Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Рус-жапон соғысының шайқасы
Battle of the Russo Japanese War
Сандепу шайқасы (сондай-ақ Хейкотай шайқасы деп те аталады) (黒溝台会戦 (Kokkōdai no kaisen), Сражение при Сандепу) – Рус-жапон соғысының маңызды құрлықтағы шайқасы. Ол Маньчжуриядағы Мукден қаласынан оңтүстік-батысқа қарай шамамен 58 километр жердегі бірнеше ауылдың маңында болды.
The Battle of Sandepu (also known as the Battle of Heikoutai) (黒溝台会戦 (Kokkōdai no kaisen), Сражение при Сандепу) was a major land battle of the Russo Japanese War. It was fought within a group of villages about 36 mile (58 km) southwest of Mukden, Manchuria.
Өмірбаян
Шахо шайқасынан кейін орыс және жапон әскерлері Мүкденнің оңтүстігінде, мұздаған маньчжур қысы басталарға дейін бетпе-бет тұрды. Орыстар Мүкден қаласында бекініп алды, ал жапондықтар 160 шақырымдық фронтты жапондық 1-ші, 2-ші, 4-ші армиялар мен Акияма тәуелсіз атқыштар полкі басып алды. Жапондық майдан командирлері ірі шайқас болуы мүмкін емес деп ойлады және орыстардың қысқы жағдайлардағы шайқастың қиындығына қатысты осы көзқараспен келісетінін болжады. Ресейлік қолбасшы, генерал Алексей Куропаткин, Транссибір темір жолы арқылы күш-қуат алып жатты, бірақ 1905 жылдың 2 қаңтарында Порт-Артурдың түсуінен кейін генерал Ноги Маресуке басқаратын жапондық 3-ші армияның майданға жақын арада келуіне алаңдады. Генерал Николай Линевич 1-ші Маньчжур армиясына және Куропаткиннің сол жақ қанатына басшылық ету үшін Владивостоктан Куропаткиннің штабына, Мүкденге қосылды. Орталықты генерал Александр Каулбарстың 3-ші Маньчжур армиясы ұстады. Оң жақ қанатына 2-ші Маньчжур армиясының тәжірибесіз, жаңадан келген генерал Оскар Грипенберг басшылық етті. 2-ші Маньчжур армиясы 8-ші Еуропалық армия корпусынан, 10-шы дивизияның бөлімшесінен, 61-ші резервтік дивизиядан, 5-ші атқыштар бригадасынан және генерал барон Георгий Стакельберг басқаратын 1-ші Сібір армия корпусынан, сондай-ақ ірі ат әскерінен – шамамен 285 000 адам мен 350 зеңбірек құралдан тұрды. Грипенберг бастапқыда Куропаткиннің жапондық сол қанатқа қарсы шабуыл жоспарларына пессимистікпен қарады, ол Ресей аумағына жақын, кішкентай Хэйкоутай ауылының маңында орналасқан. Ол үш ресейлік армияның шабуылды үйлестіру шартымен жоспарға келісті. Жоспардың мәліметтері Санкт-Петербургтен L'Écho de Paris газетінің әскери тілшісіне жеткізілді, ол жоспарды Грипенбергке жатқызды. Бұл жаңалық, сондай-ақ Грипенбергтің 14 және 16 қаңтардағы күштерін қайта орналастыруы жапондықтарға ресейліктердің ниеттерін көрсетті.
After the Battle of Shaho, the Russian and Japanese forces faced each other south of Mukden until the frozen Manchurian winter began. The Russians were entrenched in the city of Mukden, while the Japanese occupied a 160 kilometer front with the Japanese 1st Army, 2nd Army, 4th Army and the Akiyama Independent Cavalry Regiment. The Japanese field commanders thought no major battle was possible and assumed that the Russians had the same view regarding the difficulty of winter combat. The Russian commander, General Aleksey Kuropatkin was receiving reinforcements via the Trans Siberian Railway but was concerned about the impending arrival of the battle hardened Japanese Third Army under General Nogi Maresuke to the front after the fall of Port Arthur on 2 January 1905. General Nikolai Linevich had joined Kuropatkin’s staff at Mukden from Vladivostok to command the 1st Manchurian Army and Kuropatkin’s left flank. The center was held by General Alexander Kaulbars’s 3rd Manchurian Army. The right flank was commanded by General Oskar Gripenberg, the inexperienced newly arrived commanding general of the 2nd Manchurian Army. The 2nd Manchurian Army consisted of the 8th European Army Corps, a division of the 10th, the 61st Reserve Division, the 5th Rifle Brigade, and the 1st Siberian Army Corps under General Baron Georgii Stackelberg, besides a large body of cavalry, or approximately, 285,000 men and 350 guns. Gripenberg was initially pessimistic towards Kuropatkin's plans for an offensive against the Japanese left wing, which was in an exposed northern position close to Russian territory near the small village of Heikoutai. He agreed to the plan on the condition that all three Russian armies coordinate their attack. Details of the plan were leaked by St Petersburg to a war correspondent from L'Écho de Paris, who credited the plan to Gripenberg. This news article, as well as Gripenberg’s major redeployments of his forces in 14 and 16 January, signaled the Russian intentions to the Japanese.
Мищенко шабуылы
Куропаткиннің алғашқы әрекеті генерал Павел Мищенконы 6000 атты әскер және алты жеңіл артиллерия батареясымен Оңтүстік Маньчжурия темір жолындағы Ньючанг станциясын қирату мақсатымен оңтүстікке жіберу болды. Станцияда көп мөлшерде азық-түлік пен жабдықтар бар екені мәлім болды. Мищенкоға сонымен қатар теміржол көпірлерін және жол бойындағы теміржол участаларын жою жұмысы да тапсырылды. 8 қаңтарда аттанған Мищенконың қимылы күтпегендей баяу болды, себебі нашар ауа райы және жол бойындағы азық-түлік пен жабдықтардың жетіспеушілігіне тап болды. 12 қаңтарда станцияға жеткенде, оны жапондықтар күшті нығайтып алған. Үш рет станцияны басып алуға тырысқаннан кейін сәтсіздікке ұшырап, 18 қаңтарда Мукденге қайта шегінуге мәжбүр болды. Оның драгун әскері теміржолға келтірген зиянды жапондықтар тез жөндеп алды.
Kuropatkin’s first move was to send General Pavel Mishchenko south with 6000 cavalry and six batteries of light artillery with the aim of destroying Newchang Station on the South Manchurian Railroad. The station was known to have a large stockpile of food and supplies. Mishchenko was also instructed to destroy railway bridges and sections of the train track along the way. Departing on 8 January, Mishchenko made unexpectedly slow progress due to inclement weather and the lack of forage and supplies along the way. By the time he reached the station on 12 January, it had been heavily reinforced by the Japanese. After failing to take the station in three attempts, he was forced to withdraw, returning to Mukden on 18 January. The damage made by his dragoons to the rail tracks was quickly repaired by the Japanese.
Сандепу шайқасы
19 қаңтарда Куропаткин Екінші маньчжур армиясына генерал Окудың Жапондық Екінші армиясын қоршап алу және Ногидің Үшінші армиясы келместен бұрын Тайцу өзенінен кері қайтару үшін маневр жасауды бұйырды. Алайда, Грипенбергке барлық күшін жұмсауға рұқсат берілмеді – Куропаткин оны үш дивизиямен, сондай-ақ 1-ші Шығыс Сібір армиясы корпусы мен ат әскерімен шектеді. Жапондықтар бұл жоспарларды біліп, Ояманы сол жақ қанатын нығайтуға мәжбүр етті. Кейін Куропаткин жапондықтарды ескерту үшін Грипенбергтің шартты түрде алдын ала жасаған қимылдарына кінәлады. 1905 жылғы 25 қаңтарда 1-ші Сібірлік атқыштар корпусының бекіністі Хейкутай ауылына шабуыл жасауымен шайқас басталды, оны орыстар ауыр шығынмен басып алды. Ресейлік 14-дивизия, қорғандалған Сандепу ауылына (三界坝村) шабуыл жасауға ниеттенген, бірақ шабуылды 1-ші Сібірлік корпуспен үйлестіре алмады және келесі күні, 26 қаңтарда шабуыл жасады. Грипенберг Куропаткинге Сандепудің алынғанын жалған хабарлап, 27 қаңтарда өз әскерлеріне демалуға бұйрық берді. Алайда, Стакельберг әскерлеріне тағайындалған демалыс аймағы жапондықтардың бақылауында болды, және тікелей бұйрықтарға қарамастан, Стакельберг өз әскерлеріне шабуыл жасауға бұйрық берді. 6000 сарбазды жоғалтқаннан кейін, басқа деректер бойынша, 20000-нан астам сарбаз қаза тапты. Жапондықтардың жоғалғандары шамамен 9000 адамды құрады, оның ішінде 2000-ы қаза тапты. Шайқас тактикалық тұйықталумен аяқталып, екі тарап та жеңіске жеткенін жарияламады. Ресейде марксистер Грипенбергтің тудырған газеттік дауларын және Куропаткиннің бұрынғы шайқастардағы тиімсіздігін үкіметке қарсы науқанына қосымша қолдау жинау үшін пайдаланды.
On 19 January, Kuropatkin issued orders for the Second Manchurian Army to attack in a maneuver to outflank General Oku's Japanese Second Army and to drive it back across the Taitzu River before Nogi's Third Army could arrive. However, Gripenberg was not allowed to commit all of his forces – Kuropatkin limited him to three divisions plus the 1st East Siberian Army Corps and cavalry. The Japanese were aware of these plans, causing Ōyama to reinforce his left flank. Kuropatkin afterwards blamed premature moves by Gripenberg for alerting the Japanese. On 25 January 1905, the battle began with an attack by the 1st Siberian Rifle Corps on the fortified village of Heikoutai, which the Russians took with severe losses. The Russian 14th Division, which was intended to attack the fortified village of Sandepu (三界坝村), failed to coordinate its attack with the 1st Siberian, and attacked on the following day, 26 January, instead. Rather than come to their rescue, Gripenberg sent a false report to Kuropatkin that Sandepu had been taken, and ordered his men to rest on 27 January. However, the rest area assigned to Stackelberg's troops was in Japanese hands, and despite standing orders to the contrary, Stackelberg ordered his men to attack. After losing 6000 men, although other sources put the toll at over 20,000 men. Japanese casualties totaled around 9,000 with only 2,000 killed. As the battle ended in a tactical stalemate, neither side claimed victory. In Russia, the Marxists used the newspaper controversy created by Gripenberg, and by Kuropatkin’s incompetence in previous battles, to drum up more support in their campaign against the government.