоғамы болып табылады. Үшеуінің ішінде Поро ең маңыздысы. Жергілікті тұрғындардың барлығы оның заң кодексімен басқарылады. Ол негізінен, тіпті нәрестелердің уақытша қабылданатын бауырластық қоғамның бір түрі. Олар үшін өткізілетін рәсім – оларды Поро орманына апарып, қайтадан әкелу. Пороның діни және азаматтық жақтары да бар. Діни тұрғысынан, ұлдар жас жеткенде оған қатысады. Азаматтық тұрғысынан, қоғам жергілікті басқару органы қызметін атқарады, заңдар шығарады, соғыс және бейбітшілік туралы шешімдер қабылдайды және т.б.
The Poro society was part of the culture introduced by Mane people, migrants to the region as early as 1000 AD. Two affiliated and secret associations exist in Sierra Leone, the Yassi and the Bundu. The first is nominally reserved for females, but members of the Poro are admitted to certain ceremonies. All the female members of the Yassi must be also members of the Bundu, which is strictly reserved to women. In Liberia, the female equivalent of the Poro is the Sande society. Of the three, the Poro is by far the most important. The entire native population is governed by its code of laws. It primarily represents a type of fraternal society to which even infants are temporarily admitted. The ceremony for them consists of carrying them into the Poro bush and out again. There are also religious and civil aspects of the Poro. Under the former, boys join it at puberty in a rite of passage. Under its civil aspects, the society serves as a kind of native governing body, making laws, deciding on war and peace, etc.
Мәдени контекст
Аёдеджи Олукоджудың "Либерия мәдениеті мен әдет-ғұрыптары" (2006) еңбегінде Либерия өміріндегі Поро қоғамының орны зерттеледі. "Либерия діни мәдениеті құпиялылыққа дайындықпен (ифа мо "оны айтпа" түсінігінде) және адам ісіне мистикалық күштердің араласуына берік сеніммен ерекшеленеді". "Либерия элитасы мен қара халықтың өкілдері оқиғаларды көбінесе жасырын күштердің қызметімен байланыстырады."
In Culture and Customs of Liberia (2006) by Ayodeji Olukoju, the place of the Poro society in Liberian life is examined. "Liberian religious culture is characterised by a predisposition towards secrecy (encapsulated in the concept of ifa mo "do not speak it") and an ingrained belief in the intervention of mysterious forces in human affairs". "Both elite and non elite Liberians usually attribute events to the activities of secret powers and forces."
Либерия
Чарльз Тейлор билік еткен кезеңде Поро қоғамын өз мақсатына бағындырған, бұл оған сырлы және жеңіске жете алмайтын бейне жасауға көмектескен.
During his rule, Charles Taylor is reported to have coopted the Poro Society, which helped him project an aura of mystery and invincibility.