Кіріспе
Уэльстің Пемброкшир қаласындағы кафедральді қала – Сент-Дэвидс немесе Сент-Дэвид (Tyddewi, сөзбе-сөз "Дәуіттің үйі"). Қала Алун өзенінің жағасында орналасқан және Сент-Дэвидс қауымшасы мен Кафедральдық жақын аумақтың бір бөлігі болып табылады. Бұл Уэльстің қасиетті әулиесі – Дәуіттің соңғы тыныс алған жері және оның құрметіне аталған. Сент-Дэвидс – Ұлыбританияның халқы бойынша ең кіші қаласы (2021 жылы қауымдастықтағы тұрғындардың саны 1751 адамды құрады) және қалалық аймақ. Дегенмен, жергілікті билік шекарасы бойынша ең кіші қала емес (осы мәртебе Лондон қаласына тиесілі). Сент-Дэвидс 12 ғасырда қала мәртебесін алған. Бұл мәртебе автоматты түрде берілмейді, бірақ Англия мен Уэльсте дәстүрлі түрде 1540 жылдардың басында Генри VIII епархияларды құрған кезде қабылданған тәжірибелер бойынша кафедральді қалаларға беріледі. 1886 жылы қала мәртебесі жойылды, бірақ 1994 жылы Елизавета II патшайымның өтінішімен қайта жаңартылды.
the city
St Davids or St David's (Tyddewi, , lit. (Literally) "David's house”) is a cathedral city in Pembrokeshire, Wales. It lies on the River Alun and is part of the community of St Davids and the Cathedral Close. It is the resting place of Saint David, Wales's patron saint, and named after him. St Davids is the United Kingdom's smallest city by population (number of residents within the wider community was 1,751 in 2021) and urban area, however it is not the smallest city by local authority boundary area (which is the City of London). St Davids was given city status in the 12th century. This does not derive automatically, but in England and Wales was traditionally given to cathedral towns under practices laid down in the early 1540s, when Henry VIII founded dioceses. City status was lost in 1886, but restored in 1994 at the request of Queen Elizabeth II.
Ерте тарих
Қоршаған аймақ палеолит, қола дәуірі және темір дәуіріне қатысты көптеген ескерткіштерге ие болғанымен, археологиялық дәлелдер Пемброкширді римдіктердің тығыз қоныстандырмағанын көрсетеді. Сондықтан, Птолемейдің "Географиясында" бүкіл округке байланысты бір-екі ғана атау кездеседі. Римдіктердің Британиядан шығуыннан кейін, болашақта Сент-Дэвидс болар аймақ шіркеу латынында Менева немесе Меневия деп, ал валли тілінде Минью деп аталды. Кейбір ортағасырлық мәтіндерде бұл аймақта 470 жыл шамасында, Дәуіт Әулиенің дүниеге келгеніне бірнеше жыл бұрын, Әулие Патрик негіздеген шіркеу немесе монастырь болғандығы айтылады.
Дәуіттің дәуірі
Дәуіт шамамен 500 жылы Сент-Нон шатырлы шіркеуі тұрған жерде, әулие Ноннан туған деп айтылады. Ол Портклайс қаласында әулие Элвиспен крещениеден өтіп, Лланон қаласында анасы тәрбиеледі. Сент Паулиннің «Тай Гвин» (Whitesands) білім орнында да білім алған болуы мүмкін. Дәуіт қазіргі Сент-Дэвидс қаласының батысында бірінші қауымдастық құрған, содан кейін Афон Алунның жағасында, «Глин Росин» деп аталған жерде (қазіргі собор тұрған жерде) жаңа шіркеу мен монастырь салған деп есептеледі. Өмірі бойы Дәуіт кельт шіркеуінде зор даңққа ие болды және Пелагиандық ереске қарсы күресте маңызды рөл атқарды. 545 жылы Брефи Синодында әулие Дубриций (Кэрлеон және Лландафф екі епископтығын иеленген) Дәуітке ежелгі Кэрлеон митрополиясын ерікті түрде сыйлады. Ол Кэрлеоннан митрополияны көшіру арқылы Дәуіт маңызды патшалық сарайды да көшірген болуы мүмкін. Уэльс Триадтары «Миньюді» «Британия аралының үш тайпалық тақтың бірі» (басқа сарайлар – Цельвиг және Пен Рионидд) деп атайды. Жазбада сотта Артур Бас принц, «Деви» Бас епископ, ал «Мейлгвон Гвинедд» Бас ақсақал болғаны айтылады. Шындығында, Монмутский Джеффри Дәуітті «Менэвия қаласындағы Легиондардың ізгі архиепискобы» деп сипаттаған (Кэрлеонның атауы валлий және латын тілдерінде «Легиондар қаласы» дегенді білдіреді).
Ортағасырлық діни саяхат орны
Дінге қатысты елді мекен Тиддеви (Дәуіттің үйі) деп аталды және тарихының басында-ақ, шетелдік саяхатшылар мен IX ғасырда көптеген викинг шабуылдарын тартып, белгілі қажылық орталығы болды. Оның ғылыми қауымдастығы кельт әлемінде де, англосаксон Англиясында да әйгілі болды. Ұлы Альфред өзінің сарайында білім орталығын құруды қалап, Ассерий Меневенсисті (Ассер Сент-Дэвидсті) оларға қосылуға шақырды. Сол кезде Ассер өмірінің барлығын Сент-Дэвидсте өткізді, онда тәрбиеленіп, шаш қырқылып, оқытылып, дінге кірді. Бірақ Альфредтің оның қызметін қамтамасыз етуге деген ықыласы соншалық болды, Ассердің уақытын Альфредтің сарайы мен Сент-Дэвидс арасында бөлуге келісуден бұрын бірнеше кешігулер мен өтініштерге келісті. Кафедраль епископтары, әсіресе Сулиен мен Ригифарх, қасиетті Давидтің культін белсенді түрде қолдады, олар "Vita sancti Davidis episcopi" (қасиетті Давид епископтың өмірі) кітабын жазды, бұл қасиеттінің стандартты өмірбаяны болды. Нормандар Пемброкширге енген кезде қала шекаралық округке айналды, ал жаңа жүзді "Дьюисленд" деп атады. Кафедраль нормандар дәуірінде қайта салынды және қазірге дейін сақталған ең көне бөліктерінің көп бөлігі XII ғасырға дейін барады. Дегенмен, бұл кафедраль ортағасырлық құрылыстың жоспарына сәйкес салынған және көптеген ежелгі реликвияларды, соның ішінде Давидтің қалдықтарын сақтап келген деп есептеледі. Өркендеген шағында қалаға көптеген қажылар келді, олардың ішінде 1077 жылы Жеңімпаз Вильям, 1171 жылы Генрих II және 1284 жылы Эдуард I мен Королева Элеонора сияқты ақсүйектер мен патшалар да болды.
Құлдырау
Реформация кезінде Сент-Дэвидтің кірісі мен маңызы төмендеді, себебі қажылықтарға деген қызығушылық азайды; бұл собордың немесе қаланың жағдайына аз көңіл бөлген көптеген ағылшын епископтарының тағайындалуымен одан әрі ушықты. Ең танымал болғаны, епископ Уильям Барлоу 1536 жылы епископ сарайының шатырынан қорғасынды сатты, бұл Сент-Дэвидс үшін ұзақ жылдарға созылған тоқыраудың бастауы болды. Барлоу 1542 жылы епископтың негізгі резиденциясын Кармартенширдегі Абергилиге көшірді, ал Сент-Дэвидс тарылып, құлдырады. 1603 жылы тарихшы Джордж Оуэн қаланы Пемброкширдегі портрив басқаратын бес қаланың бірі деп сипаттады. Он жетінші ғасырда екі епископ қаланың көне ғимараттарының бір бөлігін бұзуға рұқсат сұрады, ал епископ сарайы «жөндеуге келмейтін» жағдайда деп есептелді. 19-ғасырға келгенде, қаланың бұрынғы даңқын тек собор ғана сақтап қалғандай болды, бұл туралы «Пенни Циклопедиясы» былай деп жазды: Ежелгі ғимараттардың көптеген бөліктері, соның ішінде епископ сарайы, бүгінде Cadw қорғауында және жұртшылыққа ашық.
География
Қоғамдық кеңес ауданы Ирландия теңізінің оңтүстік жағында, Кардиган шығанағы, Сент-Джордж каналы және Сент-Брайдс шығанағы арасындағы мүйіс бөлігінде орналасқан. Ол құрлықтың ғана емес, сонымен қатар жағалаудан тысқары бірнеше аралдарды да қамтиды, олардың ішіндегі ең үлкені және жалғыз тұрғынға ие Рамси аралы, ол Рамси бұғазымен бөлінген. Уэльстің ең батыс құрлықтағы нүктесі – Пен-Даладэрин. Солтүстікке қарай Уайтсандс шығанағы және Сент-Дэвидс мүйісі жатыр, олар жергілікті маңызы бар ландшафттық ерекшеліктер. Ауданға Сент-Джастиниан және Гурхидтің бұрынғы шағын шіркеулері кіреді. Құрлықта көбінесе егіншілікке пайдаланылатын жерлер көп, бірақ сирек орналасқан тұрғын үйлер мен бірнеше кемпингтер де бар. Сент-Дэвидс құтқару кемесі станциясы, Сент-Джастинианда орналасқан, 1869 жылы алғашқы құтқару кемесі орналасқаннан бері шамамен 360 адамды құтқарып қалды; басқаларды құтқару кезінде төрт құтқарушы қаза тапты. Ирландия теңізінде көптеген жартасты аралдар мен аралдар бар және ол күшті толқындармен әйгілі. Сент-Дэвидстің төңірегіндегі жағалаудың барлығы Пемброкшир жағалауы ұлттық паркінің бір бөлігін құрайды. Сент-Нон бұлағы Пемброкшир жағалау жолына және Сент-Брайдс шығанағына көрінеді. Сент-Дэвидс әуежайы, 1943 жылы ашылғанда қаланың атымен аталып, көршілес Сольва қауымдастығында орналасқан. Ең биік нүктесі – Карн-Ллиди.
Қала мәртебесі
XVI ғасырда егер қалада корольдік жарғы немесе қала құқықтарымен бірге діни округ соборы болса, ол ағылшын тәжімен қала ретінде мойындалған. Бірақ бұл байланыс 1888 жылы жойылды, ал бұрынғы қала құқықтарының қайта ұйымдастырылуы кезінде (төмендегі басқару бөлімін қараңыз) Сент-Дэвидс өзін қала деп атау құқығын жоғалтты. 1991 жылы Сент-Дэвидс қалалық кеңесі қала мәртебесіне қол жеткізу мәселесін көтерді, тұрғындары бұл мәртебеге бұрыннан бері лайық деп есептеген. 1992 жылы Ішкі істер министрлігі бұл мәселені Бэкингем сарайына жіберуге келісті. 1994 жылы Королеваның тікелей өтінішімен Сент-Дэвидс Солтүстік Ирландияның Армаг қаласымен бірге "олардың маңызды христиандық мұрасын және өткен ғасырдағы қала мәртебесін ескере отырып" қайтадан қала мәртебесіне ие болды. Келесі жылы, 1995 жылдың 1 маусымында Королева Сент-Дэвидс соборында өткен ресми салтанатта патент хаттарын табыс етті. Қала мәртебесін беру әдетте жергілікті билікке жүктеледі, оның әкімшілік аумағы қаланың ресми шекарасы болып саналады. Осы анықтама бойынша, Сент-Дэвидс және Кафедральдық алаңның барлық қауымдастық аймағы, Сент-Дэвидс елді мекені, оны қоршаған ауылдық жерлер және жағалаудағы аралдар қала шегінде деп есептеледі. Сент-Дэвидс Ұлыбританиядағы барлық қалалардың арасында ең аз халқы бар және ең кішкентай қалалық аумағына ие – 0,23 шаршы миль (1 км2). Дегенмен, қалалық кеңесімен белгіленген ресми қала аумағы 17,93 шаршы миль (46 км2) құрайды, бұл кең аумаққа теңіздегі аралдар да кіреді. Сондықтан, Ұлыбританиядағы бірнеше қалалар одан кішкентай, ал Лондон қаласы 1,12 шаршы миль (3 км2) аумағымен ең кішкентай болып табылады. Уэльсте Сент-Дэвидс Сент-Асафтың (2,49 шаршы миль, 6 км2) және Бангордың (2,79 шаршы миль, 7 км2) қауымдастық аймақтарынан кейін үшінші кішкентай қала.
Басқару
Сент-Дэвидс 1115 жылы Сент-Дэвидстің алғашқы норманды епископы Бернардқа Генри I-ден Девисленд жерлерін Маршер Лордтығы ретінде белгілейтін жарлық берілді. Кейін король Генрих VIII Уэльс заңдарының қабылдануына қол қойды, ол 1535 және 1542 жылдары Маршер Лордтығының мәртебесін жойды. Девисленд Кемес Лордтығымен және оған жақын Пемброк Лордтығымен біріктіріліп, Пемброкшир құрылды, онда Девисленд жүзге айналды. 1835 жылы муниципалдық корпорацияларды зерттеген үкімет комиссарларының баяндамасында: Сент-Дэвидс епискобы – иелік иесі; және әкім деп аталатын лауазымды адам жыл сайын әкімшілікпен тағайындалады, оның міндеті – епископқа белгілі бір бас жалдау ақысын жинау. Әкім өз лауазымына байланысты белгілі бір шағын төлемдерді қабылдайды: оның мұны істеу құқығы күмәнді, бірақ төлемдер өте аз болғандықтан көбінесе төленеді. Әкім – тек Иелік Сотының қызметкері. Кейбір тұрғындардың пікірінше, қала бұрын корпорация болған, бірақ қалалық мекемелердің буржуалары, жарғысы немесе басқа да мұндай институттардың іздері жоқ. Бұл сенім, әлдебір лордтың кеңсе қызметкерінің әкім деп аталуынан туындаған болуы мүмкін. Осы тұжырымдама бойынша, қала "тек атауымен ғана муниципалды" және парламенттік емес деп есептелді. Қалаға қатысты қалған заңдық мәселелер 1886 жылы 1883 жылғы Муниципалдық Корпорациялар Актісімен жойылған кезде алынып тасталды, оның корпорациясы ұзақ уақыттан бері жойылған деп есептелді, ал халқы өте аз болды (1835 жылы 1025 адам) – Сент-Дэвидс соборының және оған байланысты шіркеу ғимараттарын қоршаған аумақ; және Сент-Дэвидс – қала мен ауылдық аймақтардың қалған бөлігі. Бұл 1866 жылы шіркеуден азаматтық приходтарға бөлінді, 1894 жылдан бастап зайырлы кеңесшілер сайланды, 1974 жылы Уэльс қауымдастығының әкімшілік аймақтарына айналдырылды және 1987 жылы біріктірілді. Қалалық кеңесте бір қалалық хатшы және бір қаржы қызметкері жұмыс істейді. Кеңес 1924 жылы салынған Хай-стриттегі Сент-Дэвидс қалалық үйінде орналасқан. 1872 жылдан бастап приходтар Хаверфордвест ауылдық санитарлық округінің құрамына кірді, ал 1894 жылы приход және округ кеңестері құрылған кезде екі приход Хаверфордвест ауылдық округіне қосылды. 1974 жылы екі приход қауымдарға айналдырылып, Пресели округіне қосылды. Пресели 1996 жылы жергілікті басқару реформасы кезінде таратылды және қала қазіргі уақытта барлық негізгі мемлекеттік қызметтер үшін Пемброкшир округі кеңесіне бағынады. Сент-Дэвидс сайлау округі Пемброкшир округі кеңесіне округтік кеңесшіні сайлайды.
THE city and parish of St. David's is situate in the manor of Dewisland. The Bishop of St. David's is Lord of the Manor; and it appears that an officer, called the mayor, is annually appointed by the steward, whose duty is to collect certain chief rents to the bishop. The mayor assumes to take certain small tolls by virtue of his office: his right to do this is disputed, but the tolls being very trifling, are frequently paid. The mayor is merely an officer of the Manor Court. A belief exists amongst some of the inhabitants that the city was once a corporation; but there are no burgesses, charter, or other vestige of municipal institutions. The belief has probably arisen from the lord's officer being called a mayor. Under this summary, the borough was considered within the report as "municipal in name only", and non parliamentary. Any remaining legalities pertaining to the city were removed in 1886, when these were abolished by the Municipal Corporations Act 1883, with its corporation deemed to be long extinct, and the very small population (1,025 residents in 1835) the Cathedral Close of St. David's – the close surrounding the cathedral and associated church buildings; and St Davids – the rest of the city and rural areas. These were split from the church into civil parishes during 1866, electing secular councillors from 1894, converted to Welsh community administrative areas in 1974, and merged in 1987 The City Council employs one City Clerk and one Financial Officer. The council is based at St Davids City Hall on High Street, which was completed in 1924. The parishes were part of Haverfordwest rural sanitary district from 1872, and when parish and district councils were established in 1894 the two parishes were included in the Haverfordwest Rural District. In 1974 the two parishes were changed into communities and placed in Preseli district. Preseli was abolished in 1996 under further local government reform and the city presently comes under Pembrokeshire County Council for all principal government services. The electoral ward of St Davids elects a county councillor to Pembrokeshire County Council.
Өнер
Қала 2002 жылы Ұлттық Эстеддфодты қабылдады. Кентербери архиепискобы болып тағайындалған доктор Роуэн Уильямс, ежелгі друидтардың тарихи ордені – Бардтар Госседдiне енгізілді.
Қайырымдылық
Сент-Дэвидс қалта пышақ клубы – жергіліктік топтар мен қайырымдылық қорындары үшін ерікті түрде қаржы жинауға арналған адамдар тобы.
Спорт
Сент-Дэвидсте регби клубы бар, «Сент-Дэвидс РК», ол Уэльс регби одағы лигасының Батыс дивизионында өнер көрсетеді.
Туризм
Кафедральдық собордан және Сент-Дэвидстен батысқа қарай шамамен 3 километрдей жерде орналасқан 210 Уайтсэндс шығанағынан басқа, танымал су спорты курорты да бар. Ол Пемброкширдегі ең жақсы серфингке арналған жағажай және әлемдегі үздік туристік жағажайлардың бірі деп есептеледі.
Медиа
Телевизиялық сигналдар Пресели теледидар таратушысынан және қаланың батысында орналасқан жергілікті қайталама таратушыдан алынады. Радиостанцияларды BBC Radio Wales 95.9 FM ұсынады, ол Кармартендегі студиясынан жергілікті хабарларды таратады. Басқа радиостанциялар, соның ішінде Heart South Wales 105.7 FM және Radio Pembrokeshire 102.5 FM, қоғамдық радиостанциялар. Қалаға Хаверфордвестте нешіндеген Батыс Телеграф газеті қызмет көрсетеді.
Білім
Ysgol Dewi Sant (St David's School) – 7-13 жылдарды (11-18 жас) қамтитын жергілікті орта мектеп. Ysgol Bro Dewi (Dewisland School) – бастауыш мектеп, оқушылар қабылдау сыныбынан бастап 6-сыныпқа дейін оқиды.
Көлік
A487 жолының Fishguard пен Haverfordwest арасындағы басты емес бөлігі Сент-Дэвидс қаласынан өтеді. Fishguard-тан оңтүстік-батысқа қарай бет алғанда, A487 Сент-Дэвидсте күрт бұрылыс жасап, саяхатшыларды шығысқа қарай Хаверфордвестке қарай бағыттайды. TrawsCymru Connect T11 маршруты A487 жолының осы бөлігінде күніне сегіз рет іске қосылады.
Спорт
Иан Уолш (1958 жылы туған), Уэльстің ұлттық футбол құрамасының ойыншысы. Роуленд Филлипс (1965 жылы туған), Уэльс регби одағының және кейін Уэльс пен Ұлыбритания регби лигасының ойыншысы. Джо Прайс (1985 жылы туған), Уэльс регби одағының ойыншысы және бұрынғы футболшы. Жасмин Джойс (1995 жылы туған), Уэльс әйелдер ұлттық регби одағының жетіліктен құралған құрамасының және 2016 жылғы жазғы Олимпиада ойындарында Ұлыбритания әйелдер жетіліктен құралған құрамасының ойыншысы.