Кіріспе

Америкалық қоғамдық утопия

Корейшяндық бірлік – соңғы күнгі қасиеттілер қозғалысын құрған Джозеф Смиттың алыс туысы Сайрус Тид құрған қоғамдық утопия. Корешандар Тидтің Корешания деп аталатын сенімдерін ұстанды және оның жақтастары оны "әлемдегі жаңа Мәсіх" деп есептеді. Нью-Йорктан Иллинойсқа көшкеннен кейін, топ Флорида штатының Эстеро қаласына қоныстанды. Корешандар қатарына ресми түрде соңғы мүшелігін қабылдаған адам 1982 жылы қайтыс болды.

Негізін қалау

Корешандық бірлік 1870 жылдары Нью-Йорк қаласында басталды, онда Тид өзінің сенімдерін уағыздауды бастады. Тид өзінің атын "Кореш" деп өзгертті, бұл оның аты Кирдің ивритше аудармасы, "бақташы" деген мағынаны білдіреді. Ол Нью-Йорк қаласында және Нью-Йорк штатындағы Моравияда қысқа мерзімдік топтар құрды. Нью-Йоркте ізбасар табу қиын болғандықтан, 1886 жылы Чикагоға көшіп барды. 1888 жылы Тидтің ізбасарлары Чикагода "Бет Офра" деп аталған коммун құрды. Корешанмен байланысты "оқу топтары" Балтимор, Портленд, Сан-Франциско, Спрингфилд және Массачусетс штатындағы Линн, сондай-ақ басқа да жерлерде пайда болды.

Нанымдар

Кир Тид басшылығымен құрылған Корешан бірлігі – өлместікке қол жеткізу үшін бойдақ болу, қоғамдық өмір және теңдік идеалдарын ұстанған діни секта. Тид Құдайды ер және әйел белгілерінің аралас нұсқасы ретінде сипаттады. Осы сенімге байланысты, ол және сектаның барлық мүшелері феминизм мен әйелдер мен ерлер арасындағы теңдікке өте жақын болды. Бірліктің басқару органы – Планеталық Сот, ол тек әйелдерден тұрды, тек Тид ғана Соттың басшысы ретінде кірді. Тидтің сөзіне сүйенсек, Корешанның бойдақ болуы – адамдар өлместікке жету үшін өмір сүруі керек негізгі қағида. Тид әйелдердің некеде құлдыққа түсетінін және оларды босатудың жолы – коммунаға көшіп, бойдақ болу екенін уағыздады, бұл сол кездегі кейбір әйелдерге қатты ұнады. Тид коммерцияны айыптап, Бірліктің жеке меншіктен бас тартуын қалады. Алайда археологиялық зерттеулер көрсеткендей, кейбір мүшелер жеке естеліктерін сақтап, тіпті темір кілт табылған, бұл Корешандар қоғамдық меншік туралы айтса да, кейбір орындар мен заттарға кіруге тыйым салынғанын көрсетеді. Сондай-ақ, бұл топ коммунадан тыс жерде тұратын жергілікті тұрғындарға артық тауарларын сатқандығы да белгілі болды. Бірлік сонымен қатар жердің ішкі беті қуыс екеніне сенді. Олар әлемнің планетаның ішкі қабығында орналасқанын, ал аспанның жердің ішкі жағы екенін ойлады. Тид бұл талаптарын дәлелдеу үшін "Ректилинейтор" деп аталатын құрылғыны ойлап тапты, ол Жер бетінің қисықтығын өлшеуге арналған.

Қатысу деңгейлері

Мүшелік үш деңгейлі жүйеден тұрды. Сыртқы деңгейі бірлік үшін жұмыс істеуге дайын, дінге сенбеушілерден құралған. Бұл топ «Теңдеудің қамқоршылары» деп аталды және оларға некеге тұруға және бірліктің әлеуметтік өмірге қатысты аспектілеріне қатысуға рұқсат берілді. Ортаңғы топ – «Теңдік әкімшілік департаменті» некеге рұқсат берді, бірақ жыныстық қатынас тек бала туу мақсатында ғана болуы керек еді. Ішкі, ядролық топ («The Pre Eminent Unity» деп аталады) – некеге тұруға рұқсат етілмейтін және бойдақ өмірді ұстанатын, қауымдық өмір салтын ұстанатын топ болды. Осы үш деңгейдің әрқайсысында үш бөлімше болды: әлеуметтік жүйе, коммерциялық жүйе және білім беру жүйесі, барлығы тоғыз топқа бөлінді.

Қауымдастық

Ақырында, 1894 жылы Тид өзінің ізбасарларын Флорида штатының Эстеро қаласына алып барып, өзінің "Жаңа Иерусалимін" құрды. Қоғам 1903–1908 жылдары өркендеген шағында болды, онда 250-ден астам тұрғыны болды. Ел бойынша тағы 4 000 сенуші болған көрінеді. Тид 10 миллион тұрғыны бар, 400 футқа (122 метр) дейін ені бар көшелері бар утопиялық қала құру туралы көрініс алғанын мәлімдеді. Ол 1908 жылы қайтыс болғаннан кейін қауымдастықтың мүше саны азайды. Топ кең көлемде құрылыс жүргізіп, нан пісіретін орын, баспахана (газеттері мен басқа да жарияланымдарын шығаратын), "Өмірдің әлемдік колледжі", дүкен, бетон зауыты, электр стансасы (айналағы аймақтарды энергиямен қамтамасыз еткен, бұл мүмкіндік аймақтағы басқа жерлерде бұрын қолжетімді болмаған) және тағы да басқаларын салды. Колония кеңінен көгалдандырылды. "Бірлік" сондай-ақ Эстеро аралында "Ла Парита" деп аталатын үйге ие болды. Тид осы үйде, аралдың шығанақ жағында қайтыс болды. Бүгінде Флорида штатының мемлекеттік паркі болып табылатын Эстеродағы жерді құжаттау және сақтау жұмыстары жүргізілуде.

Саяси партия

1906 жылы қауымдастық жергілікті Демократиялық партияға қарсы округтік басқаруға бірнеше үміткерлерді тікелей сайлау үшін Прогрессивті-либералдық партияны құрды, бірақ ешқашан сәттілікке жете алмады. Бұл Прогрессивті-либералдық партия Корешандардан, социалистерден, республикашылдардан және наразы демократтардан тұрды. Корешандар Эстеро қаласын құрған еді және Ли округінде одан әрі саяси билікке қол жеткізуді көздеді. 1908 жылы Тид қайтыс болғаннан кейін, ұйым құлдырап кетті. Бірнеше топтар "Бірлік" ұйымынан бөлініп шықты. Солардың бірі – 1910 жылы бөлініп, жақын орналасқан Форт-Майерс қаласына көшкен Теократиялық орден. Бұл топ 1931 жылға дейін өмір сүрді. "Бірлік" ұйымының мүшелерінің бойдақ болуы көмектеспеді, алайда бойдақ болу нақты проблема емес еді, себебі "Бірлік" ішінде некелік статус та болды. Бойдақтар ең жоғары дәрежедегі мүшелер саналды. Жаңа мүшелер қосылмағандықтан, топтың қатары азайды. Олар 1949 жылға дейін, баспаханасы өртенгенге дейін "Жанды қылыш" басылымын шығарып тұрды. Сонымен қатар, 1906 жылы жарық көрген және кейіннен бау-бақша туралы ақпарат жариялайтын "Американдық бүркіт" газетін де шығарды.

Қауымдастар

Соңғы қалған ізбасары Хедвиг Мишель 1940 жылы қосылды. Германияда Корешан жайында естіп, ол нацистердің қуғын-сүргінінен қашып келді. 1961 жылы ол коммунаның басты бөлігін Флорида штатына мемлекеттік парк құру үшін берді. Корешан мемлекеттік паркі (қазір Корешан мемлекеттік тарихи орны деп аталады) 1967 жылы ашылды. Хедвиг Мишель "Планеталық сот" деп белгілі ғимаратта өмір сүруін жалғастырды. Ол 1981 жылы қайтыс болды. Ол – паркте жерленген жалғыз Корешан. Жақын маңда тағы екі Корешан зираты бар, олардың біреуі қоршалған ауданда, екіншісі Одубон қоғамының жерінде орналасқан. Корешандардың қайта жаралуға сенуінің әсерінен, осы зираттарға тиісті күтім жасалмады немесе аз күтім жасалды. Тек қана туыстары тұрақты қабір тастарын орнатқан.

Колледж

College of Life Foundation, бұрынғы Koreshan Unity Foundation, қазір қалған Koreshan жерінің және ауқымды мұрағаттардың иесі/қамқоршысы. Мишель қайтыс болғаннан кейін, Koreshan Unity Foundation басқаруы оның хатшысы Джо Бигелоуға, ал соңғы кезде Чарльз Дорайға өтті. Өмір колледжінің басшылығындағы ешбір адам Корешан дінін ұстанбайды.