Рао Бахадур Махадев Говинд Ранаде: Өмір және қызметі
Mahadev Govind Ranade
Махадев Ранде – индиялық ғалым, реформатор, судья және жазушы. Үнді ұлттық конгресінің негіс қалаушысы, қоғамдық қайраткер. Тарихы, реформалары туралы оқыңыз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Үндістандық ғалым, әлеуметтік реформатор, судья және жазушы Рао Бахадур Махадев Говинд Ранаде (18 қаңтар 1842 – 16 қаңтар 1901), көбінесе Ньямурти Ранаде (әдеби мағынасында – Әділет Ранаде) деп аталады, үнді ғалымы, әлеуметтік реформатор, судья және жазушы болған. Ол Үндістан Ұлттық Конгресі партиясының негіс қалаушыларының бірі және Бомбей заң шығару кеңесінің мүшесі, сондай-ақ орталықтағы Қаржы комитетінің мүшесі сияқты бірнеше лауазымды атқарды. Белгілі қоғамдық тұлға ретінде, оның сабырлы, тыныш оптимизм қасиеті Ұлыбританиямен қарым-қатынасына, сондай-ақ Үндістандағы реформаларға деген көзқарасына әсер етті. Өмірі бойы Пуна Сарваджаник Сабха, Махараштра Грантхоттеджак Сабха және Прартхана Самадж құруға көмектесті. Ол сонымен қатар әлеуметтік және діни реформалар идеологиясына негізделген Бомбей англо-маратхи газеті – "Индупракаш" газетінің редакторы болды. Оған Рао Бахадур атағы берілді.
Indian scholar, social reformer, judge and author
Rao Bahadur Mahadev Govind Ranade (18 January 1842–16 January 1901), popularly referred to as Nyayamurti Ranade (lit. Justice Ranade), was an Indian scholar, social reformer, judge and author. He was one of the founding members of the Indian National Congress party and held several designations such as Member of The Bombay Legislative Council and Member of The Finance Committee at the centre. As a well known public figure, his personality as a calm and patient optimist influenced his attitude towards dealings with Britain as well as reform in India. During his life, he helped establish the Poona Sarvajanik Sabha, Maharashtra Granthottejak Sabha and Prarthana Samaj. He also edited a Bombay Anglo Marathi daily paper—The Induprakash, founded on his ideology of social and religious reform. He was accorded the title of Rao Bahadur.
Жас шағы мен отбасы
Махадев Говинд Ранаде Нашик ауданындағы Нипхад қалашығында Читпаван брахман отбасында дүниеге келген. Ол Кольхапурдағы маратхи мектебінде оқыды, кейін ағылшын тіліндегі мектепке ауысты. 14 жасында Бомбей қаласындағы Эльфинстон колледжінде оқыды. Ол Бомбей университетінің алғашқы студенттерінің қатарында болды. 1862 жылы ол тарих және экономика мамандығы бойынша бакалавр, ал 1864 жылы тарих мамандығы бойынша магистр дәрежесін алды. Үш жыл өткен соң, 1866 жылы заңгерлік (L. L. B.) дипломын алды.
Mahadev Govind Ranade was born into a Chitpavan Brahmin family in Niphad, a taluka town in Nashik district. He studied in a Marathi school in Kolhapur and later shifted to an English medium school. At the age of 14, he studied at Elphinstone College, Bombay. He belonged to the first batch of students at the University of Bombay. In 1862, he obtained a B. A. degree in history & economics, and in 1864 an M. A. in history. Three years later, he obtained his L. L. B. (law degree) in 1866.
Судья
Л. Л. Б. бітірген соң, Ранаде 1871 жылы Пунадағы төменгі дәрежелі судья болып жұмыс істеді. Оның саяси белсенділігі мен халық арасындағы беделіне байланысты, британдық отарлық билік оны 1895 жылға дейін Бомбей жоғары сотына тағайындауды кейінге шегерді.
After obtaining his L. L. B., Ranade became a subordinate judge in Pune in 1871. Given his political activities and public popularity, the British colonial authorities delayed his promotion to the Bombay High Court until 1895.
Әлеуметтік белсенділік
Ранаде – батыс мәдениеті мен отарлық үкіметтің күшті ықпалында болған прогрессивті әлеуметтік қайраткер. Оның қызметі діни реформалардан бастап, халыққа білім беруге және үнді отбасыларындағы реформаларға дейін кең ауқымды болды. Ол қай салаға қараса да, үнділік әдет-ғұрыптары мен дәстүрлерінде аз ғана пайда көріп, оларды батыстағы үлгілерге сәйкес реформалауға тырысты. Оның пікірінше, үнділік әлеуметтік реформалар қозғалысының мақсаты – "адамзаттыққа жеткізу, теңдік орнату және рухани жаңғырту", яғни қазіргі үнді қоғамында осы қасиеттердің жетіспейтінін білдіреді.
Ranade was a progressive social activist whose activities were deeply influenced by western culture and the colonial state. His activities ranged from religious reform to public education and reform within the Indian family. In every area, he was prone to see little virtue in Indian customs and traditions and to strive for reforming the subject into the mould of what prevailed in the west. He himself summarized the mission of the Indian Social Reform Movement as being to "Humanize, Equalize and Spiritualize," the implication being that existing Indian society lacked these qualities.
Прартана Самадж
1867 жылы Ранаде діни және әлеуметтік реформа жасаушы ұйым – Прахтана Самаджға, ал 1869 жылы Пуна Прахтана Самаджға қосылды. Тарихшылар Ранадені осы қозғалыстың зияткерлік көшбасшысы деп есептейді. Ранаде епископ Джозеф Батлердің ықпалымен Прахтана Самадж ұйымының әлеуметтік әділеттілік жұмысын христиан метафизикасымен байланыстырды. Ол Панч-Худ миссиясы ісінде өз пікірінде тұрудың орнына, қанағаттану (діни тәубе) рәсімін өткізуді жөн көрді.
Ranade joined the Prarthana Samaj, a religious and social reform organization, in 1867, and the Poona Prarthana Samaj in 1869. Historians have regarded Ranade as an intellectual leader in the movement. Ranade was influenced by Bishop Joseph Butler in linking the social justice work of the Prarthama Samaj with Christian metaphysics. He chose to take prayaschitta (religious penance) in the Panch Houd Mission Case rather than insisting on his opinions.
Қыз балаларды оқыту
1885 жылы Ранаде, Ваман Абаджи Модак және тарихшы доктор Р. Г. Бхандаркар Үндістандағы ең көне қыздар жоғары мектебі – Хузурпаганы ашу үшін Махараштра қыздар білім беру қоғамын құрды. Мектеп Пуне қаласындағы Нараян-Петх ауданында Баджирао І Пешваның бұрынғы ат қорасында орналастырылған.
In 1885, Ranade along with Vaman Abaji Modak and historian Dr. R. G. Bhandarkar established the Maharashtra Girls Education Society to start Huzurpaga, the oldest girls' high school in India. The school was established in the former stable yard of the Bajirao IPeshwa]] in Narayan Peth, Pune.
Жеке өмір
Бірінші әйелі қайтыс болғанда Ранадтің жасы 30-ға жуық еді. Оның отбасы оның қайтадан үйленуін қалады, әсіресе балалары болмағандықтан. Реформашы достары 1861 жылы «Жесірлер неке қауымдастығын» құрған ол, өзінің үгіттегендеріне сай әрекет етіп, жесір әйелге үйленетінін күтті. Алайда, Ранад отбасының тілегіне көніп, дәстүрге бағынып, өзінен жиырма жас кіші, он бір жастағы Рамабайға үйленді. Рамабай 1862 жылы дүниеге келді, бұл Ранадтың «Жесірлер неке қауымдастығын» құрғаннан кейін шамалы уақыт өткен соң болды. Ол осы некеге келісуіне себеп, егер ол бұрын күйеуі бар әйелге үйленсе, оның туған балалары қоғамда заңсыз деп есептелетінін болжады. Бұл жағдайдың ирониясы, Ранад екіжүзділікке ұшырап, айыпталып жатқанда, оның шын ниеті орындалмады: екінші некесі де баласыз аяқталды. Той дәстүрге сәйкес толыққанды түрде өткізіліп, қуанышпен қарсы алынды. Рамабай – Ранадтың әлеуметтік жағдайы мен кастасына жататын Құрлекар отбасының қызы еді. Бұл жұбайлардың некесі өте үйлесімді және дәстүрлі болды. Ранад әйелінің білім алуын қамтамасыз етті, әлгіде ол бұлға қарсы болғанмен, сол заманғы үнді әйелдері сияқты, күйеуінің тілегін орындап, жаңа өміріне бейімделді. Ранадтың қайтысынан кейін Рамабай Ранаде бастаған әлеуметтік және білім беру реформаларын жалғастырды.
Ranade was in his 30s when his first wife died. His family wanted him to remarry, especially since he had no children. His reformer friends expected him, who had co founded the 'Widow Marriage Association' as far back as 1861, to act in accordance with his own sermons and marry a widow. However, Ranade yielded to his family's wishes and conformed with convention to marry Ramabai, a girl who was barely eleven years old and twenty years younger to him. Ramabai was born in 1862, nearly a year after Ranade had founded his 'Widow Marriage Association'. He acceded to the marriage because he anticipated that if he married an already wedded woman, the children born to her would be considered illegitimate outcasts by his society. The irony of the affair is that while Ranade faced ridicule and accusations of hypocrisy, his ardent wish remained unfulfilled: his second marriage also remained childless. The wedding was held in full compliance with tradition and was a happy one. Ramabai was a daughter of the Kurlekar family, which belonged to the same caste and social strata as Ranade. The couple had a completely harmonious and conventional marriage. Ranade ensured that his wife receive education, something that she was not keen about initially. However, like all Indian women of that era, she complied with her husband's wishes and grew into her new life. After Ranade's death, Ramabai Ranade continued the social and educational reform work initiated by him.
Танымал мәдениетте
2012 жылы наурыз айында "Зи Маратхи" телеарнасында Рамабай мен Махадевраоның өміріне және олардың "әйелдер құқықтары" үшін күрескен белсенді ретінде қалыптасуына арналған "Унч Маджа Зока" ("Менің серпегім биікке көтеріледі" деген мағынадағы) телесериалы көрсетілді. Сериал Рамабай Ранаде жазған "Амачья айюшьяатиль каахи аатавани" кітабы негізінде түсірілген. Кітапта Ранаде Махадев емес, "Мадхав" деп аталады. Сериалда Махадев Говинд Ранаде рөлін Викрам Гайквад, ал Рамабай Ранаде рөлін Спруха Жоши сомдады.
A television series on Zee Marathi named Unch Majha Zoka (roughly translated as 'My Swing Flies High') based on Ramabai's and Mahadevrao's life and their development as a 'women's rights' activist was broadcast in March 2012. It was based on a book by Ramabai Ranade titled Amachyaa Aayushyaatil Kaahi Aathavani. In the book, Justice Ranade is called "Madhav" rather than Mahadev. The series had actors Vikram Gaikwad as Mahadev Govind Ranade and Spruha Joshi as Ramabai Ranade