Ұлыбритания азаматы Карл I-нің өліміне қатысқан Джон Джонс Маесигарнед

Кіріспе

Уэльс парламенттік әскері және король өлтіруші

Джон Джонс Мейсигарнедд (шамамен 1597 – 17 қазан 1660) – Уэльстің әскери басшысы және саясаткері, Англия азамат соғысынан кейін король Карл I-нің өліміне қатысқандардың бірі ретінде танымал. Оливер Кромвельдің жекжаттысы Джонс парламентшіл және республикашыл болды, сол кезде Уэльстің көп бөлігі монархист болған. Ол Карл I-нің сотынан кейін оның өлім жазасын бекіткен 57 комиссардың бірі болды. Монархия қалпына келтірілгеннен кейін Джонс өтемақы және ұмыту туралы заңдағы жалпы кешірімнен тыс қалған аз адамдардың бірі болды. Ол сотталып, кінәлі деп танылды, содан кейін Чаринг-Кроста асылып, кесіліп, төрт бөлікке бөлінді.

Өмірбаян

Джон Джонс 1597 жылы Томас ап Джон немесе Джонстың және Роберт Винн ап Джэван эсквайрының қызы Элленнің ұлы ретінде дүниеге келді. Ол Уэльстің Мерионетшир округындағы Ланбедрде, Маес-и-Гарнедд (немесе Маесигарнедд) орналасқан Taltreuddyn елді мекенінде туған. Джонс Солтүстік Уэльстегі тұрғын жерінің атымен жиі Маесигарнедд деп аталды және отбасымен валли тілінде сөйлесті. Ағылшыл азамат соғысы кезінде Джонс Уэльстегі парламенттік күштерде қызмет етті және 1646 жылғы маусымда Англсидің капитуляциясы туралы келіссөздер жүргізген кезде полковник атағын алды. 1648 жылы Джонс сэр Джон Оуэннің көтерілісін басуға көмектесті және Аңгелсиді қайта басып алудағы үлесі үшін Төменгі палатаның алғысына ие болды, сондай-ақ жалақысының толық төленбеген сомасы үшін 2000 фунт стерлингке дауыс берді. Ол шамамен 1647 жылы Мерионетшир округынан Ұзақ Парламентке сайланды. Соғыс аяқталғаннан кейін Джонс король Карл I-нің судьяларының бірі болып тағайындалды және сот отырыстарына үнемі қатысты. Джонс корольды өлімге кесуге рұқсат берген өлім жазасына қол қойған 57 комиссардың қырық екінші қол қоюшысы болды. Аталған жаза орындалғаннан кейін Джонс Англия Республикасының алғашқы екі Мемлекеттік Кеңесіне мүше болып сайланды. 1650 жылғы шілдеде Джонс Ирландия үкіметіндегі лорд-депутатқа көмек көрсету үшін комиссарлардың бірі болып тағайындалды және 1652 жылғы 24 тамызда осы лауазымға тағы екі жылға қайта тағайындалды. Оның әріптесі Эдмунд Лудлоу оны "осы елдің бақытын қамтамасыз етуде және ағылшын протестанттарын өлтіруге қатысқандарды әділетке тартуда үлкен құлшыныспен, қабілетімен және адалдығымен өзіне сеніп тапсырылған міндетті орындады" деп сипаттады. Джонс бейкүнә республикашыл болды және Оливер Кромвельдің Протекторатты қабылдауына наразылық білдірді. Генри Кромвель оны "үкіметті ұнатпайтын етуге тырысқан", бірақ Ладлоуға қарағанда "ашкөз және жасырын" қарсылық танытқан деп сипаттады. Сондықтан ол лауазымынан алынды, ал 1656 жылғы наурызда Джонстың Ирландия үкіметінде қайта жұмыс істейтіні туралы қауесет тарағанда Генри Кромвель Турлоға бұл таңдауға қарсылық білдірді, ол оның "тек алауыздық пен наразылық білдіргені ғана емес, сонымен қатар "өз орнында өте жемқорлықпен әрекет еткенін" айтты. Осы уақытқа дейін Джонс пен Оливер Кромвельдің қарындасы Кэтрин арасында неке қию рәсімі ұйымдастырылды, ол Роджер Уитстонның жесірі болды. "Мен сізге полковник Джонс туралы жазғанда, ол менің ағаым болуы мүмкін екенін білмедім. Бәлкім, бұл оның билігі мен үкіметке адал болуына себеп болуы мүмкін". Бірінші Протекторат Парламенті (1656) кезінде Джонс Мерионетшир және Денбигшир округтарынан сайланды, бірақ Мерионетшир округын таңдады. Соңғы Парламенттің екінші баяндамасында Джонс бастапқыда "жалпы әділдік пен бостандық үшін жақсы қағидаларды ұстанған", содан кейін "Қорғаушының қарындасына үйленген, бұл арқылы ол шынымен де ұлы адам болуы мүмкін еді, егер оның шешілмейтін мәселесі болмаса. Ол сот процестеріне толыққанды дайын емес, сонымен қатар оның ар-ұжданы бұрынғы жақсы істерге қарсы толыққанды бекітілмеген" деп сипатталды. Джонс 1657 жылғы желтоқсанда Оливер Кромвельдің басқа үйіне шақырылды, бірақ Англси аралының губернаторынан басқа лауазымға ие болмады. 1657 жылғы 2 маусымда Парламент Джонсқа осы сомаға тең жалақының артта қалуын өтеу үшін Ирландиядағы 3000 фунт стерлингке бағаланған жерді беруге дауыс берді. Республикашылдар оған әлі де сенім арта бастады, сондықтан 1659 жылғы 7 мамырда Джонс Қауіпсіздік комитетінің, ал 14 мамырда Мемлекеттік Кеңестің мүшесі болып тағайындалды. 7 шілдеде Джонс пен басқаларды Ирландия үкіметі комиссарлары етіп тағайындаған акт қабылданды, ал Джонс 1659 жылғы шілдеде Лудлоумен бірге Ирландияға келді. Лудлоу қазан айында Англияға оралғанда, ол Джонсты өзінің жоқтығы кезінде ирландтық күштерге қолбасшылық етуге таңдады. Лудлоудың ренжігеніне орай, Джонс және ирландтық офицерлердің көпшілігі Джон Ламберт пен армияны парламентке қарсы дау-дамайда қолдады. Лудлоу наразылық білдірген кезде Джонс "басқалардың үнемі қысым жасауына" бола әрекет еткенін айтып, Лудлоуға қайтып келіп, оны командалық міндетінен босатуын өтінді. 1659 жылғы 13 желтоқсанда полковниктер Джон Бриджес, Теофилус Джонс және Джордж Монк партиясының басқа офицерлері Дублин қамалын басып алып, Джонсты тұтқындады. Джонс пен оның әріптестеріне (Лудлоу, Корбет және Томлинсон) қарсы бас көтеру туралы импичмент 1660 жылғы 19 қаңтарда Парламентке ұсынылды. Негізгі айып Джонс "Ағылшын армиясының бір бөлігінің парламентке жасаған әділетсіз күшін сатқындықпен және сатқындықпен мойындады". Джонс Мемлекеттік Кеңеске шақырылды, бірақ қолданыстағы үкіметті алаңдатпау туралы келісім бойынша босатылды.

John Jones was born, in about 1597, the son of Thomas ab John or Jones, and Ellen, daughter of Robert Wynn ap Jevan esq. of Taltreuddyn, at Maes y Garnedd (or Maesygarnedd), Llanbedr in Merionethshire, Wales. Jones is often surnamed as Maesygarnedd, after the location of his residence in North Wales, and spoke Welsh with his family. During the English Civil War, Jones served in the Parliamentarian forces in Wales, and was described as a colonel in 1646 while negotiating the surrender of Anglesey in June 1646. In 1648, Jones helped to suppress Sir John Owen's rising, and was thanked by the House of Commons for his share in the reconquest of Anglesey, and was voted £2,000 on account of his arrears of pay. He was returned to the Long Parliament in about 1647 for Merionethshire. Following the end of the war, Jones was selected as one of the judges of King Charles I, and attended the trial with great regularity. Jones was the forty second signatory of the fifty seven commissioners that signed the death warrant that effectively authorised the execution of the King. After execution, Jones was elected a member of the first two Councils of State of the Commonwealth of England In July 1650, Jones was voted one of the commissioners to assist the lord deputy in the government of Ireland, and was reappointed for two years longer on 24 August 1652. His colleague, Edmund Ludlow, described him as "discharging his trust with great diligence, ability, and integrity, in providing for the happiness of that country, and bringing to justice those who had been concerned in the murders of English Protestants". Jones was a strong republican, and was greatly dissatisfied at Oliver Cromwell's assumption of the Protectorate. Henry Cromwell describes him as "endeavouring to render the government unacceptable", but "more cunning and close" in his opposition than Ludlow. He was accordingly set aside, and when in March 1656, there was a rumour that Jones was to be again employed in the Irish government, Henry Cromwell remonstrated with Thurloe against the choice, asserting that he was not only factious and disaffected, but "had acted very corruptly in his place". By this time a marriage had been arranged between Jones and Oliver Cromwell's sister, Catherine, widow of Roger Whitstone, "When I writ to you about Colonel Jones", explained Henry Cromwell. "I did not know that he was likely to be my uncle. Perhaps that may serve to oblige him to faithfulness to his highness and government". In the First Protectorate Parliament (1656), Jones returned for the counties of Merionethshire and Denbighshire, choosing to sit for Merionethshire. In the Second Narrative of the late Parliament, Jones is described as originally "one of good principles for common justice and freedom lately married the Protector's sister, by which means he might have become a great man indeed, did not something stick which he cannot well get down. He is not thorough paced for the court proceedings, nor is his conscience fully hardened against the good old cause". Jones was summoned to Oliver Cromwell's Other House in December 1657, but held no office except that of governor of the Isle of Anglesey. On 2 June 1657, Parliament voted giving Jones lands in Ireland to the value of £3,000, for arrears of pay amounting to that sum. He was still so far trusted by the republicans that on 7 May 1659, Jones was appointed one of the Committee of Safety, and on 14 May one of the Council of State. An act was passed making Jones and others commissioners for the government of Ireland on 7 July, and Jones landed in Ireland with Ludlow in July 1659. When Ludlow returned to England in October, he selected Jones to command the Irish forces during his absence. To Ludlow's disgust, Jones and most of the Irish officers supported John Lambert and the army in their quarrel with parliament. When Ludlow expostulated Jones made the excuse that he acted at the "incessant importunity of others", and begged Ludlow to return and ease him of the burden of his command. On 13 December 1659, however, Colonels John Bridges, Theophilus Jones, and other officers of George Monck's party seized Dublin Castle and arrested Jones. An impeachment of high treason against Jones and his colleagues (Ludlow, Corbet, and Thomlinson) was presented to Parliament on 19 January 1660. The main charge was that Jones had "openly and publicly owned that treacherous and traitorous act of part of the army in England in their unjust force put upon the parliament". Jones was summoned before the Council of State, but was released on an agreement not to disturb the existing government.

Монархияны қалпына келтіру

1660 жылы король Чарльз I-нің ұлы Карл II-нің билікке қайта оралуы Джонсты қорқынышты жағдайға түсірді. Оливер Кромвель отбасына жекжатқан, Монк партиясына қарсы болған және Карл I-нің өлім жазасына қол қойған республикалық партияның белгілі бір мүшесі ретінде Джонс Карл II және оның жақтастарының кек алу ниетіне ұшырады. Алайда, Джонс өзін қоршаған қауіпті сезбегендей, қашуға әрекеттенбеді және 2 маусымда 1660 жылы Финсбериде серуендеп жүргенде тұтқындалды, содан кейін Лондон мұнарасына қамалды. 4 маусымда Халық палатасы оны Кешірім және ұмыту туралы заңнан шығарды, ал сол жылдың 12 қазанында сотқа тартылды. Джонс корольдің соткерлерінің қатарында отырғанын, заңдық мәселелерді қозғауға тырыспағанын және өлім жазасына кесілгенін мойындады. 17 қазанда 1660 жылы Джонс Эдриан Скроппен бірге асылып, денесі кесіліп төрт бөлікке бөлінді. Ол өте батыл және қадір-қасиетті түрде қайтыс болды деген хабар тарады.

Отбасы

Джонс екі рет үйленді. Оның алғашқы некесі 1639 жылға дейін Маргарет Эдвардспен (19 қараша 1651 жылы Ирландияда қайтыс болды) болды. Олардың сегіз баласы болды, бірақ тек біреуі, ұлы, одан аман қалды. Маргарет пуритандық уағызшы Морган Ллэйдтің сергек жақтасы болды. 1656 жылы Джонс қайтадан үйленді. Оның екінші әйелі Генриетта (Карлайл қателікпен Кэтрин деп атаған) Уитстоун (7 ақпан 1597 жылы крещение алды), Оливер Кромвельдің үшінші қарындасы және Роджер Уитстоунның жесірі, ол Парламент армиясының офицері және Төмен елдердегі науқанға қатысқан, оның үш ұлы мен екі қызы болды. Кэтрин бұрынғы күйеуінің мүлкінен жыл сайын 300 фунт стерлинг алып тұрды, ал Оливер Кромвель оған 150 фунт стерлингтік жылдық төлем қосты. Олардың Джонспен балалары болмады. Оның күйеуі Ричард Кромвель Протектор болған кезде оған қарсы шықты, соның салдарынан Ричард оның жылдық төлемін тоқтатты. Генриетта/Кэтриннің 19 ғасырда жарияланған хатынан оның монархисттік көзқарастары болғаны көрінеді, себебі ол Карл I-нің өлім жазасын мақұлдамады. Джонс өлімге кесілгеннен кейін оның ұлы мен мұрагері Джонстың 1646 жылға дейін иеленген жерлерін сақтап қалуға рұқсат алды, ал қалғандары Корольдікке қайтарылды (егер олар Азамат соғысынан бұрын Корольдік жерлері болса) немесе тәркіленді. Уэльстегі оның иеліктері Йорк герцогына (болашақта Англия королі Джеймс II) тисе, ал Ирландиядағылары Артур Аннеслиге, Англсидің 1-ші графына берілді.