Кіріспе
1994 жылғы «Raptor: Call of the Shadows» видео ойыны – Cygnus Studios компаниясы жасаған және Apogee Software баспасынан шыққан тік бағытта қозғалатын ату ойыны. Оның бастапқы атауы «Mercenary 2029» болған. Ол 1994 жылдың 1 сәуірінде MS DOS-қа үйлесімді жүйелер үшін жарық көрді. Ойынның бірінші эпизоды «Bravo Sector» тегін таратылды. Ал қалған екі эпизод коммерциялық түрде сатылды.
Raptor: Call of the Shadows is a vertically scrolling shooter developed by Cygnus Studios and published by Apogee Software. Its working title was "Mercenary 2029". It was released on April 1, 1994 for MS DOS compatible systems. The first episode of the game, "Bravo Sector", was distributed as shareware. The other two episodes were sold commercially.
Сюжет
Ойын барысында жалдамалы сарбаз Raptor атты жаңарулы ұшаққа мініп, MegaCorps компанияларының басты бәсекелестерін жою үшін планетаралық миссияларға жіберіледі.
Эпизодтар
Ойын үш "секторға" бөлінеді: Браво Секторы, Танго Секторы және Сыртқы Аймақтар, олардың барлығы "толқындар" деп аталатын қосымша тапсырмаларға ие, жалпы 27 деңгейді құрайды (әр секторға 9 деңгейден). Raptor толық нұсқасы ойыншыларға үш кампанияның кез келгенінен бастауға мүмкіндік береді, бірақ оларды ретімен ойнау қару мен қалқанды жаңарту үшін ақша жинауды жеңілдетеді. Ойыншы бір секторды аяқтағаннан кейін, жинаған ақшасы мен қару-жарағымен оны қайта ойнай алады. Бірақ ойыншы мұны істегенде қиындық деңгейі артады, мысалы, егер ойыншы секторды "Жаңадан бастаған" деңгейінде аяқтап, қайта ойнаса, қиындық "Ардагер" деңгейіне көтеріледі. Браво Секторы – ерекшеленбеген, "жалпы" эпизод, әр деңгейдің өзіндік ерекшеліктері шамалы. Жағалаудан бастап ішкі аймаққа қарай жылжуда, көптеген нысаналар әскери базалар мен нысандар болып табылады, ал жердің көп бөлігі шөлейт, арасында сирек ормандар мен өзендер кездеседі. Алғашқы толқындарда үлкен мұнай сақтандырғыштары ерекше көзге түседі, ал соңғы алдындағы толқында мұнай өңдеу зауыты (мұнай резервуарлары) орналасқан. Соңғы толқында ойыншы Lithos Petroleum мұнажайын жою үшін теңізге ұшып шығады. Дегенмен, Литос неліктен жау екендігіне қатысты ешқандай ақпарат жоқ, ол тек MegaCorps компаниясының бәсекелесі ретінде айтылады. Танго Секторы көбірек ерекшеленеді, әр деңгей әртүрлі тақырыпты қамтиды. Олардың ішінде үлкен су-химиялық зауыт, егістік жерлер, джунгли, қала және әуежай бар. Соңында, джунглиде ежелгі храмды жойғаннан кейін, ойыншы үш модульге бөлінетін алып ұшақты жеңуге тиіс. Сыртқы Аймақтарда ойыншы әртүрлі планеталарға саяхаттайды: ай (жер серігі), Марсқа ұқсас қызыл планета, мұз әлемі, жанартау әлемі және соңында ғарыш стансасы. Танго Секторы мен Сыртқы Аймақтардың әрқайсысының өзіне тән музыкасы бар ерекше "түнгі толқыны" бар. Танго Секторындағы түнгі деңгей сегізінші толқындағы жақсы жарықтандырылған қала, ал Сыртқы Аймақтардағы түнгі деңгей үшінші толқындағы айдың "қара жағы".
Жаулары мен кредиттері
Жаулар тек ақша үшін жойлады. Көптеген жаулар алдын ала белгіленген бағыттармен қозғалады. Кейбір жаулар ойыншыға шабуға тырысады. Мұнаралар да ойыншыны атуға бағытталған. (Жау кемелерінен басқа) кез келген кедергілерден қашу мүмкін емес. Ұшатын жаулардың саны көп болғанымен, көптеген жердегі нысаналарды (ғимараттар, кемелер, көліктер, мұнаралар) да жоюға болады. Босстар әрбір толқынның соңында, тіпті кейінгі, қиын толқындардың ортасында пайда болады. Сыртқы аймақтарда босстар – ойыншының түрлі құрамдас бөліктерін жоюы қажет жер үсті базалары. Әрбір жойылған нысана үшін ойыншы кредиттер алады. Жойылған жаудан алынатын кредиттердің мөлшері көбінесе оның қаншалықты күшті немесе қауіпті екендігіне байланысты болады, ал кейбіреулері қосымша кредит бонусынан түсіреді. Raptor ұшағы, басқа скроллинг-ату ойындарының ойыншы басқаратын кемелерімен салыстырғанда, әлдеқайда берік, оларды бірнеше соққымен жоюға болады. Дегенмен, "өмір" деген ұғым жоқ, сондықтан ойыншы өлгенде ойын аяқталады, бірақ ойыншы жақында сақталған ойынды қайта жүктеуге болады. Ойыншы деңгейді мерзімінен бұрын аяқтауға шешім қабылдаса, ол деңгейді бастағаннан бері жинаған барлық ақшасын жоғалтады. Бірақ алған зақым мен жиналған қарулар сақталады. Сондықтан, ақшаны жылдам жинаудың бір тәсілі – бастапқыда қымбат, жиналатын қаруы бар деңгейді бастап, қаруды жинап, ойынды қысқартып, қайтадан бастау. Бірнеше рет қайталағаннан кейін жиналған қаруды сату арқылы көптеген "жабдықталған" қаруларды, кем дегенде негізгі автоматты нысананы іздейтін мұнараны және жаңадан бастаған ойыншыға көптеген деңгейлерді өтуге жететін бірнеше фазалық қалқандарды сатып алуға жеткілікті қаражат жинауға болады.
Қарулар мен қалқандар
Ойыншы (төрт ойналатын кейіпкер бар) бастапқыда тек стандартты пулеметтермен бастайды, және толқын басталғанға дейін немесе аяқталғаннан кейін несиелік жүйе арқылы қару сатып алып немесе жинап, қару-жарағын кеңейте алады. Қарудың екі негізгі түрі бар: бірінші түрі әрқашан белсенді (осы типтегі барлық қарулар ойыншы оқ атқанда бір уақытта атылады), ал екінші түрі таңдаулы. Ойын кезінде, оқ атқанда, тек қана таңдалған қару атылады, бірақ қазіргі жағдайға қарай, таңдалған қару динамикалық түрде ауыстырылуы мүмкін. Кейбір таңдаулы қарулар тек әуедегі нысаналарды, ал кейбіреулері тек жердегі нысаналарды, ал тағы бір бөлігі екеуін де нысанаға ала алады. Raptor ойынындағы басқа шутер ойындарынан ерекшеленетін қарулардың бірі – екі түрлі автоматты нысананы іздейтін мұнаралар. Тағы бір ерекше қару – үш таңдаулы зеңбірек, олардың бағасы жоғары, және бір оқпен бірнеше нысананы тесіп өтетін және жоятын үздіксіз жылдам сәулелерді атуға қабілетті. Жеке санатында мегабомба бар, ол экрандағы барлық нәрсені, жаудың оқтарын да жоятын, бір реттік қолданылатын қару (ең мықты жаулар – мысалы, босс жаулар бұл қарудан зақым алады). Оны жинап алуға немесе сатып алуға болады, бір уақытта ең көп дегенде 5 мегабомба тасымалдауға болады. Raptor ұшағы 100 бірлікті құрайтын стандартты қалқанмен қорғалған, ол ойыншы оқ атпағанда өте баяу қалпына келеді (элиттік қиындық деңгейінде қалпына келмейді). Сонымен қатар, тағы бір қалқан түрі бар, ол фазалық қалқан деп аталады, ол тағы 100 бірлік қалқан қосады. Стандартты қалқаннан айырмашылығы, фазалық қалқандар қайта зарядталмайды (егер ойыншы стандартты қалқанды күшейтпесе). Фазалық қалқандарды дүкеннен 5 қабатқа дейін сатып алуға болады, бірақ шайқаста фазалық қалқанды күшейтуді жинасаңыз, 5 қабаттан да асып кетуге болады. Стандартты қалқан 25%-дан төмен түссе, кеме «физикалық» зақым ала бастайды: жаудың әрбір қаруының тиюі жабдықталған қарудың жойылуына әкеледі, бастапқыда қазіргі таңдаулы қарудан басталады. Соңғысы, бірақ ең маңыздысы, ойыншы кез келген боспен кездескенде оның энергиясын және зақым көрсеткішін өлшейтін иондық сканерді сатып ала алады. Ұшақтың оттық күшін біртіндеп арттыру мүмкін емес, ойыншы тек арзан қаруды сатып алып, қымбатқа үнемдеуге тырысады. Қаруды сатудан түсетін пайда оның құнының жартысын ғана құрайтындықтан, көптеген ойыншылар орташа қаруды уақытша сатып алудың орнына, ең қымбат қаруды алуға дейін күтіп, ақша жинауға тырысады.
Порттар
1999 жылы Mountain King Studios Raptor бағдарламасын Windows жүйесіне арналған түпнұсқа бағдарлама ретінде қайта шығарды. Raptor-дың Windows-тың алғашқы нұсқасында графика мен дыбыс жақсартылды, кері байланыс контроллерін қолдау, сондай-ақ шағын өзгерістер енгізілді. Ойынның өзі екі нұсқада да бірдей болып қалады, көптеген қателер мен құпиялар сақталды. Дегенмен, Windows нұсқасында пернетақта қолданғанда ойыншының кемесінің жылдамдығы қалыпты жылдамдығының жартысына дейін шектеледі, бұл ойынды ойнауды қиындатады. Егер ойыншы кемені басқару үшін тышқанды таңдаса, оны экранның оң шетіне жылжыту мүмкін емес. DotEmu жүзеге асырған ойын нұсқасы Windows XP, Vista, 7, 32 және 64 биттік жүйелермен үйлесімді. 2015 жылдың қаңтар айында Steam платформасында жаңа нұсқасы шығарылды. Ол 2010 жылғы алдыңғы басылымға негізделген, үлгерістер мен бұлтты сақтау мүмкіндігі қосылды. Raptor iOS үшін 2010 жылдың 20 желтоқсанында BlitWise Productions компаниясы арқылы шығарылды. Mac нұсқасы 2011 жылдың 19 қаңтарында DotEmu компаниясы Mac App Store дүкенінде жарияланды. Қазір ол қолжетімді емес. Бір кезде Linux нұсқасы да сатылымға түскен болатын.
Қабылдау
1993 жылдың желтоқсанында Computer Gaming Worlds журналындағы Чак Миллер Raptor ойынын "Wolfenstein 3D-ден бері Apogee компаниясы шығарған ең кәсіби және сапалы туынды" деп сипаттады, "көрікті" VGA графикасы бар екенін айта келіп, "әрекет ойындарын ұнататындар үшін бұл мерекелік сыйлық болады" деген қорытынды жасады. 1994 жылдың маусымында ол ойынды қайтадан жоғары бағалады, "1988 жылғы Sidewinder ойынына осылай құмар болған емеспін" деді және бұл "Doom" ойынынан бері шыққан ең жақсы тегін таратылатын ойын" екенін мәлімдеді. Скотт Миллердің пікірінше, ойынның барлығы 80-90 мың данасы сатылған. Ойын 1994 жылы Dragon #208 журналында Сэнди Петерсеннің "Монитор көзі" бағанында қарастырылды. Петерсен ойынға 5 жұлдыздың 4-ін берді. Gametrailers.com және ScrewAttack сайттары оны "Ең жақсы 2D ату ойындарының" бірі деп атады.
Мұра
Бастапқы Raptor ойынының авторы Скотт Хост жаңа REMIXED нұсқасын шығаруды жоспарлап отыр. Ол бастапқыда Nintendo Switch, PC, Mac, Xbox, PlayStation, Android, Apple TV және iOS платформаларында қолжетімді болады. Raptor, Kraptor және RafKill – бұл ойынның тегін бағдарламалық қамтамасының көшірмелері. Ашық кодты Chromium B. S. U. Raptor ойынының Linux нұсқасымен туындаған наразылықтардан шабыттанды, ал AstroMenace ойыны Raptor ойынының жалғасы DemonStar-дан әсер алды.