Кароль Рама (1918-2015) – италиян суретшісі, эротикалық және әйел сенсуализмін бейнелеген туындыларымен танымал. Суретшінің өмірі мен шығармашылығы туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Италиялық суретші (1918–2015)
Italian painter (1918–2015)
Кароль Рама (туған аты Ольга Каролина Рама; 17 сәуір 1918 – 25 қыркүйек 2015) – итальяндық, өзіндік білімімен сурет салған суретші. Оның шығармалары эротикалық және сексуалдық танымды, әсіресе әйел сезімталдығына нақты сілтемелермен қамтиды. Ол 1930-жылдардың ортасында сурет салуды бастады және он жылдан кейін өнер туындыларын көрмеге шығарды. Оның жұмысы 1980 жылы куратор Леа Вержин бірнеше туындысын көрмеге қосқанға дейін көпке танылмаған еді, бұл Раманы оның бұрынғы акварель стиліне қайта оралуға ынталандырды.
Carol Rama (born Olga Carolina Rama; 17 April 1918 – 25 September 2015) was an Italian self taught artist. Her painting encompassed an erotic, and sexual identity with specific references to female sensuality. She began to paint around the mid thirties and exhibiting her work ten years later. Her work was relatively little known until curator Lea Vergine included several pieces in a 1980 exhibition, prompting Rama to revisit her earlier watercolour style.
Өмірбаян
1918 жылғы 17 сәуірде дүниеге келген Ольга Каролина Рама, Аргентинада алты жыл жұмыс істегеннен кейін, қызы туғанға дейін Туринге оралған Марта (туған аты Пульяро) мен Амабиле Раманың үш баласының кенжесі болды. Раманың алғашқы өмірлік тәжірибесінің көп бөлігі зауыт өмірімен байланысты. 1920-жылдардың көп бөлігінде бизнес пен отбасы гүлденді. Рама атқа міну сабақтарын алды. Ол бұл кезде отбасы опералық ариялар айтып, үйде киім киіп ойнаған бейқам шақ екенін есіне алады. Оның әкесі Амабиле Рама – машина жасау саласындағы шағын өндіруші, «Sintesi» таңбасымен автомобильдер, ал «OLT» таңбасымен ерекше бір жынысты велосипедтер шығарған. Туринде, Via Digione 17 мекенжайындағы оның фабрикасында үлгілі қызметкер Витторио Вальетта жұмыс істеді, ол 1927 жылы «Sintesi»-ді тастап, өз талантын FIAT қызметіне жұмсады. FIAT пайда болғаннан кейін әкесінің компаниясы құлдырауға бет түсті және Карол әлі бала кезінде банкротқа ұшырады. Бұрынғыдай өркендеген Рама отбасына қиын жылдар келді. Олардың бұрынғы қауіпсіз орта таптық жағдайы әлеуметтік шеттеуге ұшырады. Опералық ариялар айту мен атқа міну сабақтарына бару да тоқтатылды. Рама: «Бұрын маған артықшылықтар берген адамдар енді мені қабылдамай, мазақтап бастады», – деді. Кэрол Раманың анасы Марта 1933 жылы психиатриялық ауруханаға жатқызылды; Рама он бес жаста еді. Алты жылдан кейін Раманың әкесі Амабиле өз-өзіне қол жұмсады. Рама әлі де жас кезінде анасының психикалық күйзелісін бастан өткерді. Ауруханаға жиі баратындығы шешуші болды: «Мен сол жерде өзімді ыңғайлы сезіндім. Себебі, мен сол жерде мәдениеттік дайындықсыз және әдепсіздіксіз, әдептілік пен тәрбие алдым». Ауруханадағы ерекше, қиялдағы кейіпкерлерді бақылап, сол атмосфераны сіңіру жас суретшіге бостандық сыйлады, бұл оның бүкіл эстетикалық және дүниетанымын қалыптастырды. Рама өнер академиясына түсті, бірақ мектеп оның жолы болмады; ол сабақтан қашып, мектепті тастады. Ол бастапқыда өзінің ерекше стиліне, сызықтарына, тақырыптарына және бұрмаланған көзқарастарына ие болды. Көзқарастың ерекшелігі мен ашық білдірілуі Раманың алғашқы туындыларын ерекшелендіреді. Қазіргі заманғы өнер мұражайы, Амстердамның Стеделик мұражайы.
Born on 17 April 1918, Olga Carolina Rama was the youngest of three children born to Marta (née Pugliaro) and Amabile Rama, who had just returned to Turin the year before their daughter's birth after a six year stint as migrant workers in Argentina. Much of Rama's earliest frame of reference comes from factory life. Through much of the 1920s, the business and the family prospered. Rama took riding lessons. She remembered it as a carefree time during which the family sang operatic arias and played dress up at home. Her father, Amabile Rama, was a small scale manufacturer in the engineering industry who produced automobiles under the trademark "Sintesi" as well as unusual unisex bicycles under the trademark "OLT". Among those working in his factory, at Via Digione 17 in Turin, there was a model employee, Vittorio Valletta, who in 1927 left "Sintesi" to place his talents at the service of FIAT. And it was following the birth of the FIAT that her father's company began to go downhill, and was declared bankrupt while Carol was still a child. Hard years followed for the previously prosperous Rama family. Her once secure middle class family was socially marginalized. Gone were the afternoons of singing operatic arias and taking riding lessons. Rama said, "I started to experience rejection and derision from the same circles that had showered me with privileges before." Carol Rama's mother, Marta was committed to a psychiatric hospital in 1933; Rama was 15 years old. Six years later, Amabile, Rama's father, committed suicide. Rama was still forming herself as a young woman during her mother's mental breakdown. Frequent visits to the asylum proved decisive: "I felt comfortable in that surrounding. Because it's there I began to have manners and upbringing without either cultural preparation or etiquette". Observing the unusual, quixotic characters in the asylum and absorbing that atmosphere has a liberating effect on the budding artist, which would inform her whole aesthetic and worldview. Rama had enrolled at the art academy but school would not be her path forward; she skipped class and dropped out. Right off the bat she intuitively possessed her own self assured style, line quality, subject matter, and twisted perspective. Specificity of vision, brazenly expressed, distinguishes Rama's earliest works. the Museum of Modern Art, the Stedelijk Museum Amsterdam,
1980 жылы Раманың туындылары әйел суретшілердің көрмесіне енгізілді, «Авангардтың екінші жартысы» (L’altra metà dell’avanguardia) деген атпен Милан қаласындағы Король сарайында өтті және Леа Верджин кураторлық етті. 2004 жылы Раманың туындыларының ретроспективасы Туриндегі Fondazione Sandretto Re Rebaudengo-да, 2009 жылы Берлиндегі Galerie Isabella Bortolozzi ретроспективасы өтті. 2015 жылы Париждегі Модерн өнер мұражайы ретроспектива өткізді. 2017 жылы Жаңа мұражай «Кэрол Рама: Антиденелер» (Carol Rama: Antibodies) атты ретроспектива ұйымдастырды. 2023 жылы оның туындылары Лондонның Уайтчепель галереясында өткен «Action, Gesture, Paint: Women Artists and Global Abstraction 1940 1970» көрмесіне қосылды.
In 1980 Rama's work was included in the exhibition of women artists, L’altra metà dell’avanguardia (The Other Half of the Avant Garde), held at the Palazzo Reale in Milan and curated by Lea Vergine. In 2004 a retrospective of Rama's work was held at the Fondazione Sandretto Re Rebaudengo in Turin, In 2009 the Galerie Isabella Bortolozzi in Berlin held a retrospective. In 2015 the Musée d'Art Moderne de Paris held a retrospective. In 2017 the New Museum held a retrospective entitled Carol Rama: Antibodies. In 2023 her work was included in the exhibition Action, Gesture, Paint: Women Artists and Global Abstraction 1940 1970 at the Whitechapel Gallery in London.
Өнер практикасы
Рама суретші ретінде жыныстық қатынас пен акварель суреттерінен бастады. Ішкі сезімдермен толы акварель суретшінің денесімен тығыз байланысты, жазу сияқты қол және білек қозғалыстарымен жұмыс істеуге бейім. Оның көлемі Раманың үй студиясының үстеліне ыңғайлы болды. Еріту және ластану, қан кету мен төгілу құралы болған акварель, сол кездегі жас суретші үшін денелерге, тесіктерге, сұйықтықтарға және олардың өзара әрекетіне қызығушылық танытқан кезеңде таптырмас нәрсе болды. Оның ерте акварельдеріндегі түс көбінесе азырақ қолданылады, көмескі бояуларда немесе тіпті қолданылмайды, стратегиялық, жарқын акценттер негізгі эрогендік аймақтарға назар аударады: ауыз, тіл, ендік, қын, мүжік және ішек – ылғал тесіктер және сұйықтық ағысына дайын эротикалық құбырлар. Барлық тесіктердің ішінде ауыз Рама үшін ең маңыздысы, себебі ол құштарлықты ең жақсы бейнелейді. Оның акварельдері анатомияны қайта құрайды, мүшелерді кесіп, қайта орналастырады, тесіктерді түзетіп, физиологиялық функцияларды шатастырады. Оның әйелдері көбінесе қолсыз, аяқсыз немесе екеуі де бейнеленеді, Италияның ежелгі тарихынан зақымдалған классикалық қирағандар сияқты сынған көрінеді. 1945 жылы Рама Туриндегі Фабер галереясында жеке көрмесін ұйымдастырды, онда ерте акварельдері көрсетілді. Бірақ көрме көрсетілген жоқ. Ол дереу цензураланды, полиция оның әдепсіз, қорқынышты және жалпы алғанда өте ұнамсыз суреттері үшін жұртшылыққа ашудан бұрын жабылды. Шектен тыс және сахнаның көтере алмайтын Рама рұқсат етілген көру аймақтарынан тыс қалып, ресми санаттардың арасындағы жарықтар арқылы сырғанауға мүмкіндік алды. Өнердегі ұзақ өмірі бойы ол шеткерде еркін жүріп, әртүрлі қозғалыстарда бейтарап агент ретінде позицияларын ауыстырды, сонымен бірге өзінің қатысуын үнемі растады: ол жарты ғасырдан астам уақыт бойы тұрақты көрмелер ұйымдастырды, жыл сайын дерлік жеке көрмелерін өткізді, көбінесе Солтүстік Италияда, кейде бірнеше жылдық үзілістермен. Раманың жыныстық қатынасқа толы, жарамсыз, лас және деформацияланған денелері әдептілік пен қатаң нормаларды бұзып, сол кездегі оңшыл ұлттық саясатқа тікелей қарсы шықты. 1950 жылдардың басында ол жиі ұзын, ирек сызықтармен байланысқан немесе қозғалыстың бағытталған өрісін құрайтын, бүйірлі ромбоидтар мен шаршылардың ретсіз геометриялық композицияларын суреттеді. Сол кездегі кітаптары Кли мен Кандинскиймен, сондай-ақ Кубизмнің, әсіресе Пикассоның ықпалын растайды, оның 1953 жылы Миланда өткен ірі көрмесі итальяндық сахнаға толқын жіберді. Одан кейін бір онжылдық ішінде оның абстракциясы суретшілдікке, қабатталған, қараңғы, текстуралы формалармен сызылған, жаралар немесе іздер сияқты көрінетін кенептерге айналды. Бұған мысал ретінде оның 1960 жылы салған "Мелодрама" атты қара түсті монохромды суретін келтіруге болады.
As a painter, Rama began with sex and with watercolour. Infused with inwardness, watercolour has an intimate relation to the painter's body, with brushwork that tends to revolve around hand and wrist action, much like writing; its scale suited Rama's tabletop home studio set up. A medium of dilution and pollution, bleeding and spillage, watercolour was just the right thing for the then young artist fascinated by bodies, orifices, fluids, and their intersubjective exchange. Colour in her early watercolours is generally applied sparingly, in pale washes or barely at all, with strategic, vivid punctuations that draws attention to key erogenous zones: mouths, tongues, nipples, cunts, dicks, and assholes wet holes and erotic plumbing primed for liquid flow. Of all the orifices, the mouth is Rama's favourite, as it is the most representative of desire. Her watercolours redesign anatomies, amputate and reorder limbs, realign orifices, and scramble physiological functions. Her women are often depicted armless, legless, or both, appearing broken like damaged classical ruins from Italy's ancient past. In 1945, Rama mounted her solo debut at Galleria Faber in Turin, exhibiting a range of early watercolours. But the show was not seen. It was immediately censored, shut down by police for its obscene, abject, and all around exuberantly offensive imagery before it could open to the public. Chronically excessive and too much for the scene to handle, Rama could continue to fall outside authorized spheres of visibility and slip through cracks between official categories. Throughout her long life in art, she fluently navigated along the margins and shifted positions across movements as a rogue agent, while consistently affirming her presence: she exhibited regularly for over half a century, presenting solo shows nearly every year, mostly in northern Italy, with rare breaks of more than a few years. Rama's oversexed, vulgar, dirty, and disfigured bodies roiled propriety and uptight norms, directly challenging the far right national politics of the day. By the early 1950s, she was painting irregular geometric compositions of lilting rhomboids and squares, often connected by long spidery lines or forming a directional field of implied movement. Books on her shelf from that time confirm formal affinities with Klee and Kandinsky as well as the influence of Cubism, especially Picasso, whose major exhibition in Milan in 1953 sent ripples across the Italian scene. Within the decade, her abstraction evolved into more painterly, impastoed, gestural canvases streaked with dark, textured forms that read as wounds or scars. An example of this would be a black monochrome she painted called Melodramma (1960).