Франсиску Паулу Миньоне: Бразилияның көрнекті композиторы

Кіріспе

Франсиско Пауло Миньоне (3 қыркүйек 1897, Сан-Паулу – 19 ақпан 1986, Рио-де-Жанейро) – бразилиялық классикалық музыканың ең көрнекті тұлғаларының бірі және Гейтор Вилла-Лобостан кейінгі ең маңызды бразилиялық композиторлардың бірі. 1968 жылы ол «Жыл композиторы» атағына ие болды.

Өмір және мансап

Сан-Паулу консерваториясын, содан кейін Милан консерваториясын бітірген Миньоне 1929 жылы Сан-Паулуға гармониядан сабақ беру үшін оралды, ал 1933 жылы Рио-де-Жанейродағы Ұлттық Музыка мектебінде (Escola Nacional de Música) жұмыс істеді. Миньоне жан-жақты композитор болды, ол шығармаларын дерлігі жартылай жеке әндер, фортепиано туындылары, камералық аспаптар, оркестрлік шығармалар және хор музыкасы арасында бөліп жазды. Одан өзге, ол бес опера және сегіз балет жазды. Италиядан келген флейташы Альферио Миньоненің ұлы Франсиско 10 жасында Бразилияның музыкалық өміріне өз үлесін қосып, ауданында хоро стилінде ойнап көзге түсті. 13 жасында пианист және оркестр жетекшісі болған ол «Чико Бороро» псевдонимімен шығармалар жазып, орындау арқылы белгілі бір деңгейге жетті, бұл қызметін формалды музыкалық білімінен бөлек ұстады. Оның туындыларын үш композициялық кезеңге бөлуге болады. Оның ерте туындылары Миланда алған білімінен туындаған итальяндық ықпал мен романтикалық сезімталдықты көрсетеді. Осы ерте кезеңдегі алғашқы операсынан оркестрлік бөлім 1923 жылы Рио-де-Жанейрода Рихард Штраус дирижерлік еткен Вена филармониясымен орындалды. Миньоне музыкасының көп бөлігі ұлттық сипатқа ие; оның бұрынғы оқушысы және ұстазы, музыкатанушы және жазушы Марио де Андраденің ұлтшылдық қозғалысының ықпалымен, Миньоне өз туған Бразилиясының халықтық және танымал әуендері мен формаларын композицияларының негізі ретінде пайдаланды. (Андраде былай деді: «Италия музыкасында Миньоне көптеген мектептердің бірі ғана болар еді, ол оларға ештеңе қоспайды. Ал мұнда ол аса қажет болар еді.») 1929 жылдан 1960 жылға дейін оның шығармалары осы ұлтшылдықпен ерекшеленді, осы кезеңде «Бразилиялық фантазиялар» (Fantasias Brasileiras) және «Чико Рейдің Маракатуы» (Maracatu do Chico Rei) мен «Аукцион» (Leilão) балеттері сияқты туындылар жазды. Осы кезеңдегі жеке вокалдық және фортепианолық туындылары оған хоро, модинья және серуендеп жүретін серенадаларды еске түсіретін вальстер сияқты бразилиялық музыкалық стильдерді бейнелегені үшін ерекше мақтауға ие болды. Миньоне музыкасы лирикалық, түрлі-түсті аспаптық шешімдерімен және импровизациялық стилімен ерекшеленеді. Оның ерте туындыларының көпшілігі, халық және танымал музыкаға тән, тоналды, бірақ мансабының кейінгі кезеңдерінде ол политональды, атональды және сериялық жазуға көшті. 1950 жылдардың соңында Миньоне ұлттық музыкадан алыстап, академиялық концерттік музыкадағы қазіргі трендтерге бет бұрды, 1958 жылғы фортепиано концерті сияқты туындылар жазды. Миньоне әртүрлі стильдерде жазуға қабілетті болды және оның 1960 жылдардың басындағы және одан кейінгі туындылары эклектизмімен ерекшеленеді; оларды біріктіретін басқа да белгілерді табу қиын. Алайда, ол өмірінің соңғы жылдары ұлттық стильде жазуға қайта оралды. Миньоне 1962 жылы ұшақ апатында қайтыс болған Лидди Чиафарелли Миньонеге үйленді. Кейін ол Мария Жозефина Миньонеге үйленді, олармен жиі дуэт орындады. Оның шәкірттерінің арасында бразилиялық композитор Клоринда Розато да болды. Миньоне 88 жасында Рио-де-Жанейрода қайтыс болды. Оның әйелі оның музыкасын осы күнге дейін түсіндіріп келеді.

A graduate of the São Paulo Conservatory and then of the Milan Conservatory, Mignone returned to São Paulo in 1929 to teach harmony, and in 1933 took a post in Rio de Janeiro at the Escola Nacional de Música. Mignone was a versatile composer, dividing his output nearly evenly between solo songs, piano pieces, chamber instrumental works, orchestral works, and choral works. In addition, he wrote five operas and eight ballets. Son of the Italian immigrant flutist Alferio Mignone, Francisco was already making his mark upon the musical world of Brazil by the time he was 10 years old, gaining notoriety around his district playing in the choro style. A pianist and orchestra leader at 13, he had gained some fame composing and playing under the pseudonym of Chico Bororó, keeping these activities separate from his formal music training. His works may be divided into three compositional periods. His early works show the Italian influences and Romantic sensibilities of his training in Milan. An orchestral piece from his first opera of this early period was premiered in Rio de Janeiro by Richard Strauss conducting the Vienna Philharmonic Orchestra, in 1923. Much of Mignone's music is strongly nationalistic in flavor; influenced by the nationalistic movement of his former schoolmate and teacher, the musicologist and writer Mário de Andrade, Mignone uses the folk and popular melodies and forms of his native Brazil as a basis for his compositions. (Andrade reportedly said, "In Italian music, Mignone will be one more among a rich and numerous school, to which he does not add anything. Here, he will be of indispensable value.") From 1929 until 1960 his work was most strongly characterized by this nationalism, during which he composed such pieces as the Fantasias Brasileiras and his ballets Maracatu do Chico Rei and Leilão. His solo vocal and piano works of this time earned him particular acclaim for their expression of Brazilian musical styles, such as the choro, the modinha, and the valsas (waltzes) reminiscent of strolling serenaders. Mignone's music is noted for its lyricism, colorful instrumentation, and improvisatory style. Most of his early works are tonal, as is typical of the popular and folk music, though later in his career he branched out into polytonal, atonal, and serial writing. In the late 1950s Mignone drifted away from the nationalistic music and toward the then current trends in academic concert music, composing works such as his 1958 Piano Concerto, which showcase his skillful instrumentation and bravura writing. Mignone was capable of writing in a variety of styles and his works of the early 1960s and beyond are noted for their eclecticism; it is difficult to find any other unifying feature. However, he returned to nationalistic writing toward his last few years. Mignone married Liddy Chiafarelli Mignone, who died in a plane crash in 1962. Later, he married Maria Josephina Mignone with whom he frequently played duets. His students included the Brazilian composer Clorinda Rosato. Mignone died in Rio de Janeiro, age 88. His wife remains an interpreter of his music to this day.