Кіріспе

Израиль саясаткері (1893–1959)

| қолтаңбасы = Гершон Агрон қолтаңбасы, машинамен жазылған аты, 9 қараша 1954 01.png

Гершон Гарри Агрон (1 қараша 1959) – израильдік газет редакторы, саясаткер және 1955 жылдан 1959 жылы қайтыс болғанға дейін Батыс Иерусалимнің мэрі. Жасынан-ақ сионист болған Агрон еврей легионына қосылып, Бірінші дүниежүзілік соғыстың соңында Палестинада шайқасты. Ол Американың Сионисттік Ұйымының назарына бірден түсті және американдық еврейлердің өкіліне айналды. Кейін ол Сионисттік комиссияға баспасөз хатшысы болып кірді және АҚШ-қа оралғаннан кейін Еврей телеграф агенттігін кеңейтуге көмектесті, соның редакторы болды. Ол Палестинаның мандатты аймақ ретінде құрылуы үшін лобби жасады және 1924 жылы тұрақты түрде көшіп келіп, Сионисттік атқару комитетінің баспасөз кеңсесін басқарды. Журналистік тәуелсіздігі болмағандықтан және сионистік баспасөз құруға ұмтылғандықтан, ол өзінің «Палестина Посты» газетін шығарды, ол Израиль құрылғаннан кейін «Иерусалим Посты» деп аталды; ол сол кезде өзінің тегін (Агронскийден Агронға) өзгертті. Агрон жаңа үкіметте сионизмді насихаттаушы баспасөз хатшысы ретінде қызметін жалғастырды және 1955 жылы Батыс Иерусалимнің мэрі болды. Ол бұл қызметте дамуды жетекшілік етті, қызмет барысында қайтыс болды, мүмкін, қарғыс салдарынан. Ол сионизмнің ықпалды жақтасы саналды.

Ерте өмір және білім

Гершон Гарри Агрон Гершон Гарри Агронский деген атпен туды, Ресей империясының (қазіргі Украина) Чернигов облысындағы Мена қаласында. Оның шешесінің әкесі раввин болған, ал ата-анасы оның да раввин болатынына үміттенген. 1906 жылы отбасымен АҚШ-қа көшіп баруға дейін. Ол Филадельфияда өсті, онда Мишкан Израиль Талмуд мектебінде және Браун дайындық мектебінде оқыды, сондай-ақ Израиль Голдштейнмен дос болды. Олар он төрт жаста болғанда, Агрон мен Голдштейн Филадельфиядағы сионистік ұлдар клубын құрды. Ол Дропси колледжі мен Пенсильвания университетінде білім алды. Университеттегі білімі оны Батыс әлемімен таныстырды. 1914 жылы Темпл университетіне түсуге дайындалып тұрғанда, Агрон Яффадағы Бүкіләлемдік сионисттік ұйымның (БЗО) өкілі Артур Руппинге хат жазып, Палестинаға қоныстануға деген ниетін білдірді, осы мақсатта ол Нью-Йоркке көшіп кетті.

1918-1920: Яһуди легионы

Агрон 1918 жылы сәуір айында еврей легионына қосылды, Виндзорда (Канада) және Плимутта (Англия) оқу кезінде капрал, кейін сержант атанды. Легион құрамында ол Корольдік фюзельерлердің 40-шы батальонында қызмет етті. Канадада Агрон Дов Йосеф, Луи Фишер және Брайнин ағайындарымен бірге легионға жаңа сарбаздарды қабылдау ісін ұйымдастырды, олардың арасында Дэвид Бен-Гурион да болды. Монреальде жаңа келгендермен кездескенде, ол: «Гершон Агронский мен Луи Фишер барлық еріктілердің арасында ерекше көзге түсті» деп жазды. 1922 жылы Нью-Йоркте Агрон Америка еврей легионының құрылуына көмектесті және оның алғашқы төрағасы болды. Бұл ұйымның мақсаты, басқа міндеттермен қатар, «Палестинада еврей әскерден босағандарды қоныстандыру» болды. Ол Палестинаға тұрақты қоныс аударған алғашқы американдықтардың бірі еді. Осы делегация Керен Хайесодты құрды. 1921 жылдың желтоқсанында Зеев Жаботинский Агронға хат жазып, АҚШ-та бір сионист жазушының еңбегін жариялауға көмектесуін сұрады; олар сол кезде дос еді: 1919 жылы Агрон Жаботинскийдің мақаласын жоғары бағалаған, ал 1920 жылы Агрон Жаботинскийдің Равакия үйінде тұрған. 1924 жылы Палестинаға оралғанға дейін ол JTA агенттігінің редакторы болып қалды және халықаралық газеттер мен баспасөз агенттіктерінің, әсіресе британдық және американдықтардың, соның ішінде The Times, Manchester Guardian, Daily Express және United Press International тілшісі болды. Халықаралық байланыстарына қарамастан, Агронның 1920 жылдары Associated Press агенттігіне өзінің сионизмді қолдайтын мақалаларын жариялау әрекеттері нәтижесіз аяқталды; ол бастапқыда тұрған және кейін Иерусалимнен материалдар жіберген АҚШ-та бұл кезде оқшалану саясатына негізделген медиа кеңістігі болды және Ишув мәселелерін жариялауға құлықсыздық танытты.

Мұрасы мен әсері

Категория:Гершон Агрон көшесі (Иерусалим) Иерусалим қаласының орталығында орналасқан және бұрынғы Израиль баспасөз қауымдастығының кеңсесі болған Агрон үйі оның құрметіне аталған. Негізді салу рәсімінде сөз сөйлеген Голдштейн Агронды "үлгілі журналист" деп атап, Израиль және сионизм елшісі ретіндегі қызметтерін де жоғары бағалады.

Гершон Агронның жеке құжаттары Иерусалимдегі Орталық Сионистік Архивте сақтаулы. Оның күнделіктері 1964 жылы, оның өлімінен кейін жарияланды.