Кенема – Сьерра-Леонедегі этникалық әртүрлі қала. Крио тілі кең таралған, әкімшілігі сайланған кеңеспен басқарылады. Қазіргі әкімі – Томас Кариму Байо.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кенема – Сьерра-Леонедегі этникалық құрамы ең алуан түрлі қалалардың бірі. Кенемадағы ең көп таралған тіл – Сьерра-Леоне креолдарының крио тілі. Кенеманы тікелей сайланған қалалық кеңес басқарады, оның төрағасы – әкім, оған атқару билігі жүктелген және ол қаланың жалпы басқаруына жауапты. Әкім мен кеңес мүшелері төрт жыл сайын сайланады. Кенеманың қазіргі әкімі – Томас Кариму Байо, ол Сьерра-Леоне халық партиясынан. Кариму Байо 2018 жылғы Кенема әкімі сайлауында 79,4% дауыспен сайланды. Кенема – Сьерра-Леонедегі қазіргі ұлттық үкіметтік партия – Сьерра-Леоне халық партиясының маңызды саяси бекінісі. Сьерра-Леонедегідей, футбол да қаланың ең танымал спорты болып табылады. Кенемадағы «Камбой Иглз» футбол клубы Сьерра-Леоне Ұлттық Премьер-лигасында қаланың құрама командасы ретінде өнер көрсетеді. Кенема – Сьерра-Леоненің ең танымал халықаралық футбол жұлдыздарының туған жері, оның ішінде елдің ең белгілі спортшысы, зейнеткер футболшы Мохамед Каллон. Кенемадан шыққан басқа да танымал Сьерра-Леоне халықаралық футболшылары – елдің қазіргі үздік шабуылшысы Кей Камара және зейнеткер футболшылар Пол Кпака, Кемокай Каллон және Муса Каллон. Кенеманың дамуына бастапқыда ағаш өңдеу және ағаш ұсталығы салалары ықпал еткен, олар бұрынғыда жұмыс істеген темір жолмен қаламен байланысты болған. Содан бері 1931 жылы осы аймақта алғаш рет табылған алмастардың кен орындары қала экономикасына пайда әкелді.
Kenema is one of Sierra Leone's most ethnically diverse cities. Like most parts of Sierra Leone, the Krio language of the Sierra Leone Creole people is by far the most widely spoken language in Kenema. Kenema is governed by a directly elected city council, headed by a mayor in whom executive authority is vested, and who is responsible for the city's general management. The mayor and council members are elected every four years. Kenema's current mayor is Thomas Karimu Baio of the Sierra Leone People's Party. Karimu Baio was elected mayor with 79.4% of the vote in the 2018 Kenema Mayoral election Kenema is an overwhelming political stronghold of the Sierra Leone People's Party, the current national ruling party in Sierra Leone. As in the rest of Sierra Leone, football is by far the city's most popular sport. The Kamboi Eagles, a professional football club based in Kenema, represents the city in the Sierra Leone National Premier League. Kenema is known as the hometown of some of Sierra Leone's greatest international soccer stars, including the country's most widely known athlete, retired soccer star Mohamed Kallon. Other notable Sierra Leonean international footballers from Kenema include the country's current top striker, Kei Kamara, and retired soccer stars Paul Kpaka, Kemokai Kallon and Musa Kallon. Kenema's growth was originally promoted by the logging and carpentry industries, which were linked to the city by the now closed railway. Since then, its economy has benefited from the diamond mines first discovered in the area in 1931.
2014 жылғы Эбола індеті
Кенема – Сьерра-Леонеде Эбола вирусы алғаш рет анықталған және ошағы болған жер.
Kenema was the origin and first place in Sierra Leone to report Ebola.
Үкімет
Кенема қаласы – Сьерра-Леонедегі алты муниципалитеттың бірі. Ол қалалық кеңес басқару нысанымен басқарылады, оның төбесінде әкім тұрады, оған атқару билігі жүктелген. Әкім қаланың жалпы басқаруына жауапты. Кенема тұрғындары әкімді әр төрт жыл сайын өткізілетін муниципалдық сайлауда тікелей сайлайды. Кенеманың қазіргі әкімі – Джозеф Самба Кеифала, Сьерра-Леоне халық партиясының (СЛПП) мүшесі, ол 2012 жылғы Кенема әкімдігі сайлауында 74,99% дауыспен жеңіске жетті, қарсыласы АПК-дан Ишмаил Сесей 19,36% дауыс алды. Кенема – Сьерра-Леонедегі СЛПП партиясының, негізгі оппозициялық партияның саяси бекінісі. Президенттік сайлауда Кенема тұрғындары 70%-дан астам көпшілік дауыспен Сьерра-Леоне халық партиясына дауыс берді.
The city of Kenema is one of Sierra Leone's six municipalities and is governed with a city council form of government, which is headed by a mayor, in whom executive authority is vested. The mayor is responsible for the general management of the city. The mayor is elected directly by the residents of Kenema in a municipal elections held every four years. The current mayor of Kenema is Joseph Samba Keifala, a member of the Sierra Leone People's Party (SLPP), who won the 2012 Kenema Mayorship election with 74.99%, defeating his main opponent Ishmail Sesay of the APC, who took 19.36%. Kenema is a political stronghold of the SLPP party, the main opposition party in Sierra Leone. In Presidential elections, Kenema has voted for the Sierra Leone People's Party by a vast majority of over 70%.
Демография
Кенема – Сьерра-Леонедегі үшінші ірі қала. Сьерра-Леонедегі этникалық құрамы ең алуан түрлі қалалардың бірі. Қалада елдің барлық этникалық топтары өкілдік табады, алайда ең көп саны менде халқына тиесілі.
Kenema is the third largest city in Sierra Leone. one of the most ethnically diverse cities in Sierra Leone. The city is home to all of the country's ethnic groups, though the Mende people make up the largest ethnic group.
Білім
Сиерра-Леонедегідей, Кенема да алты жылдық бастауыш мектеп (1-6 сынып) және алты жылдық орта мектеп (6-12 сынып) білім беру жүйесіне ие. Орта мектептер тағы да кіші орта мектеп (1-3 сынып) және үлкен орта мектеп (4-6 сынып) болып бөлінеді. Бастауыш мектептер әдетте 6-12 жаста, ал орта мектептер әдетте 13-18 жаста басталады. Мемлекеттік қаржыландырылатын мектептерде бастауыш білім беру тегін және міндетті. Кенемадағы белгілі мектептерге Кенема мемлекеттік орта мектебі (GSSK), Қасиетті Үштік орта мектебі, Ахмадия орта мектебі, Қасиетті Розарий орта мектебі, Ислам орта мектебі және Камбои ливандық халықаралық мектебі жатады. Комбема жолында орналасқан Шығыс техникалық университеті (ETU) – сертификаттар мен дипломдық бағдарламаларды ұсынатын қаланың ең жоғары білім беру орны.
As in the rest of Sierra Leone, Kenema has an education system with six years of primary school (Class 1 6), and six years of secondary school (Form 6 12); secondary schools are further divided into Junior secondary school (Form 1 3) and Senior secondary school (Form 4 6). Primary schools usually start from ages 6 to 12, and secondary schools usually start from ages 13 to 18. Primary Education is free and compulsory in government sponsored public schools. Prominent schools in Kenema include the Kenema Government Secondary School (GSSK), Holy Trinity Secondary School, Ahmadiyya Secondary School, Holy Rosary Secondary School, Islamic Secondary School, and the Kamboi Lebanese International School. The Eastern Technical University (ETU) situated at the main Combema Road is the highest learning institution in the city, offering certificates and degree courses.
Денсаулық
Кенема және Бо аймақтары Ласса қызуы деп аталатын, жоғары жұқпалы тропикалық геморрагиялық қызбаның эндемикалық аймақтары болып табылады. Кенема мемлекеттік ауруханасы Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы (ДДҰ) және ЮНАМСИЛ қолдауымен осы аурумен күресу жөніндегі халықаралық күш-жігердің орталығы болып табылады. Аурухана жыл сайын 250-500 күдікті жағдайды қабылдайды және оларда жылдам диагностиканы жақсарту үшін жаңа зертханалар құрылып жатыр. 2020 жылы Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы Германияның халықаралық ынтымақтастық корпорациясынан 500 000 евро көлемінде грант алды, бұл Серра-Леонеде COVID-19 тестілеу мүмкіндіктерін арттыруға бағытталған, және бұл жұмыс Кенема мемлекеттік ауруханасында жүргізіліп жатыр. Ауруханада COVID-19 жағдайына жауап беру қиын, себебі қызметкерлерге жететін қорғаныш құралдары жетіспейді, сондай-ақ аурухана қызметкерлерінің жалақы алмағандықтан ұйымдастырған еңбек әрекеттері де бар.
Kenema and Bo are endemic areas for a highly contagious tropical hemorrhagic fever known as Lassa fever. The Kenema Government Hospital is the centre of an international effort to combat the disease with support from the World Health Organization (WHO) and UNAMSIL. New laboratories to improve rapid diagnosis are being installed at the hospital, which admits between 250 and 500 suspected cases per year. In 2020, the World Health Organization secured a €500,000 grant from the German Corporation for International Cooperation to increase COVID 19 testing capacity in Sierra Leone, which was already taking place at the Kenema Government Hospital. Response to COVID 19 at the hospital is challenging, because of shortfalls in protective gear for workers and due to labor strikes by hospital workers who have not received salary.
Көлік
Жергілікті автомобиль таксилері, үш дөңгелекті көліктер (кекех) және мотоцикл таксилері Окада деп аталады. Қалаға Кенема әуежайы қызмет етеді.
Local car taxis, tricycles (Kekeh), and motor bike taxis called Okada. The city is served by the Kenema Airport.
Спорт
Еліміздің қалған бөлігіндегідей, футбол Кенемада да ең көп танымал спорт түрі. Қаланың ең танымал футбол клубы – «Кэмбои Иглз», ол Сьерра-Леоне Ұлттық Премьер-лигасында, елдегі жоғары деңгейдегі футбол лигасынде ойнайды.
As in the rest of the country, football is by far the most popular sport in Kenema. The city's most popular football club is the Kamboi Eagles which plays in the Sierra Leone National Premier League, the top football league in country.
Медиа
Кенемадағы бес негізгі радиостанция – Шығыс радиосы 101.9, Radio Nongowa, SPIN FM 101.3, Қалалық радио 103.3, Starline Radio 98.4, сондай-ақ Сьерра-Леоне ұлттық радио және теледидар станциялары SLBS TV және SLBS Radio Кенемада эфирде. BBC World Service, CNN International және бірнеше басқа халықаралық станциялар Кенемада спутник арқылы ғана эфирде.
The five main radio stations in Kenema are Eastern Radio 101.9, Radio Nongowa SPIN FM 101.3, City Radio 103.3, Starline Radio 98.4 and Sierra Leone's national radio and television stations, SLBS TV, and SLBS Radio are on the air in Kenema. The BBC World Service, CNN International, and several other international stations are on the air in Kenema on satellite only.