Раймонд Льюенталь: Американдық пианист және романтизмді жаңғыртушы.

Кіріспе

Американдық музыкант Реймонд Левентал (29 тамыз 1923 – 21 қараша 1988) – американдық виртуоз пианист. Оның ұстаздарының қатарында Шарль Валентин Алканның ұлы, Эли Мириам Делабордтың шәкірті болған Ольга Самаров та бар.

Өмірбаян

Левентал Техастың Сан-Антонио қаласында еврей текті орыс-француз ата-анасының отбасында дүниеге келген. Оның туған күні көбінесе 1926 жыл деп беріледі, бірақ ол іс жүзінде үш жыл бұрын, 1923 жылы туған (оның туу туралы куәлігі бұл деректі растады). Бұрыс туған жыл балалық шақта актерлік мансабына көмектесу үшін айтылған болуы мүмкін. Голливудта бірнеше жыл бала актер болып жұмыс істегеннен кейін, ол атақты пианист Шура Черкасскийдің анасы және мұғалімі Лидия Черкасскийден фортепиано сабақтарын алды. 1945 жылы ол Калифорнияда өткен үш маңызды сайыстың барлығында жеңіске жетті: UCLA-дағы жас артисттер сайысы (қазылар алқасында Бруно Вальтер болды), Оксидентал колледжінің жас артисттер сайысы және Сан-Францискодағы Гейнсбороу сыйлығы. Ол Ольга Самаров-Стоковскидің толық стипендиясымен Джульярд мектебінде оқуын жалғастырды. Кейін Левентал Еуропада Альфред Корто және Гвидо Агостимен жұмыс істеді. Левентал 1948 жылы Димитри Митропулос пен Филадельфия оркестрімен дебют жасады. Бұл оқиғада Прокофьевтің үшінші фортепиано концертін орындауға шақырылған алғашқы солист болды – бұл дирижердің өзі орындаған туынды еді. Бұл өнер көрсетімінің сәттілігінен кейін бірнеше аптадан соң Левентал Нью-Йорктегі тұңғыш концертін берді. Бұл оқиғалар оның Солтүстік Америкадағы мансабын бастады, ол 1953 жылға дейін қарқынды дамыды; Нью-Йорктің Орталық паркінен өтіп бара жатқанда, Левенталға қарақшылар тобы шабуыл жасап, қолы мен қолында сүйектері сынды. Баяу физикалық және психологиялық жазылғаннан кейін Левентал шетелге көшіп, Еуропа мен Оңтүстік Америкадағы гастрольдер мен жазбалардан басқа концерттік сахнадан шықты. Осы кезеңде ол француз романтик композиторы Шарль Валентин Алкан туралы зерттеу жұмыстарын бастады, Алканның өмірі мен музыкасын толыққанды зерттеуді жазуды жоспарлады. Левенталдың Алкан туралы кітабы оның өмірінің соңында жарық көрмеді. Ол 1963 жылы Нью-Йорктегі WBAI радиосында екі сағаттық хабарлама арқылы қайтадан көпшілік назарына түсті, онда Алканның шығармаларын орындап, өмірі туралы әңгімеледі. Бұл бағдарламаға зор қызығушылық танытылып, Г. Ширмерден Алканның фортепиано музыкасының басылымын дайындау туралы өтініш келіп түсті. Қоғамның ықпалымен Левентал 1964 жылдың қыркүйегінде Нью-Йорктегі Town Hall-да Алканның музыкасын қоса концерт берді – бұл 12 жылдан бергі алғашқы қоғамдық өнері болды. Бұл оқиға Alkan-ның музыкасын RCA-ға жазуға әкелді, ол сыншылар тарапынан жоғары бағаланды, содан кейін Нью-Йорк пен Лондонда үш концерттен тұратын Лист циклі және тағы да басқа өнер көрсетімдері болды. Левентал «Романтикалық қайта жанданудың» жетекшісі деп есептелді, ол көптеген маңызды, бірақ ұмытылған 19 ғасыр композиторларының соло және камералық шығармаларын қайта таныстырды, мысалы, Мошелес, Гёц, Герц, Хуммель, Хензельт, Шарвенка, Рубинштейн, Реубке, Филд, Дюсек және басқалар, сондай-ақ танымал композиторлардың ұмытылған туындыларын жаңғыртты. Ол сондай-ақ Батлер университетіндегі (Индианаполис) Романтикалық фестиваль және Ньюпорт музыка фестивалі сияқты іс-шараларға белсенді қатысты. 1971 жылы ол Оңтүстік Африкаға сәтті гастрольдік сапарға шақырылды. Левентал Мэннс музыка колледжінде және Танглвуд музыка фестивалінде сабақ берді, сондай-ақ 1970 жылдардың ортасынан бастап бірнеше жыл Манхэттен музыка мектебінің оқытушысы болды. Оның докторантура студенттерінің арасында израильдік пианист Астрит Балтсан да болды. Левенталдың жазбаларына Westminster Records, Reader's Digest, RCA Victor, Columbia Records/CBS және Angel Records үшін шығарылған туындылар кіреді. Альканның таңдамалы фортепиано шығармаларының Ширмер басылымынан басқа, Левентал сол баспагер үшін «Piano Music for One Hand» атты антологияны және атақты пианистердің енкорларын» жинағын дайындады, олардың екеуі де кеңейтілген ноталар мен түсіндірмелерді қамтиды. Манхэттендегі 78-ші көшедегі 51-ші шағын пәтерде көп жыл өмір сүргеннен кейін Левентал Нью-Йорк штатының Хадсон қаласына көшіп, өмірінің соңғы жылдарын жартылай усаулықта өткізді, оның концерттік қызметі созылмалы жүрек ауруына байланысты айтарлықтай азайды. Ол 1988 жылдың 21 қарашасында 65 жасында қайтыс болды.

Lewenthal was born in San Antonio, Texas to Russian French parents of Jewish origin. His birth date is often given as 1926, but he was actually born three years earlier in 1923 (an examination of his birth certificate has confirmed this). The false birth year was probably an attempt to assist his career as a child actor. After spending several years as a child movie actor in Hollywood, he studied the piano there with Lydia Cherkassky, mother and teacher of the renowned pianist Shura Cherkassky. In 1945 he won all three of the major competitions then being held in California: The Young Artist Competition at UCLA (judged by Bruno Walter), the Young Artist Contest of Occidental College, and the Gainsborough Award in San Francisco. He continued his studies at the Juilliard School as a full scholarship student of Olga Samaroff Stokowski. Later Lewenthal worked in Europe with Alfred Cortot and with Guido Agosti. Lewenthal made his debut in 1948 with Dimitri Mitropoulos and the Philadelphia Orchestra. The occasion marked the first time a soloist had been invited to play Prokofiev's Piano Concerto No. 3 under Mitropoulos's direction, that being a work which the conductor was famous for playing himself. The success of this performance was followed a few weeks later by Lewenthal's New York recital debut. These events launched his North American career, which flourished until it came to a sudden halt in 1953; while walking through New York's Central Park, Lewenthal was attacked by a gang of hoodlums and suffered broken bones in his hands and arms. After a slow physical and psychological recovery, Lewenthal moved abroad and withdrew from the concert stage except for occasional touring and recording in Europe and South America. During this time he began his research on the French Romantic composer, Charles Valentin Alkan, with the intention of writing an exhaustive study of Alkan's life and music. Lewenthal's Alkan book remained unpublished at the time of his death. His first return to the public was through a two hour broadcast in 1963 for WBAI in New York, on which he played Alkan's works and discussed his life. The response to this program was overwhelming and brought a request from G. Schirmer to prepare an edition of Alkan's piano music. Encouraged by the reception, Lewenthal played a recital including Alkan's music in Town Hall, New York, in September 1964 his first public appearance there in 12 years. This led to an RCA recording of Alkan's music which was met with critical raves, and then a three concert Liszt Cycle in New York and London, among many other performances. Lewenthal came to be considered the leader of the "Romantic Revival", reintroducing solo and chamber works by many important but neglected 19th century composers such as Moscheles, Goetz, Herz, Hummel, Henselt, Scharwenka, Rubinstein, Reubke, Field, Dussek and others, as well as reviving overlooked works by famous composers. He also took an active role in such events as the Romantic Festival at Butler University (Indianapolis) and Newport Music Festival. In 1971 he accepted an invitation to a well received tour of Southern Africa. Lewenthal taught at the Mannes College of Music and The Tanglewood Music Festival, and was a faculty member of the Manhattan School of Music for a number of years beginning in the mid 1970s. Among his doctoral students was Israeli pianist Astrith Baltsan. Lewenthal's recordings include releases for Westminster Records, Reader's Digest, RCA Victor, Columbia Records/CBS, and Angel Records. In addition to his Schirmer edition of selected Alkan piano works. Lewenthal also prepared for the same publisher an anthology called Piano Music for One Hand and another collection of Encores of Famous Pianists, both containing extensive notes and commentary. After living for many years in a small apartment at 51 East 78th Street in Manhattan, Lewenthal moved to Hudson, New York, where he spent his last years in semi seclusion, his concert activity significantly reduced owing to a chronic heart condition. He died on November 21, 1988, aged 65.