Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Американдық генетик (1925–2018)
American geneticist (1925–2018)
Чарльз Янофский (17 сәуір 1925 – 16 наурыз 2018) – Стэнфорд университетінің профессоры болған американдық генетик. Ол «бір ген – бір фермент» гипотезасының қалыптасуына үлес қосты және әлсіреу құбылысын ашты, бұл рибосвиттер механизмі, онда хабаршы РНК кішкентай молекулаға жауап ретінде пішінін өзгертеді және осылайша геннің немесе оперонның реттеу аймағымен байланысу қабілетін өзгертеді.
Charles Yanofsky (April 17, 1925 – March 16, 2018) was an American geneticist on the faculty of Stanford University who contributed to the establishment of the one gene one enzyme hypothesis and discovered attenuation, a riboswitch mechanism in which messenger RNA changes shape in response to a small molecule and thus alters its binding ability for the regulatory region of a gene or operon.
Білім және ерте өмір
Чарльз Янофский 1925 жылғы 17 сәуірде Нью-Йорк қаласында дүниеге келген. Ол Бронкс ғылымдары жоғары мектебінің алғашқы түлектерінің бірі болды, содан кейін Нью-Йорк қалалық колледжінде оқыды және екінші дүниежүзілік соғыстағы әскери қызметі, оның ішінде Арденн шайқасына қатысуы білімін үзіліске ұшыратқанына қарамастан, биохимия мамандығы бойынша бітірді. Янофский ДНК тізбегінің өзгеруі сәйкес келетін жағдайларда ақуыз тізбегінің өзгеруіне әкелуі мүмкін екенін көрсетті. Оның еңбегі «бір ген – бір фермент» гипотезасын қолдайтын ең сенімді дәлел саналады. Оның зертханасы РНК пішінінің реттелген өзгерістерінің бактериялық және жануарлар жасушаларында РНК-ның реттеуші молекула ретінде жұмыс істеуіне қалай мүмкіндік беретінін анықтады. Оның аспиранты Ивона Стройновски мен Мицци Курода бактериялық триптофан опероны үшін иеленуші РНК-ның 5’ басындағы аудармасыз аймақтың реттелген байланысу қабілетіне негізделген экспрессияның басылу процесін ашты. Осылайша олар алғашқы реттеуші рибопереключательді ашты, бірақ бұл терминология кейін ғана қолданылды. Янофский және оның басқа да әріптестері бұл жұмысты кеңейтіп, әрбір оперонның реттеуші аймағына байланысу қабілетін өзгерту арқылы, пішінін өзгерту арқылы шағын молекулалық сигналға аллостериялық түрде жауап беретінін көрсетті. Олар бұл механизмнің бактериялардың басқа да аминқышқылдарының биосинтезі мен ыдырау оперондарына, сондай-ақ жануарлар жасушаларының гендеріне қатысты екенін көрсетті. 1980 жылы Янофский және басқа да Стэнфорд ғалымдары Пало-Альтодағы ДНКX зерттеу институтын құрды, кейіннен ол Schering Plough компаниясымен сатып алынды. Янофский 1972 жылы Ұлттық ғылым академиясының микробиология саласындағы Селман А. Ваксман сыйлығымен марапатталды және 1976 жылы Сеймур Бензермен бірге Колумбия университетінің Луиза Гросс Хорвиц сыйлығын алды. Янофский 1985 жылы Корольдік қоғамның шетелдік мүшесі болып сайланды және 2003 жылғы Ұлттық ғылым медалінің иегерлерінің бірі атанды.
Charles Yanofsky was born on April 17, 1925, in New York. He was one of the earliest graduates of the Bronx High School of Science, then studied at the City College of New York and completed his degree in biochemistry in spite of having had his education interrupted by military service in World War II including participation in the Battle of the Bulge. Yanofsky showed that changes in DNA sequence can produce changes in protein sequence at corresponding positions. His work is considered the best evidence in favor of the one gene one enzyme hypothesis. His laboratory also revealed how controlled alterations in RNA shapes allow RNA to serve as a regulatory molecule in both bacterial and animal cells. His graduate student Iwona Stroynowski and Mitzi Kuroda discovered the process of attenuation of expression based on regulated binding ability of the five prime untranslated region of the messenger RNA for the bacterial tryptophan operon. They had thus discovered the first regulatory riboswitch, although that terminology was not used until later. Yanofsky and his other collaborators then extended this work showing how mRNAs responded allosterically to a small molecule signal by changing shape and therefore changing ability to bind to the regulatory region of each operon. They showed that this mechanism applied to other amino acid biosynthesis and degradation operons of bacteria and to animal cell genes. In 1980, Yanofsky and other Stanford scientists founded DNAX, a Palo Alto–based research institute subsequently acquired by Schering Plough. Yanofsky was awarded the Selman A. Waksman Award in Microbiology from the National Academy of Sciences in 1972 and was co recipient of the Louisa Gross Horwitz Prize from Columbia University in 1976 with Seymour Benzer. Yanofsky was elected a foreign member of the Royal Society in 1985 and was one of the recipients of the 2003 National Medal of Science awards.