Кардифф соборы: Уэльс тарихы мен архитектурасы

Кіріспе

Кардиффтегі Англикандық соборы, Уэльс

Лландаф соборы (Eglwys Gadeiriol Llandaf) – Уэльстің Кардифф қаласында орналасқан Англикандық собор және приход шіркеуі. Ол Лландаф епискобының, Уэльс шіркеуінің Лландаф епархиясының басшысы. Собор Әулие Петр мен Әулие Павелге, сондай-ақ үш уэльстік әулиеге – Дубрицийге (Дифриг), Тейло мен Одукейге (Эуддогви) арналған. Кардиффтегі екі собордың бірі, екіншісі – Рим католиктік Кардифф метрополиттік соборы. Қазіргі ғимарат 12 ғасырда осы жерде болған бұрынғы шіркеудің орнында салынған. 1400 жылы Оуайн Глиндур көтерілісі кезінде, Англия азамат соғысы кезінде парламенттік әскерлер басып алғанда және 1703 жылғы Ұлы дауыл кезінде шіркеуге ауыр зақым келтірілді. 1717 жылға қарай собордың зақымдануы соншалықты күшті болды, шіркеу соборды басқа жерге көшіруді қарастырды. 1720 жылдардың басында болған тағы бір дауылдан кейін 1734 жылы Джон Вуд аға жасаған жоба бойынша жаңа собордың құрылысы басталды. 1941 жылдың қаңтарында Екінші дүниежүзілік соғысы кезінде Кардиффке жасалған бомбалау шабуылында соборға парашюттік мина түсті, нәтижесінде шатыры, оңтүстік қанаттары мен шаптерхаусы қирады. Орта ғасырлардан сақталған тас жұмыстарының көп бөлігі Сомерсеттен алынған Дундри тасынан жасалған, бірақ жергілікті көк тақталар Реформациядан кейін салынған құрылыстардың көп бөлігін құрайды. Екінші дүниежүзілік соғыстан бері шіркеуде жасалған жұмыстардың көп бөлігі бетон мен Пеннант құмтасынан жасалған, ал Уэльс тақтасы мен қорғасыннан жасалған шатырлар соғыстан кейінгі қайта құру кезінде орнатылды. 2007 жылдың ақпан айында күшті найзағай соққысынан орган зақымданып, жаңа орган үшін 1,5 миллион фунт стерлинг жинауға сәтті апелляция жасалды. Собор көп жылдар бойы дәстүрлі Англикандық ұлдар мен ерлер хорына ие болды, соңғы кезделерде қыздар хоры да құрылды. Уэльс шіркеуіндегі жалғыз хор мектебі – Лландаф собор мектебі осы соборға қарасты. Соборда бірқатар маңызды қабірлер бар, олардың ішінде 6 ғасырдағы британдық әулие Дубриций, ол Эргингті (қазіргі Архенфилд) және Оңтүстік-Шығыс Уэльстің көп бөлігін дінге шақырып, жаңадан дінге келтірген, Гвент патшасы Меуриг ап Теудрик, 6 ғасырдағы уэльстік дін қызметкері, шіркеулерді негіздеуші және әулие Тейло, сондай-ақ 7 ғасырдан бастап Одуцейге дейін, 19 ғасырға дейінгі Альфред Олливантқа дейін, 1849 жылдан 1882 жылға дейін епископ болған Лландаф епископтарының көптеген қабірлері сақталған.

Llandaff Cathedral (Eglwys Gadeiriol Llandaf) is an Anglican cathedral and parish church in Llandaff, Cardiff, Wales. It is the seat of the Bishop of Llandaff, head of the Church in Wales Diocese of Llandaff. It is dedicated to Saint Peter and Saint Paul, and three Welsh saints: Dubricius (Dyfrig), Teilo and Oudoceus (Euddogwy). It is one of two cathedrals in Cardiff, the other being the Roman Catholic Cardiff Metropolitan Cathedral in the city centre. The current building was constructed in the 12th century on the site of an earlier church. Severe damage was done to the church in 1400 during the rebellion of Owain Glyndŵr, during the English Civil War when it was overrun by Parliamentarian troops, and during the Great Storm of 1703. By 1717, the damage to the cathedral was so extensive that the church seriously considered the removal of the see. Following further storms in the early 1720s, construction of a new cathedral began in 1734, designed by John Wood, the Elder. During the Cardiff Blitz of the Second World War in January 1941, the cathedral was severely damaged when a parachute mine was dropped; blowing the roof off the nave, south aisle and chapter house. The stonework which remains from the medieval period is primarily Dundry stone from Somerset, though local blue lias constitutes most of the stonework done in the post Reformation period. The work done on the church since World War II is primarily concrete and Pennant sandstone, and the roofs, of Welsh slate and lead, were added during the post war rebuilding. In February 2007, the organ was damaged during a severe lightning strike, following which there was a successful appeal for £1.5 million for an entirely new organ. For many years, the cathedral had the traditional Anglican choir of boys and men, and more recently a girls' choir, with the only dedicated choir school in the Church in Wales, the Cathedral School, Llandaff. The cathedral contains a number of notable tombs, including Dubricius, a 6th century British saint who evangelised Ergyng (now Archenfield) and much of South East Wales, Meurig ap Tewdrig, King of Gwent, Teilo, a 6th century Welsh clergyman, church founder and saint, and many Bishops of Llandaff, from the 7th century Oudoceus to the 19th century Alfred Ollivant, who was bishop from 1849 to 1882.

Аңыздар

Норман соборы ежелгі кельт шіркеуі орнында салынғаны туралы жалпы келісім бар, бірақ бастапқы шіркеудің қаншалықты ескі екені, маңыздылығы және көлемі туралы көп дау бар.

Британиялық Люций

Уэльс дәстүрі шіркеудің негізін 2 ғасырдағы британдықтардың аңызға толы патшасы Люциймен және Британиядағы алғашқы христианға айналған ол кісімен байланыстырады. Люцийдің Рим папасынан (Элеутерий) өзін христиан дініне өткізуді сұрағандығы айтылады. Папаның жауабы Британияға христиандық миссия жіберу және оның құрамында Британияның алғашқы шіркеуін салу болды. Уэльс триадалары осы дәстүрді Лландафқа байланыстырып, Люцийдің «Британия аралында Лландафта алғашқы шіркеуді салғанын» айтады. Тағы бір триада «Британия аралының үш архиепископтығын» тізімдейді және «алғашқысы Ллеирвгтің (Люций) сыйы – Лландаф, ол Коэльдің ұлы, Киллиннің ұлы, ал ол Мәсіхке алғаш сенгендерге жер және азаматтық құқықтар берген» делінеді. Люций туралы аңыз қазір тарихи емес деп есептелсе де, оны Ненний, Беде және Монмуттың Джеффриі баяндаған, және орта ғасырларда кеңінен қабылданған. Рим папасының өтінішін орындауға төрт есім байланысты, олардың ішінде ерте Уэльс қасиеттілері Фаган, Дерувиан және Эльван бар. Фаган кейде «Лландафтың алғашқы епископы» деп аталады, ал үшеуі де диоцездегі шіркеулер мен ауылдардың қамқоршылары болды. Иоло Морганнуг осы ерте тұлғаларды Лландафпен байланыстырып, осы шамалы негіз туралы кеңінен жазды. Иоло қолжазбаларында Фаганды Лландафтың екінші епископы деп көрсетеді (Дифаннан кейін, Иоло Дерувианмен шатастырады).

Қасиетті Дубриций

Британияның Люциус туралы жазбаларында Монмуттан Джеффри және Иоло Морганг Лландаффтағы алғашқы христиан қауымын Әулие Дифриг (Дюбриций) және оның ізбасары Әулие Тейло қайта құрғандығын айтады. Осы екеуіне байланысты ең танымал аңыздарда Әулие Дифригтің Әулие Герман Оксерлік Британия арқылы Пелагиандық ағымға қарсы күресу үшін саяхаттап жүрген кезде архиепископ етіп тағайындалғаны және екі қасиеттінің де Артур патшамен байланысты болғаны туралы айтылады. Нормандар Дифриг пен Тейлоны собордың негізін қалаушылар деп есептеді, және олар өздерінің ізбасары Удокеспен бірге қазіргі собордың қасиетті қамқорлары болып табылады.

Норман соборы

Нормандар Гламорганды нормандық жаулаудың басында басып алды және 1107 жылы Урбанды олардың алғашқы епископы етіп тағайындады. Ол 1120 жылы собор құрылысын бастады және Бардсейден Әйен Дифригтің қабірлерін көшірді. Урбанның қайтысынан кейін, жұмыс 1183 жылы қайтыс болған епископ Николай ап Гурганттың өмірінің соңғы жылдарында аяқталды деп есептеледі. Собор Әулие Петр мен Пауылға, Дубрийге, Тейло мен Одукеске арналған. Епископ Генри де Абергавенни шамамен 1214 жылы Лландафф соборының тарауын ұйымдастырды. Ол он төрт пребенд, сегіз священник, төрт дьякон және екі субдьякон тағайындады. Де Абергавенни Лландаффтың епископтық мөріне де өзгерістер енгізді, онда бейнеленген епископтың суретіне толыққанды мәліметтер қосты және оның жазуына «Құдайдың құрметімен» деген сөз тіркесін қосты. Батыс фасады 1220 жылға дейін салынды және онда Әйен Тейлоның мүсіні бар. 1266 жылға қарай, Урбан бастаған құрылыс өзгертілді; собор 1266 жылы қайта бағышталды. Леди Чапелді 1266 жылдан 1287 жылға дейін епископ болған Уильям де Брауз салды. Ол Урбан салған шіркеудің арт жағына салынды және капелланы салу үшін ескі хор аймағы алынып тасталды. Осы уақыттан бастап собор тұрақты түрде жөндеуден немесе баяу өзгерістерден өтіп тұрғандай болды. Леди Чапел аяқталғаннан кейін солтүстік хордың екі бөлігі қайта салынды. 1400 жылы Оуайн Глиндурдың көтерілісі кезінде шіркеуге ауыр зиян келтірілді; оның әскері Лландаффтағы епископ сарайын да қиратты. Зиянның ауқымы соншалықты болды, епископ Блетин 1575 жылы әріптес дін қызметкерлеріне собордың жөнделмейтіндей зақымдалғанына сенгенін хабарлады. Көптеген зияндар, әсіресе епископ Маршаллдың жөндеулері, ішінара сақталды. Солтүстік-батыс мұнарасы, шпилі жоқ мұнара, Джаспер Тюдормен салынды және қазір оның құрметіне аталды. Ол өзінің жүрек туысы, Англия королі Генрих VII таққа отырғаннан кейін Кардиффтің иелігін қабылдады. Кейінгі орта ғасырлық қабірлерге Лландаффтың сэр Дэвид Мэтьюі (1400–1484) жатады. Сэр Дэвид ап Мэтью 1461 жылғы Таутон шайқасында өмірін сақтап қалғаны үшін король Эдуард IV оны «Англияның ұлы туын көтерушісі» етіп тағайындады, бұл Розалар соғысының бір бөлігі болды.

The Normans occupied Glamorgan early in the Norman conquest, appointing Urban their first bishop in 1107. He began construction of the cathedral in 1120 and had the remains of Saint Dyfrig transferred from Bardsey. After the death of Urban, it is believed the work was completed some time in the last years of Bishop Nicholas ap Gwrgant, who died in 1183. The cathedral was dedicated to Saints Peter and Paul, Dubricius, Teilo and Oudoceus. Bishop Henry de Abergavenny organised the Llandaff Cathedral chapter circa 1214. He appointed fourteen prebends, eight priests, four deacons and two sub deacons. De Abergavenny also made changes to Llandaff's episcopal seal, giving more detail to the figure of the bishop depicted on it and adding the phrase "by the grace of God" to its inscription. The west front dates from 1220 and contains a statue of St Teilo. By 1266, the structure that Urban began had been altered; the cathedral was dedicated again in 1266. The Lady Chapel was built by William de Braose, bishop from 1266 to 1287. It was built at the rear of the church constructed by Urban and the old choir area was removed in order to build the chapel. From this time on, it seemed as if the cathedral was in a constant state of repair or alterations at a slow pace. After the Lady Chapel had been completed, the two bays of the north choir aisle were rebuilt. Severe damage was done to the church in 1400 during the rebellion of Owain Glyndŵr; his forces also destroyed the Bishop's Palace at Llandaff. The damage was extensive enough to cause Bishop Blethyn to notify his fellow clergymen in 1575 that he believed the cathedral to possibly be damaged beyond repair. Most of the other damage was repaired, most notably by Bishop Marshall, whose reredos partly survives. The northwest tower, the one without a spire, was added by Jasper Tudor and is now named after him. He assumed the lordship of Cardiff after the accession to the throne of his nephew, King Henry VII of England. Late medieval tombs include that of Sir David Mathew of Llandaff (1400–1484). Sir David ap Mathew was appointed "Grand Standard Bearer of England", by King Edward IV, for saving his life at the Battle of Towton 1461 as part of the War of the Roses.

Ортағасырдан кейінгі Виктория дәуірі

Ағылшын азамат соғысы кезінде собор парламенттік әскерлердің басып алуына ұшырады. Басқа да бұзушылықтармен қатар, әскерлер собор кітапханасының кітаптарын тартып алып, Кардифф қамалына жеткізіп, онда олар "Ортақ дұғалар кітабының" көптеген даналарымен бірге өртеді. Сол суық қыста отқа жылыну үшін қамалға шақырылғандардың арасында кейбір шеттетуге ұшыраған дін қызметкерлерінің әйелдері де болды. Осы аласапырандық кезеңде Миллс есімді, өзін практикалық пуританин деп таныстырған адам собордың бір бөлігін жеке пайдасына бөліп алды. Миллс соборда таверна ашып, бір бөлігін тұрақ ретінде пайдаланды, хор аймағын өзінің бұзаулары үшін қоршауға айналдырды және крещение тағын шошқаларына суаруға қолданды. 1703 жылғы Ұлы дауылда оңтүстік-батыс мұнарасы қатты зақымданды және 1720 жылға қарай құлауға айналды. Соборға келген зиян соншалықты көп болды, шіркеу 1717 жылы епископтық орынды Кардиффке көшіруді мұқият қарастырды. Томас Хэнкорн, Жоғарғы шіркеу айналымындағы белгілі якобит, 1718 жылдан 1731 жылға дейін Лландаффтың пребендары болды. 1720 мен 1723 жылдар аралығында бірнеше дауылдар соборға одан әрі зиян келтіріп, шатырдың бөліктерін құлатты және басқа да бұзушылықтарға әкелді. 1723 жылғы құлау ғибадат қызметтерін Lady Chapel-ге шектеуге мәжбүр етті және собордың батыс кіреберісін толығымен жапты. Собордың шатыры құлағаннан кейін отыз жыл өткен соң, кафедра архитектор Джон Вуд Ескіге соборды қалпына келтіруге қатысты сметалар мен жоспарларды дайындауды тапсырды. 1734 жылы Вуд жобалаған жаңа собордың құрылысы басталды. Вуд итальяндық ғибадатхана стиліндегі ғимарат жасады, ол ғимараттың шығыс бөлігінде ғана жұмыс істеді, ал қалған батыс жартысы қираған күйде қалды. Вуд Лландаффта салған ғимарат итальяндық емес, Сүлеймен ғибадатханасының қайта жаңартылуы еді. Тағы он алты жыл өткен соң, кафедра ғимараттың батыс бөлігін жөндеуге қаражат іздеді. Вудтың жоспары собордың батыс кіреберісінің орнына мұнара мен рустикалық портик салу еді. 1841 жылы Уайт пен Причард жұмыстарын бастағанға дейін батыс кіреберісіне ешқандай өзгеріс енгізілмеді, онда құрылыстың батыс бөлігіндегі зақым жөнделіп, Вудтың итальяндық ғибадатхана жұмысының барлық іздері собордан алынып тасталды. 19 ғасырда епископ ғасырлар бойы алғаш рет Лландаффта тұруға кірісті; Лландаффта епископтар 300 жылға жуық уақыт бойы тұрмады. 1836 жылы тағы бір сәтсіз әрекет болды, бұл жолы Бристольге көшті. Епископтық орынды ауыстыруға жасалған әрекеттен кейін, декандық лауазым Лландаффқа қайта орнатылды; бұл лауазым 700 жылдан бері бос тұрған еді. Декандық лауазым 1843 жылдың қараша айында Лландафф архидиаконынан бөлінді. Декандық лауазымды қалпына келтіру собор үшін жақсы кезеңнің бастамасы болды. Жаңа декан Уильям Брюс Найт қажетті қалпына келтіру жұмыстарын іске асыруға үлкен үлес қосты. 1857 жылдың 16 сәуірінде соборды ғибадатқа қайта ашуға мүмкіндік беретін жеткілікті қалпына келтіру жұмыстары аяқталды. Глостер шіркеуі осы қызмет үшін собор хорын қарызға берді, бұл 1691 жылдан бері Лландафф соборында хор музыкасын естуге мүмкіндік берді. Осы уақытқа дейін жасалған қалпына келтіру итальяндық ғибадатхананың барлық іздерін жою және Вудтың соборды өзгерту әрекетінен туған зақымдарды жөндеу болды. Әдемі ою-өрнектермен қапталған аркалар қабырғалармен жасырылды, Седилиялар бастапқы орналасқан жерлерінен алынып тасталды және рередостар гипспен жабылды немесе қабырғалармен жасырылды. Қызметтен кейін жиналыс өткізіліп, онда қалпына келтірудің егжей-тегжейлі жоспары және жұмысты қаржылай қолдауды қалайтындардың тізімі жарияланды. Уэльс принці (кейін Эдуард VII) және Джон Крихтон Стюарт, 3-ші Бьют маркизі қалпына келтіру жұмыстарын дереу жалғастыруға жеткілікті қаражат беруге уәде бергендердің қатарында болды. Собор кеңінен қалпына келтіріліп, мұнарасы қайта салынды және мұнарасы қосылды. Қалпына келтіру жұмыстарының көп бөлігін жергілікті сәулетші Джон Причард 1843 және 1869 жылдар аралығында аяқтады. Данте Габриэль Россеттидің триптихін рередо ретінде пайдалануға арналған, ал жаңа витраж терезесі, Сент-Полдың кемесінің құлауы, Форд Мадокс Браунның дизайны бойынша жасалған. Сэр Эдвард Берн-Джонс Сент-Дифриг шіркеуіндегі "Жаратылыстың алты күні" порцеляналық панельдерін жобалады. 1691 жылдан 1860 жылға дейін соборда хор болған жоқ. Сондай-ақ, біраз уақыт бойы орган да болған жоқ. Браун Уиллистің 1719 жылғы есебінде сол кездегі орган төбесінде табылған Cefn Mably-дің леди Кемишінің соборға берген органының қираған қалдықтары сипатталған. 1860 жылы, сол кезде Лландафф епископы болған Альфред Олливант, "1575 жылдан қазіргі уақытқа дейін Лландафф соборының құрылысының жағдайы туралы есеп" атты кітап жариялады, собор хорын қалпына келтіруге және жаңа орган сатып алуға қаражат жинау мақсатында. 9 ғасырдан бері собор мектебінің бір түрі болған. Декан Воэн 1888 жылы мектепті қайта ұйымдастырды. 1978 жылдан бері собор мектебі қыз балаларды қабылдайды. Мұнараның жоғарғы бөлігі де қайта құрылуы керек болды және органға да зиян келді. Маңыздылығына байланысты, ол 1952 жылдың 12 ақпанында I санаттағы ғимарат мәртебесін алды. Йорк қаласынан келген архитектор Джордж Пейс басшылығымен кең ауқымды қалпына келтіру және қайта құру жұмыстары жүргізілді, ал ғимарат 1958 жылдың маусымында қайта пайдалануға берілді. Елизавета II 1960 жылдың 6 тамызында қалпына келтіруді аяқтауды тойлаған қызметке қатысты. 2007 жылдың ақпанында собор қатты шаңқайнаудан зардап шекті. Зиянның көп бөлігі органның электр жүйесіне келді, ол бұрыннан нашар күйде болған. Шаңқайнаудан кейін аспапты пайдалану мүмкін болмады.

During the English Civil War, the cathedral was overrun by Parliamentarian troops. Along with other destruction, the troops seized the books of the cathedral library, taking them to Cardiff Castle, where they were burned along with many copies of the Book of Common Prayer. Among those invited to the castle to warm themselves by the fire on that cold winter day, were the wives of some sequestered clergymen. Also during this time of unrest, a man named Milles, who claimed to be a practising Puritan, appropriated portions of the cathedral for his own gain. Milles set up a tavern in the cathedral, used part of it as a stable, turned the choir area into a pen for his calves and used the font as a trough for his pigs. The southwest tower suffered major damage in the Great Storm of 1703 and by 1720, was in a state of collapse. The damage to the cathedral was so extensive that the church seriously considered removal of the see to Cardiff in 1717. Thomas Hancorne, a jacobite prominent in High Church circles, was prebendary of Llandaff from 1718 to 1731. Between 1720 and 1723 a series of storms proceeded to damage the cathedral further, bringing down sections of the roof as well as other destruction. The collapse of 1723 forced worship services to be confined to the Lady Chapel and closed the western entrance of the cathedral entirely. Thirty years after the cathedral roof collapsed, the chapter asked an architect, John Wood, the Elder, to prepare estimates and plans to restore the cathedral. In 1734 work began on a new cathedral, designed by Wood. Wood produced an Italian temple style edifice, working only on the eastern portion of the building, while leaving the remaining western half in ruins. What Wood was trying to build at Llandaff was not Italian, but a recreation of Solomon's Temple. Another sixteen years passed before the chapter solicited funds to repair the western half of the building. Wood's plans were to replace the western entrance of the cathedral with a tower and rustic porch. No changes were made to the western entrance until Wyatt and Prichard began their work in 1841, when the damage to the western portion of the structure was repaired and all traces of the Italian temple work by Wood had been removed from the cathedral. During the 19th century the bishop began to reside in Llandaff for the first time in centuries; no bishops of the see resided in Llandaff for almost 300 years. In 1836 there was another unsuccessful attempt to transfer the see—this time to Bristol. After the attempt at transferring the see, the office of Dean was restored to Llandaff; the position had not been filled in 700 years. The office of Dean was separated from that of the Archdeacon of Llandaff in November 1843. The restoration of the Dean's office was the beginning of better times for the cathedral. The new Dean, William Bruce Knight, was instrumental in bringing about the much needed restorations. Enough restoration had been completed to allow the cathedral to be reopened for worship on 16 April 1857. The see of Gloucester lent their cathedral choir for this service, making it possible to hear choral music in Llandaff Cathedral for the first time since 1691. The restoration done up to this point was to remove all traces of the Italian temple and to repair damages caused by the attempt to transform the cathedral by Wood. Arches with beautiful moulding were hidden by walls, Sedilia were removed from their original positions and reredos had been covered with plaster or hidden with walls. A meeting was held after the service and a detailed restoration plan was announced at the meeting along with a list for those wishing to donate to the work. The Prince of Wales (later Edward VII) and John Crichton Stuart, 3rd Marquess of Bute were among those who pledged donations sufficient to allow the restoration work to continue immediately. The cathedral was extensively restored, the tower rebuilt and a spire added. Much of the restoration work was completed by local architect John Prichard between 1843 and 1869. A triptych by Dante Gabriel Rossetti was designed for use as a reredos, and a new stained glass window, Shipwreck of St Paul, was designed by Ford Madox Brown. Sir Edward Burne Jones designed the porcelain panels Six Days of Creation in St Dyfrig's Chapel. From 1691 until around 1860 there had been no choir at the cathedral. There was also no organ for some time. Browne Willis' 1719 account describes the ruins of an organ given to the cathedral by Lady Kemysh of Cefn Mably found in the organ loft at that time. In 1860, Alfred Ollivant, who was then Bishop of Landaff, published a book, Some Account of the Condition of the Fabric of Llandaff Cathedral, from 1575 to the present time, intended to raise funds to restore the cathedral's choir and to purchase a new organ. A cathedral school of some type has existed since the 9th century. Dean Vaughan reorganised the school in 1888. Since 1978 the cathedral school has accepted female pupils. The top of the spire also had to be reconstructed and there was also some damage to the organ. Due to its importance, it received Grade I building status on 12 February 1952. Major restorations and reconfigurations were carried out under architect George Pace of York, and the building was back in use in June 1958. Elizabeth II attended a service celebrating the completion of the restoration on 6 August 1960. In February 2007 the cathedral suffered a severe lightning strike. Particular damage was caused to the electrics of the organ, which was already in poor condition. The instrument was not able to be used after the lightning damage.

Хорлар

Көптеген жылдар бойы соборда дәстүрлі англикандық хор – ұлдар мен ерлерден, ал соңғы кезде қыздар хоры да болды. Ұлдар мен қыздар Уэльс шіркеуіндегі жалғыз хор мектебі – Кафедральдік мектепте білім алады. Кафедральдік хор ұлдардан, альт, тенор және бас дауыстарынан тұрады және жексенбі күндері Хорлық Евхаристия мен Хорлық кешкі құлшылықта әндейді. Толық хор бейсенбі күні кешкі құлшылыққа ән салады, ұлдар сейсенбі күні жеке әндейді, ал жұма күні төменгі дауыстар әндейді. Қыздар хоры мен Schola Cantorum хорлық дәстүрді апта бойы сақтап, дүйсенбі және сәрсенбі күндері кешкі құлшылыққа толық SATB құрамында әндейді, бұл жұмысты собор мектебінің хор шебері басқарады. Қыздар хоры кейде собор хорымен бірге әндейді және 2018 жылы Еске алу күнінде өткен Ұлттық Еске алу қызметі сияқты маңызды шараларда өнер көрсеткен. Сонымен қатар, шіркеу хоры апта сайынғы шіркеулік Евхаристияда әндейді, ол ұлдар, қыздар, ерлер мен әйелдердің аралас хоры болып табылады. Уэльсте он екі қоңыраудан тұратын тек бір ғана шіркеу бар; собор Кардиффтегі он екі қоңыраулы жалғыз шіркеу. 2013 жылдың желтоқсан айында, Рождествоға бес күн қалғанда, соборлық кеңес хордың барлық жалақы алатын ересек мүшелерін (альт, тенор және бас) және органшының көмекшісін жұмыстан босататынын жариялады. Собор қаржылық қиындыққа тап болған, ал кеңес осы шаралар арқылы жылына 45 000 фунт стерлинг үнемдеуді жоспарлаған.

Жазбалар

2012 жылы собор өзінің «Majestas» атты жазбалар компаниясын (лейблін) таныстырды. Музыка жаңа собор органдары мен Лландафф соборының хорына арналған. Жазбаның атауы собордың кемесінде орналасқан Якоб Эпштейннің мүсінінен алынған, ол соғыстан кейінгі соборды жаңартудың бір бөлігі болды. Жазба сатылымынан түскен қаражат Африкадағы қайырымдылық қорына аударылды. 2018 жылдың тамызында 2010–13 жылдарға арналған Ниcholson органының жазбасы шықты. Органды музыка директоры Стивен Мур орындайды, ал жазба «Deo Gracias» деп аталады. Бұл 2012 жылы шыққан «Majestas» жазбасынан кейін собор хорының шығарған алғашқы дискісі.

Негізгі органдар

Лландаффтағы алғашқы орган 1861 жылы Грей мен Дэвисон жасаған. 1800 жылдардың аяғында бұл орган ескіріп, оның құбырлары Уск қаласындағы Сент-Мария шіркеуіне көшірілді. Екінші орган 1900 жылы Хоуп Джонс Норман мен Бердпен бірігіп салған. Бұл орган 1937 жылы Хилл, Норман және Берд тарапынан қайта жаңартылды. Соғыс кезінде собор зақымданғаннан кейін, оның жасаушылары кең ауқымды жөндеу жұмыстарын жүргізді. Одан кейін, тіпті 2007 жылы шағын соққаннан кейін де, ол толыққанды қанағаттандырмады. 2011 жылғы Лландафф музыка фестивалінен түскен қаражат жаңа органның құрастырылуын аяқтау үшін соборға сыйланды. Қалған бөлімдер 2013 жылдың тамыз айының соңында қосылды. Бұл 1960 жылдары Ковентриде орнатылғаннан бері британдық собор үшін жасалған тұңғыш толыққанды жаңа орган болды.

Lady Chapel мүшелері

Собордың шығыс жағындағы Lady Chapel-де екі камералы орган пайдаланылды. Біріншісі, 1946 жылы Hill, Norman and Beard компаниясы салған, екі мануал мен педальға ие болды. 1960 жылы ол Генри Уиллис & Sons компаниясы салған бір мануалды камералық органмен ауыстырылды, ол бүгінге дейін сол жерде тұр. Уэльс соборларындағы музыканттар тізімі.