Кіріспе

Б.з.д. 4 ғасырындағы грек сәулетшісі Пифий (Πύθιος), сондай-ақ Питеос (Πυθεός) немесе Питис деп те аталады, б.з.д. 4 ғасырындағы грек сәулетшісі, сәулет теориясының маманы және мүсінші болған. Ол Приенадағы Афина Полиас ғибадатханасын және ежелгі дәуірде әлемнің жеті кереметінің бірі саналған Галикарнасс мазарын жобалаған. Ол Грекияның Приена қаласынан шыққан деп есептеледі. Б.з.д. бірінші ғасырдағы римдік сәулетші Витрувий Пифийді "атақты құрылысшы" деп атады (de Architectura I.1.12) және оның латын тіліндегі сәулет нұсқаулығы de Architectura (I.1.15) үшін дереккөз ретінде Пифийдің грек тілінде жазған, қазіргі кезде жоғалған сәулет туралы трактаттарын көрсетті.

Сәулет өнері

Пифийдің түсіндірмелері жоғалып кетті, бірақ Витрувий оның сәулет білімі туралы философиясын қайта баяндайды, онда сәулетші "барлық өнер мен ғылымда" білімді, жан-жақты білуші болуға тиіс (De architectura I.1.12). Пифийдің алғашқылық рөлі "сәулет өнерінің маңыздылығын дәріптегенінен және оның стандарттарын белгілеуге ұмтылғанынан" туындайды. Дж. Поллитт Пифийдің желілі дизайнын "керемет тәртіп" деп сипаттады және оны "мұздай суық, зиялылықтың көркемдігі" деп атады. Пифийдің торлы жоспарлары эллинистік сәулетші Гермогенге зор ықпал етті.

Галикарнасс кесенесі

Пифий мен Сатирос Халикарнасс (қазіргі Бодрум, Түркия) мазарының бірлескен авторлары болды, бұл Кария патшасы Маусолустың кесенесі. Мавзолейді IV ғасырдың төрт көрнекті грек мүсіншілері жасаған мүсіндер мен бейнелермен әшекейлеген: Леохарес, Бряксис, Паростық Скопас және Тимофей. Алайда, Пифийге ғимараттың үстіне орнатылған ұлы мәрмәр төрт аттан тұратын көліктің (квадрига) мүсіні жасалғаны үшін құрмет беріледі, оның фрагменттері бүгінде Британ мұражайында сақталып тұр.

Приенадағы Афина Полиас ғибадатханасы

Афина Полиас ғибадатханасының антасындағы жазу, қазір Британ мұражайында сақталған, шамамен 330 ж.б.з. Александр Ұлының ғибадатхананы салғанын көрсетеді. Бірақ ғибадатхана көп уақыттан кейін ғана аяқталды.