Solanum mauritianum – Оңтүстік Америкаға тән, 4 метрге дейін өсетін бұл өсімдік, иісі зор, 30 жылға дейін өмір сүреді. Жапырақтары ірі, жасыл-сұр түсті.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ағаш түрлері
Species of tree
Solanum mauritianum – Оңтүстік Америкаға, оның ішінде Солтүстік Аргентинаға, Оңтүстік Бразилияға, Парагвайға және Уругвайға тән шағын ағаш немесе бұта. Оның көптеген атаулары бар: құлақ жапырақты түншік (немесе "құлақ жапырақты түншік"), жүнды түншік, мата тәрізді арамшөп, жәндіктерге тартылатын шөп, темекі арамшөбі, темекі бұтасы, жабайы темекі және керосин шөбі.
Solanum mauritianum is a small tree or shrub native to South America, including Northern Argentina, Southern Brazil, Paraguay and Uruguay. Its common names include earleaf nightshade (or "ear leaved nightshade"), woolly nightshade, flannel weed, bugweed, tobacco weed, tobacco bush, wild tobacco and kerosene plant.
Сипаттама
Жүнді түнгі көлеңке - биіктігі 2 мен 4 метр аралығындағы көп тармақты бұта немесе кішкентай ағаш (бірақ қолайлы жағдайларда одан да биікке дейін өсе алады). Өсімдіктің күшті иісі бар және өмір сүру ұзақтығы 30 жылға дейін жетеді. Жапырақтары қарапайым, бүтін, жұмыртқа-эллипс пішіндес, ірі, ұзындығы 40 сантиметрге, ені 30 сантиметрге жетеді және сұрғылт-жасыл түсті. Жапырақтың ұшы сүйір, ал түбі үшбұрышты. Олар 3-9 сантиметрлік сабақтарда орналасқан. Жапырақтары тығыз, мамық жабындылы, сары түсті, ұзын сабақты, жұлдыз тәрізді түкшелермен жабылған.
The woolly nightshade is a multi branched shrub or small tree between 2 and 4 meters high (but can grow up to tall in the right conditions). The plant has a strong odor and a life span of up to thirty years. The simple, entire, ovate elliptical large leaves are up to 40 centimeters long, 30 centimeters wide and are grey green in color. The tip of the leaf is pointed, the base is wedge shaped. They sit on 3 to 9 centimeters long petioles. They are dense, tomentose with hairy yellowish, long stemmed, star shaped trichomes.
Гүлдеу
Жеміс иісі бар гүл шоғырлары – сары орталықтары бар, жалғыз қызғылт гүлдердің шатырша тәрізді жиынтығы, олардың гүл сабақтары 15 сантиметрге дейін жетеді. Тостаған жапырақтары 1-2 миллиметрлік тілімдері бар 2-3 миллиметрлік тостаған түтігіне біріккен. Төбесі жұлдыз тәрізді, 1,5-2,5 сантиметр өлшемде. Бес аталық түйіршігі 1 миллиметрлік жіпшелерде орналасқан. Тозаңдықтары жұмыртқа тәрізді, ұзындығы 2-3,5 миллиметр. Өсімдік жыл бойы гүлдесе де, жеміс көктемнің соңында және жаздың басында піседі. Гүлдегеннен кейін 2 сантиметрге дейін диаметрі бар, көптеген, жалпақ 1,5-2 миллиметрлік тұқымдары бар сары, шар тәрізді жидектер пайда болады.
The slightly scented inflorescences are cymes of purple single flowers with a yellow center and sit on 15 centimeter long inflorescence axes. The sepals are fused into a 2 to 3 millimeter long calyx tube with 1 to 2 millimeter long lobes. The crown is star shaped and measures between 1.5 and 2.5 centimeters. The five stamens sit on 1 millimeter long filaments. The anthers are egg shaped and 2 to 3.5 millimeters long. The plant can flower year round but fruiting occurs in late spring to early summer. After flowering, spherical yellow berries up to 2 cm in size with numerous, flattened seeds 1.5 to 2 millimeters long form.
Инвазивті түр ретінде
Жүнді түнтіршін Азор аралдарында, Кук аралдарында, Фиджиде, Гавайиде, Явада, Жаңа Каледонияда, Норфолк аралында, Мадейра аралында, Соломон аралдарында, Тонгада, Реюньон аралында, Маврикийде, Мадагаскарда, Австралияда, Жаңа Зеландияда, Үндістанда, Шри-Ланкада, Непалда, Вьетнамда, Филиппинде, континенттік Португалияда, АҚШ-тың Калифорния және Флорида штаттарында, сондай-ақ Сахарадан оңтүстікке орналасқан бірнеше Африка елдерінде кең таралған инвазивті арамшөпке айналды. Жаңа Зеландияға 1880 жылы келген, қазір Тауподан солтүстікке қарай жақсы орнығып, табиғи түрде өседі. Адам денсаулығына зиян келтіру қабілеті және агрессивті, жылдам өсу сипаты болғандықтан, Ұлттық Зиянкестер Келісіміне сәйкес, Жаңа Зеландияның барлық аймақтарында өсімдіктің кез келген бөлігін сату, көбейту немесе тарату заңсыз. Ол улы, өсімдікпен жұмыс істеу кезінде тітіркеніс және құсық тудыруы мүмкін. Өсімдіктің ұсақ, түк тәрізді шаңы жұтқыншақ, мұрын, көз және теріде тітіркеніс тудыруы мүмкін. Бұл өсімдік Австралияда да табиғи түрде өсіп, әсіресе шығыс жағалауында және шөлді аймақтарда (Оңтүстік Австралияда) кездеседі. Австралияда бұл өсімдік "темекі бұтасының арамшөбі" деп аталады, бірақ Австралияда Nicotiana тұқымдасына жататын көптеген түрлер бар, олар дұрысырақ "жабайы темекі" деп танылады. Ол көптеген топырақ түрлеріне төзімді және плантациялардың, орман шеттерінің, бұталардың және ашық жерлердің маңында тез орнығады. Оңтүстік Африкада Solanum mauritianum, Cape bulbul, қара мойынды барбет, қызыл көзді көгершін және қызыл иекке ие барбулды басқару үшін биологиялық бақылау қолданылуда. Жаңа Зеландияда жүнді түнтіршіннің (Gargaphia decoris) жапырақ жегіші құртымен биологиялық бақылау 2010 жылдан бері жүргізілуде.
Woolly nightshade has become a widespread invasive weed in the Azores Islands, Cook Islands, Fiji, Hawai‘i, Java, New Caledonia, Norfolk Island, Madeira Island, Solomon Islands, Tonga, Réunion Island, Mauritius, Madagascar, Australia, New Zealand, India, Sri Lanka, Nepal, Vietnam, Philippines, continental Portugal, the US states of California and Florida and several sub Saharan African countries. It arrived in New Zealand in 1880, and is now well established and naturalized from Taupō northward. Because of its ability to affect human health and because of its aggressive and fast growing character it is illegal in all areas of New Zealand to sell, propagate, or distribute any part of the plant, under the National Pest Plant Accord. It is poisonous and handling the plants can cause irritation and nausea. The dust like fine hairs from the plant can cause irritation to the throat, nose, eyes and skin. This plant has also become naturalized in Australia, particularly on the east coast and in desert ranges (South Australia). In Australia this plant is known colloquially as "tobacco bush weed", although Australia possesses many species of Nicotiana, which are more correctly known as wild tobaccos. It is tolerant of many soil types and quickly becomes established around plantations, forest margins, scrub and open land. In South Africa, biological control is being used in an attempt to manage Solanum mauritianum the Cape bulbul, the black collared barbet, the red eyed dove and red whiskered bulbul. In New Zealand biological control with woolly nightshade lace bug (Gargaphia decoris) has been attempted since 2010.