Кіріспе

Соған қарамастан, Стен көшесі кем дегенде төртінші ғасырдың басына дейін маңызды сауда жолы болып қала берді, ал жол бойымен тасымалданатын тауарлардың ішінде Роулендс қамалынан әкелінген керамикалық бұйымдар да болды. Англосаксондықтардың бұл жолды пайдалану және күтіп ұстау дәрежесі, Британиядағы римдік биліктің аяқталуынан кейін үкімет пен экономикалық белсенділікте болған өзгерістерді көрсетеді. Лондиниум бесінші ғасырға қарай қала ретінде тастап кетілгенімен, оның ізбасары Лунденвикке тиесілі ықпал аймағы, Еуэлл мен Саутварк арасындағы жол бөлігінің сақталуын қамтамасыз етуге жеткілікті болды. Сассекс саяси бірлік ретінде пайда болғандықтан, Уэльд арқылы бұрынғы римдік астанаға бағытталған солтүстік-оңтүстік жолдардың маңыздылығы төмендеді, сондықтан Стен көшесінің көп бөлігі тасталып кетті. Алфолдиан мен Пулборо арасындағы маршрут, Биллингшурстті Арун өзенінің екі арқылы өтетін жерімен байланыстыратын (қазіргі A29 жолы осы маршрутты ұстанады), жергілікті байланыс ретінде сақталған болуы мүмкін. Сол сияқты, Чичестерден шығысқа қарай созылатын жол Оңтүстік Даунсқа көтерілуге ыңғайлы болды (қазіргі A285 тас жолы осы жолмен жүреді).

Тарихнама

Стэн көшесі туралы білім англосаксон дәуірінен бастап ерте заманаға дейін және одан әрі сақталған сияқты (Уильям Камденнің 1586 жылы жарық көрген «Британия» еңбегіндегі сілтеме осыны куәландырады), бірақ 20-шы ғасырдың басына дейін жолдың жүйелі зерттеулері жүргізілген жоқ. Жазушы Хилар Беллок 1913 жылы «Стэн көшесі: монография» атты кітабын жариялады, онда ол жолдың барлық бөлігін қайта құруға тырысты. Беллок білікті геодезист болмағандықтан, Доркингтен солтүстікке қарайғы жұмыстарында маңызды қателіктер болды, ал W. A. Грант (Royal Engineers-тің бұрынғы капитаны) 1922 жылы жарияланған сын пікірінде осы қателіктерді түзетуге тырысты. Әуесқой археолог С. Э. Винболттың «Стэн көшесінде қазып зерттеулер» кітабында (алғаш рет 1936 жылы жарық көрген) баяндалған қазба жұмыстары қазіргі түсінігімізге үлкен үлес қосты және Иван Маргаридің 1948 жылы жарық көрген «Уилд аймағындағы римдік жолдар» кітабының тиісті тарауының негізін құрады. Стэн көшесіне Маргаридің 15 нөмірі тағайындалған, оның ішінде Алфолдиандағы mansiones да бар.