Кіріспе

Қаптамалы жануарлардың түрі

Дақты құсқұс (Spilocuscus maculatus), сондай-ақ ақ құсқұс деп те аталады, — Австралияның Кейп-Йорк аймағында, Жаңа Гвинеяда және жақын орналасқан кішірек аралдарда тіршілік ететін қаптамалы жануар.

Аттар

Папуа - Жаңа Гвинеяның Калам тілінде ол акланг немесе габи деп аталады.

Сипаттама

Жалпы дақты кускус үй мысығының шамамен мөлшерінде, салмағы , денесінің ұзындығы шамамен және құйрығының ұзындығы болады. Оның дөңгелек басы, кішкентай жасырын құлақтары, қалың жүні және көтерілуге көмектесетін тұтқалы құйрығы бар. Көздерінің түсі сарыдан, апельсиннен қызылға дейін өзгереді және жыланның көзі сияқты тік сызықты болады. Оның төрт аяғында бес саусақ бар, бірақ әр аяқтың бірінші саусағында тырнақ жоқ. Артқы аяқтың екінші және үшінші саусақтары жартылай біріккен (синдактилді): олар жоғарғы буында терімен байланысқан, бірақ тырнақтары бөлек. Бұл кішкентай тырнақтар күтім кезінде шашты тарақтай қолданылады. Алдыңғы аяқтың бірінші және екінші саусақтары қалған үш саусаққа қарсы орналасқан, бұл оған көтерілгенде бұтақтарды міцтеуге көмектеседі. Аяқтарының астыңғы жағы терісі жолақты және ағаштар мен тамақты ұстауға көмектеседі. Артқы аяқтың бірінші саусағы тырнақсыз және қарсыласа алады. Оның қалың, жұмсақ жүні жасқа, жынысына және мекендеу орынына байланысты әртүрлі түстерде болады. Еркектер әдетте сұр/ақ немесе қоңыр/ақ түсті болады, арқасында дақты үлгілер және ақ ішкі беті болады. Дақтар тек еркектерде ғана кездеседі. Иілгіш, тұтқалы құйрық – жалпы дақты кускустың ерекше белгісі. Құйрықтың денеге жақын жоғарғы бөлігі жүнмен жабылған, ал төменгі жартысы ішкі бетінде бұтақтарды ұстауға арналған дөрекі қабыршақтармен жабылған.

Жұптасу

Кускустар жыл бойы көбейеді және бірнеше серіктеспен жұптасады, көбею ритуалдарын ағаш бұтақтарында өткізеді. Олар гүлдер, кішкентай жануарлар және кейде жұмыртқалармен де қоректенеді. Жалпы дақты кускустың жауы – питон, бүркіт және сүңгір құстар.

Адамдармен қарым-қатынас

Жаңа Гвинеяда дақты кускус еті мен терісі үшін аң аулау нысаны болып табылады, бірақ экономикалық жағынан елеулі әсері жоқ. Аң аулауға қарамастан, ол Жаңа Гвинеяда және көптеген аралдарда кең таралған, бірақ Австралияда сирек кездеседі, себебі ол өте ұялшақ жануар. Адамдар оны Селаяр, Муссау және Жаңа Ирландия аралдарына әкелген, содан бері ол бұл аймақтарда жақсы көбейіп, өркендеуде. Дақты кускустың қорғау статусы – алаңдауға орайсыз, себебі оның популяциясы кеңінен тараған, түрлі ортада өркендеуге қабілетті және күшті жаратушылары жоқ. Дегенмен, адамдардың қоныстануының кеңеюі, кускус еті мен терісіне деген сұраныстың артуы және оның табиғи ортасының жойылуы дақты кускустың басымдығының төмендеуіне әкелуі мүмкін.