Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қорғаныс мақсатында салынған ежелгі грек қаласының биік жердегі қонысы.
Defensive settlement of an ancient Greek city built on high ground
Акрополь – ежелгі грек қаласының жоғарғы бөлігі, әсіресе цитадель, көбінесе қорғаныс үшін таңдалған тік беткейлі төбе. Бұл термин көбінесе Афина акрополіне қатысты қолданылады, бірақ әр грек қаласының өзіндік акрополі болған. Акропольдер діни орталықтар мен құдайға табыну орындары, бекіністер, сондай-ақ патшалар мен жоғары мәртебелі адамдардың тұратын жерлері ретінде пайдаланылған. Акропольдер классикалық дәуірдегі ірі қалалардың ядросы болып, қауымның маңызды орталығы қызметін атқарды. Көптеген танымал акропольдер қазіргі таңда туризм орталықтарына айналды, әсіресе Афина акрополі Микен дәуірінен бері ежелгі Грекияны зерттеудің маңызды орталығы болып табылады. Олардың көпшілігі Грекия үшін табыс көзіне айналды және сол кезеңдегі дамыған технологияның үлгісін көрсетеді.
An acropolis was the settlement of an upper part of an ancient Greek city, especially a citadel, and frequently a hill with precipitous sides, mainly chosen for purposes of defense. The term is typically used to refer to the Acropolis of Athens, yet every Greek city had an acropolis of its own. Acropolises were used as religious centers and places of worship, forts, and places in which the royal and high status resided. Acropolises became the nuclei of large cities of classical ancient times, and served as important centers of a community. Some well known acropolises have become the centers of tourism in present day, and, especially, the Acropolis of Athens has been a revolutionary center for the studies of ancient Greece since the Mycenaean period. Many of them have become a source of revenue for Greece, and represent some great technology during the period.
Шығу тегі
Акрополис грекше ἀκρόπολις, акрополис; akros (άκρος) немесе akron (άκρον) – "ең биік; шет; ұшы" және polis (πόλις) – "қала" деген мағынаны білдіреді. Акрополис (ακρόπολη) көпше түрі – акрополистер, сондай-ақ акрополистер, акропольдер және грекше ακροπόλεις деп те аталады. Акрополь термині көптеген майя қалаларында, оның ішінде Тикал мен Копан қалаларындағы алаңдар мен пирамидалар сияқты біріккен құрылыстардың орталық кешенін сипаттау үшін де қолданылады. Акрополь – археологтар мен тарихшылардың Солтүстік-Батыс Иберия төбелерінде орналасқан Кастро мәдениетінің қалалық қоныстарын атауға қолданатын термині. Ол ең алдымен Грек қалалары – Афина, Аргос (Ларисамен), Фивы (Кадмеямен), Коринф (Акрокоринфпен) және Родос (Линдос акрополімен) қалаларымен байланысты. Бұл термин Рим, Карфаген, Иерусалим, кельт Братиславасы, Кіші Азия немесе Эдинбургтағы Касл-Рок сияқты барлық цитадельдерге де қолданылуы мүмкін. Ирландиядағы мысал ретінде Кашель тасын келтіруге болады. Орталық Италияда көптеген шағын ауылдық коммуналар әлі де коммунаның бекінілген мекені – [[Rocca (бекініс)]] деп аталатын қоршаудың түбінде орналасқан. Әлемнің басқа бөліктерінде биік цитадель немесе алказар үшін басқа атаулар пайда болды, олар көбінесе табиғи түрде берік орынды нығайтады. Осы себепті көптеген мәдениеттер акрополистерді өздерінің қоғамдарына енгізген, бірақ олар үшін бірдей атауды қолданбайды.
An acropolis is defined by the Greek definition of ἀκρόπολις, akropolis; from akros (άκρος) or akron (άκρον) meaning “highest; edge; extremity”, and polis (πόλις) meaning “city.” The plural of acropolis (ακρόπολη) is acropolises, also commonly as acropoleis and acropoles, and ακροπόλεις in Greek. The term acropolis is also used to describe the central complex of overlapping structures, such as plazas and pyramids, in many Maya cities, including Tikal and Copán. Acropolis is also the term used by archaeologists and historians for the urban Castro culture settlements located in Northwestern Iberian hilltops. It is primarily associated with the Greek cities of Athens, Argos (with Larisa), Thebes (with Cadmea), Corinth (with its Acrocorinth), and Rhodes (with its Acropolis of Lindos). It may also be applied generically to all such citadels including Rome, Carthage, Jerusalem, Celtic Bratislava, Asia Minor, or Castle Rock in Edinburgh. An example in Ireland is the Rock of Cashel. In Central Italy, many small rural communes still cluster at the base of a fortified habitation known as [[Rocca (fortification) of the commune. Other parts of the world have developed other names for the high citadel, or alcázar, which often have reinforced a naturally strong site. Because of this, many cultures have included acropolises in their societies, however, do not use the same name for them.
Түрлі акрополистер
Қаланың акрополі ежелгі заманға қатысты және түрлі сілтемелер арқылы көптеген мақсаттарда қолданылған. Акрополь қаланың ең биік бөлігінде салынғандықтан, ол тиімді қорғаныс пен бекініс қызметін атқарды, сонымен қатар қаланың билеушісінің резиденциясы және әртүрлі құдайларға табыну арқылы діни орталық болды. Көптеген классикалық және ежелгі акропольдер бар, олардың ішінде ең танымалдары – Афина акрополі, сондай-ақ Патарадағы Тепечик акрополі, Анкара акрополі, Ла Бланка акрополі, Гватемаладағы Майя орталығындағы акрополь және Халиестегі акрополь. Ең әйгілі мысалы – Афина акрополі, ол Грекияның ежелгі (және қазіргі) Афина қаласының ең биік бөлігінде орналасқан цитадельді қамтитын құрылыстар кешені. Бұл жердегі маңызды құрылыстардың көпшілігі б.з.д. V ғасырда салынған, олардың ішінде Пропилея, Эрехтейон және Афина храмы бар. Храмды көбінесе Парфенон деп атайды, ол құдай Афина Парфеносқа байланысты. Оның бекініс қабырғасы мен бастионы классикалық кезеңге дейін сақталып қалған. Онда бекініс қабырғасы, Аполлон храмы (екі храм, құрбандық алаңы, жарыс жолы) және некрополь (құрым қабірлер) болған. Бұл акрополь қасиетті құлшылық орыны ретінде белгілі болды және сол заманның символы болды. Сонымен қатар, ол Түркияның тарихи өзгерістерін мойындаған орын болды. Бұл акрополь Ла-Бланка қаласының билеушілерінің тұрағы ретінде дамыды. Бұл жерлеу құрылымы осы қасиетті ландшафтқа үйлесімді енгізілді және Гватемаладағы Педрас Неграс патшалықтары арасындағы биліктің гүлденуін көрсетеді. Цивилизация акропольдің діни, білім беру және мәдени аспектілерін дамытты және қазіргі күні опера сияқты шараларды өткізу үшін қолданылады. Нью-Йорктегі Морнингсайд Хайтс ауданы, биіктігі мен білім беру мекемелерінің шоғырлануына байланысты, "Академиялық акрополь" деп аталады. Онда Колумбия университеті мен оның еншілес мекемелері, Барнард колледжі, Педагогикалық колледж, Біріккен теологиялық семинария және Американың еврей теологиялық семинариясы; Манхэттен музыка мектебі; Банк-стрит педагогикалық колледжі; және Нью-Йорк теологиялық семинариясы орналасқан. Бұл метафораға Колумбия университеті кампусының неоклассикалық архитектурасы да көмектеседі, ол 20 ғасырдың басында МакКим, Мид және Уайт есімді сәулетшілермен жобаланған.
The acropolis of a city was used in many ways, with regards to ancient time and through references. Because an acropolis was built at the highest part of a city, it served as a highly functional form of protection, a fortress, and was as well as a home to the royal of a city and a centre for religion through the worshipping of different gods. There have been many classical and ancient acropolises, including the most commonly known, Acropolis of Athens, as well as the Tepecik Acropolis at Patara, Ankara Acropolis, Acropolis of La Blanca, Acropolis at the Maya Site in Guatemala, and the Acropolis at Halieis. The most famous example is the Athenian Acropolis, which is a collection of structures featuring a citadel on the highest part of land in ancient (and modern day) Athens, Greece. Many notable structures at the site were constructed in the 5th century BCE, including the Propylaea, Erechtheion, and the Temple of Athena. The Temple is also commonly known as the Parthenon, which is derived from the divine Athena Parthenos. Its fortification wall and Bastion date back to the Classical period. It included a fortified wall, sanctuary of Apollo (two temples, an altar, a race course), and necropolis (cemetery). This acropolis was well known as a spot for holy worshipping, and was symbolic of the time. It has also been a place that has historically recognized the legislative changes that Turkey has faced. This acropolis developed as a place of residence for the city of La Blanca's rulers. This funerary structure was integrated into this sacred landscape, and illustrated the prosperity of power between the royal figures of Pedras Negras in Guatemala. The civilization developed its religious, educational, and cultural aspects of the acropolis, and is used today as a location that holds events, such as operas. The neighborhood of Morningside Heights in New York City is commonly referred to as the "Academic Acropolis" due to its high elevation and the concentration of educational institutions in the area, including Columbia University and its affiliates, Barnard College, Teachers College, Union Theological Seminary and the Jewish Theological Seminary of America; Manhattan School of Music; Bank Street College of Education; and New York Theological Seminary. The analogy is also aided by the neoclassical architecture of the Columbia University campus, which was designed by McKim, Mead & White in the early 20th century.
Қазба жұмыстары
Қазіргі заманғы акропольдердің көп бөлігі көп жылдық қазба жұмыстарының нәтижесінде ашылған. Мысалы, Афина акрополінде ежелгі құдайларға арналған ғибадатханасы бар үлкен ғибадатхана орналасқан, ол Парфенонға ие. Бүгінгі табылғандар мен зерттеулердің арқасында Парфенон қазынасы құрылыстың батыс бөлігі (Эрехтейон) және Парфенонның өзі ретінде танылды. Көптеген қазба жұмыстары археологтарға қыш ыдыстар, керамика және тағы басқа да ыдыстардың үлгілерін ұсынды. Халиейс акрополінің қазба жұмыстары Халиейс акрополінің соңғы неолиттен бастап алғашқы ерте гелладикалық кезеңге дейінгі мерзімде салынғанын көрсетті.
Much of the modern day uses of acropolises have been discovered through excavations that have developed over the course of many years. For example, the Athenian Acropolis includes a Great Temple that holds the Parthenon, a specific space for ancient worship. Through today's findings and research, the Parthenon treasury is able to be recognized as the west part of the structure (the Erechtheion), as well as the Parthenon itself. Most excavations have been able to provide archaeologists with samples of pottery, ceramics, and vessels. The excavation of the Acropolis of Halieis produced remains that provided context that dated the Acropolis at Halieis from the Final Neolithic period through the first Early Helladic period.