Кіріспе

Венгрия мен венгрлердің бақытсыздықтарына қатысты Туранның қарғысы (Turáni átok) – венгрлердің көп ғасырлар бойы қасты сиқырдың ықпалында болғанына сену. Бұл "қарғыс" ішкі тартыстар, көңілсіздік, бақытсыздық және бірнеше тарихи апаттар түрінде көрінеді.

Шығу тегі

Оның пайда болуы туралы әр түрлі теориялар бар. Маңыздысы, "турандық халықтар" деген атау Венгрияда Макс Мюллердің еңбектері арқасында туып, тарады, және ол 19 ғасырдың екінші жартысында кең таралған болжамға айналды. "Turáni átok" деген тіркестің алғашқы жазбасы Ференц Херкегтің жарияланымдарында табылды.

Қасиетті Степан мен христиандық

Бәлкім, ең көп таралған түсінік – бұл қарғыстың Венгрияның 1000 жылы шамасында әулие Стефан тұсында христиан дініне өтуінен туындағаны. Ескі венгр дінін ұстанған жеңілгендер христиан Венгриясына мәңгілікке немесе, мүмкін, 1000 жылға дейінге дейін соққы беретін қарғыс жіберді.

1848 жылғы төңкеріс

Тағы бір теория бойынша, қарғыс 1850 жылдары 1848 жылғы Венгрия төңкерісінің сәтсіз аяқталуынан кейін туған аңыз ретінде жасалған, және бұл қатал он жылдықтың басым пессимизмін бейнелеген.

Жеке қиындықтар

Сондай-ақ, қарғыс жеке деңгейде көптеген мәселелерге себепкер деп айтылады. Олардың арасында Венгриядағы өзіне-өзі қол жұмсаудың жоғары деңгейі бар. Қазіргі таңда Венгрия әлемде өзіне-өзі қол жұмсау көрсеткіші бойынша 54-ші орында. 1980-жылдардың ортасында Венгрия осы көрсеткіш бойынша көш бастаған. Венгриялықтар бұрынғы КСРО елдерін есептемегенде, Еуропадағы ең төменгі өмір сүру ұзақтығына ие үшінші ел.

Этимология

Туран (венгрше: Turán) парсы тіліндегі توران сөзінен шыққан және Орталық Азия далаларын, түркілердің жерін білдіреді. Бұл түбір сөз ежелгі патшаның атынан туындаған болуы мүмкін, сондай-ақ "түрік" сөзінің де түбірі болуы ықтимал. Дәстүр бойынша мадьярлар 18 ғасырдың соңына дейін түркі халықтарының бірі саналды. 19 ғасырда «Туран қарғысы» кең таралған кезде суретшілер венгр халық өнерінде азиялық ерекшеліктерді іздеп, оларды «Турандық мотивтер» деп атады.