Кіріспе

Неміс білім реформаторы (1571–1635)
Вольфганг Ратке (сондай-ақ Вольфгангус Ратихий немесе Вольфганг Ратих) (18 қазан 1571 – 27 сәуір 1635) – неміс білім реформаторы.

Ерте өмір

Ол Холштейндегі Вильстерде дүниеге келді, ерте қайтыс болған Андреас Ратке мен 1613 жылғы 19 мамырда 66 жасында қайтыс болған Маргарет Росттың ұлы. Ол Йоханнеумның ғылым мектебінде (Gelehrtenschule des Johanneums) және Росток университетінде білім алды.

Білім беру жүйесі

Голландияда (1603–11 жж.) болған кезінде ол тілдерді жылдам оқытудың жаңа әдісін жасады. Оның білім беру жүйесі Фрэнсис Бэконның философиясына негізделген, принциптері заттардан атауларға, ерекшеден жалпыға және ана тілінен шетел тілдеріне көшуді қамтиды. Оның түйінді идеясы – Бэконның индукция теориясы табиғат заңдылықтарын қалайша ұстанды, яғни, ақыл білімді жеке мысалдар арқылы жалпылама түсініктерге қарай табиғи жолмен игереді. Ол, ең бастысы, барлық пәндерді оқытуда ана тілінің дұрыс қолданылуын жақтады және латын мектебі үлгісінде ана тіліндегі мектеп ашуды талап етті.

Орындау бойынша жұмыстар

Ол Оранж князін өз ісіне тартуға тырысты, бірақ нәтижесіз болған соң Германияға кетті. 1618 жылы Аугсбургте және басқа да жерлерде мектептер ашты. Кётенде князь Людвиг фон Анхальт оған өз идеяларымен басқарылатын мектеп ашуға жағдай жасады; алайда, дін қызметкерлерімен туындаған қиындықтар оны сегіз айға түрмеге қамауға себеп болды. 1620 жылы Магдебургте тағы бір мектеп ашқаннан кейін, ол көшпенді болып кетті. Аугсбург пен Кётеннен басқа, ол Амстердам, Базель, Страсбург, Франкфурт, Ваймар және тағы да басқа қалаларда оқыту әдісін қолданды. Оның идеялары сол кезге қарағанда алға басты, бірақ оған басқару қабілеті жетіспеді, ал оның мінезі көмекшілерді де, демеушілерді де жіберді. Оның замандастары мен кейінгі ұрпақтарына тигізген әсері, өз жоспарын іске асырудағы сәтсіздіктеріне қарағанда әлдеқайда зор болды. Оның еңбегі, одан да сәтті шыққан Коменнің еңбегімен салыстырғанда көлеңкеде қалды. Ол 1635 жылы Эрфуртта қайтыс болды.