Кіріспе

Керамикос (Κεραμεικός, ) сонымен қатар латынша Ceramicus деп те белгілі, – Грекияның Афина қаласының Акропольдің солтүстік-батысында орналасқан аймағы. Оған ежелгі қала қабырғаларының ішінде де, сыртында да, Дипилон қақпасының екі жағында да және Эриданос өзенінің жағалауында кең аумақ кіреді. Бұл қаланың қыш өнімдерін жасаушылардың ауданы болған, ағылшын тіліндегі "керамика" сөзі осыдан шыққан. Сонымен қатар, бұл маңызды зират және Афинадан Элеузиске дейінгі қасиетті жол бойында орнатылған көптеген жерлеу мүсіндерінің орны болған.

Тарих және сипаттама

Бұл аудан өз атын Керамистердің (Керамеῖς, қыш құмырашыларының) қала алаңынан немесе dēmos (δῆμος) алған, бұл өз кезегінде өз атын κέραμος (kéramos, "құмыра жасауға арналған саз", ағылшын тілінде "керамика" сөзінен алынған) сөзінен алған. "Ішкі Керамейкос" – қаланың ішіндегі бұрынғы "құмырашылар кварталы", ал "Сыртқы Керамейкос" – зиратты және қала қабырғаларының сыртындағы Демосион Семаны (δημόσιον σῆμα, қоғамдық зират) қамтиды, онда Перикл б.з.д. 431 жылы жерлеу сөйлемін айтқан. Зират сонымен қатар Ηiera Hodos (Киелі жол, яғни Элеузиске апаратын жол) басталатын жер болды, оның бойымен процессия Элеузин құпияларына қарай жылжыды. Бұл аудан Ериданос өзенімен келген саздың көп болуына байланысты сол жерде орналасқан. Соңғы жылдары бұл аймақта археологиялық қазбалар жүргізілді, бірақ қазбалар көне демостың шағын бөлігін ғана қамтиды. Ол бастапқыда б.з.д. III мыңжылдықта зират ретінде пайдаланылған Эриданос өзенінің жағалауындағы батпақты жер болды. Бұл жерде шамамен б.з.д. 1200 жылдан бастап ұйымдастырылған зират пайда болды; археологтар осы кезеңнен көптеген жәшік тәрізді қабірлер мен жерлеу заттарын тапты. Үйлер оңтүстікке қарай құрғақ жерде салынды. Архаикалық кезеңде Ериданос өзенінің оңтүстік жағалауында, Киелі жолдың бойында, барған сайын үлкен және күрделі қабір үйінділері мен ескерткіштер салынды. Афинадағы Неміс археологиялық институты профессор Вольф Дитрих Нимейердің басшылығымен 2,1 метр биіктіктегі Курос мүсінін тапты. Бұл Курос Нью-Йорктегі Метрополитен өнер мұражайында сақталған Курос мүсінінің үлкен егізі, және екеуі де Dipylon Master деп аталатын белгісіз суретшінің қолынан шыққан. Афина метросының кеңейтілген желісі үшін Керамейкос метро стансасын салу кезінде б.з.д. 4 және 5 ғасырларға жататын 1000-ға жуық қабір және оба ордасы табылды. 1992 жылы грек археологы Эфи Базиатопулу Валавани бұл жерлерді қазып шығарды. Оба ордасы зираттың солтүстік-батыс бұрышында орналасқан, ұзындығы 6,5 метр, тереңдігі 1,6 метр, 89 адамның сүйегі бар. Ордада табылған сүйек қалдықтары грек ортодонты, профессор Манолис Папагригоракиске сараптауға жіберілді. Афиналық обаның себебі әлі де даулы, бірақ бұл ДНК дәлелі ғалымдарды тиф қызбасын ықтимал себеп деп қарастыруға итерді. Бұл афиналық обамен байланысты талданған жалғыз қалдықтар. Қазіргі Афинаның астында қалған және қазба жұмыстары жүргізілген аумақтарға жақын үлкен аумақтар әлі зерттелмей отыр. Бұл аумақтарды иеленуге алу қаржы қаражаты табылғанша кейінге шегерілді.

Мұражай

Бұл аймақ Пейраос көшесімен қиылысқа жақын Ерму көшесінің соңғы блогындағы кіреберіс арқылы қол жетімді. Керамейкос мұражайы Грециядағы жерлеумен байланысты ең толық жәдігерлер жинағына ие шағын неоклассикалық ғимаратта орналасқан – ірі мәрмәр мүсіндерден бастап, жерлеу урналары, стелалар, зергерлік бұйымдар, ойыншықтар және тағы да басқалары. Мұражайда түпнұсқа ескерткіш мүсіндері көрсетілген, ал олардың орнында гипстен жасалған көшірмелері орнатылған. Мұражай ішкі және сыртқы аулаларды қамтиды, онда ірі мүсіндер сақталады. Мұражайдан төмен қарай, сыртқы Керамейкос қираған жерлерін, Демосион Семаны, әлі де су ағып жатқан Эриданос өзенінің жағалауларын, Помпеонның қалдықтарын және Дипилон қақпасын аралап көруге болады, сондай-ақ Элеусисқа қарай қасиетті жолдың және Акропольға қарай Панафиналық жолдың бастапқы бөліктерімен жүруге болады. Аймақтың көп бөлігі қазіргі көше деңгейінен 7-10 метр төмен жатыр, себебі бұл жер Эриданос өзенінің тасқынынан жиналған ғасырлар бойғы шөгінділермен бірнеше рет суға батқан.

Метро станциясы

2007 жылдың көктемінен бастап, Керамейкос – Гази технополисіне жақын орналасқан Афина метросының 3-желісіне қатысты метро станциясының атауы.

Жалпы және келтірілген сілтемелер

Урсула Книгге: "Афинаның керамикасы". Қазбалар мен тарих бойынша нұсқаулық. Крен Верл., Афина, 1988 жыл. Вольф Дитрих Нимейер: "Құралар қақпасынан табылған Күрос". Афинадағы Керамик қазбаларында ежесіл мүсіндердің жаңа табыстары. Заберн, Майнц, 2002 жыл. (Забернс археологиялық суреттер жинағы) "Керамиктегі қазбалар: Қорытындылар мен перспективалар" халықаралық симпозиумының материалдары. Афина, 27–31 қаңтар, 1999 жыл. Заберн, Майнц-на-Рейне, 2001 жыл. (Германия археологиялық институтының хабарламалары, Афина бөлімі, 114)