Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америка Құрама Штаттарындағы саяси партия, американдық саяси қозғалыс.
Political party in the United States
the American political movement
Терциум куидтер (кейде куидтер деп қысқартылады) – 1804 жылдан 1812 жылға дейін Америка Құрама Штаттарындағы Джефферсондық Республикалық партиясының түрлі топтары. Латын тілінде tertium quid "үшінші бірдеңе" деген мағынаны білдіреді. Алғашқыда, куид дегені федералистер мен орташа республикашылардың партиялық коалициясын, мысалы, 1805 жылы Томас МакКиннің Пенсильвания губернаторы болып сайлануын қолдағандарды сипаттау үшін пайдаланылған. Алайда, 1810 жылдары бұл термин Республикалық партияның радикалды тобын атау үшін жиі қолданыла бастады. Бұл топ, сондай-ақ "Ескі республикашылар" деп те аталды, Федералистік партияның саясатына Республикалық партияның жаңадан қалыптасқан орталық басшылығына қарағанда күштірек қарсылық көрсетті.
The tertium quids (sometimes shortened to quids) were various factions of the Jeffersonian Republican Party in the United States from 1804 to 1812. In Latin, tertium quid means "a third something". Initially, quid was a disparaging term that referred to cross party coalitions of Federalists and moderate Republicans, such as those who supported the election of Thomas McKean as governor of Pennsylvania in 1805. However, by the 1810s, the term would more famously be used to refer to the radical faction of the Republican Party. The group, which was also called the Old Republicans, was more strongly opposed to the Federalist Party's policies than was the emerging moderate leadership of the Republican Party.
Пенсильвания штаты
1801 және 1806 жылдар аралығында Пенсильвания штатының Филадельфия қаласындағы Джефферсон республикашыларының бәсекелес топтары қатыгез пікірталас пен белсенді саяси күреске түсті. Бұл радикалды демократтарды, мүліктік таптардың дәстүрлі құқықтарын қорғаған орташа республикашыларға қарсы қойды. Джефферсонның «Аврора» газетінің баспагері Уильям Дюэн бастаған радикалдар, халық өкілдігін күшейтіп, кедейлер мен еңбекшілердің ықпалын арттыратын заңнамалық реформаларға ұмтылды. Орташа республикашылар қарсыластарынан озысып, жаңадан пайда болған либералды капитализмге қатысты Пенсильвания заңнамалық жиналысын өз жағына тартты. «Tertium quids» термині алғаш рет 1804 жылы қолданылды, ол Конституциялық республикашылар қоғамы деп аталатын Республикалық партияның орташа топтарын білдірді. Бұл топ федералистердің қолдауын алып, 1805 жылы 1802 жылы біріккен республикалық партия сайлаған, бірақ партияның басым бөлігімен келіспеген губернатор Томас МакКинды қайта сайлады.
Between 1801 and 1806, rival factions of Jeffersonian Republicans in Philadelphia, Pennsylvania, engaged in intense public debate and vigorous political competition, which pitted radical Democrats against moderate ones, who defended the traditional rights of the propertied classes. The radicals, led by William Duane, the publisher of the Jeffersonian Aurora, agitated for legislative reforms that would increase popular representation and the power of the poor and the laboring classes. The moderates successfully outmaneuvered their opponents and kept the Pennsylvania legislature friendly to the emerging liberal capitalism. The term "tertium quids" was first used in 1804 to refer to the moderates, especially a faction of the Republican Party that called itself the Society of Constitutional Republicans. The faction gathered Federalist support and in 1805 re elected Governor Thomas McKean, who had been elected by a united Republican Party in 1802 but had broken with the party's majority wing.
Нью-Йорк штаты
Нью-Йорк штатында бұл термин Республикалық партияның губернатор Морган Льюис партияның көпшілігінен бас тартылғаннан кейін оған адал қалған фракциясына қатысты қолданылды, осы көпшілікке ДеУит Клинтон жетекшілік етті. Нью-Йорк штаты мен Пенсильвания штатының «Квид» фракциялары федералдық деңгейде байланыссыз болды және екеуі де АҚШ президенті Томас Джефферсонды қолдады.
In New York State, the term was applied to the faction of the Republican Party that remained loyal to Governor Morgan Lewis after he had been repudiated by the party's majority, which was led by DeWitt Clinton. The New York State and the Pennsylvania Quid factions had no connection with each other at the federal level, and both of them supported US President Thomas Jefferson.
Вирджиния
Вирджиния штатының Роанок қаласынан шыққан өкіл Джон Рэндольф 1806 жылы Джефферсон мен Джеймс Мэдисоннан қол үзгенде, оның фракциясы «Квидтер» деп аталды. Рэндольф АҚШ Конституциясын қатаң сақтауды талап еткен «Ескі Республикашылдар» фракциясының жетекшісі болды. Ол «Ескі Республикашылдық принциптерін» былай түсіндірді: «бейбітшілікке құштарлық, шабуылдық соғысқа деген жек көру, штаттық үкіметтердің орталық үкіметке деген күдігі; тұрақты армиядан қорқу; мемлекеттік қарызға, салықтар мен акциздерге деген наразылық; азаматтың бостандығына деген құрмет; президенттің ықпалына деген күдік, Аргус сияқты ұдайы бақылау».
When Virginia Representative John Randolph of Roanoke broke with Jefferson and James Madison in 1806, his faction was called the "Quids". Randolph was the leader of the Old Republican faction, which insisted on strict adherence to the US Constitution. He summarized Old Republican principles as "love of peace, hatred of offensive war, jealousy of the state governments toward the general government; a dread of standing armies; a loathing of public debts, taxes, and excises; tenderness for the liberty of the citizen; jealousy, Argus eyed jealousy of the patronage of the President"
Рэндольф штаттардағы «Квидтер» фракциясымен бірігуге тырыспады және федералдық деңгейде үшінші партия құруға ұмтылмады. Ол 1808 жылғы президенттік сайлау алдында Мэдисонға қарсы Джеймс Монроны қолдады. Бірақ штаттық «Квидтер» Мэдисонды қолдады, ал оларға Рэндольф жетекшілік етті. Ол бастапқыда Джефферсонның Палатадағы көшбасшысы болған, бірақ кейін оның ең жақын жауына айналды. Рэндольф 1804 жылы Язуо аймағын сатып алу туралы келісімді толығымен жемқорлық деп айыптады. 1805 жылы Жоғарғы Сот судьясын импичментке тартқаннан кейін, ол Джефферсон мен Мэдисонға ашуланып, былай деді: «Барлығы да, барша нәрсе өз орнынан ығысқан сияқты, тек бірнеше адам ғана бейжайлыққа берілген, ал елді басқарып отырғандары – ойсыздыққа бой алған, зыяндық ниеті бар адамдар». Ол Джефферсонның Испаниядан Флориданы құпия сатып алуын қаржыландырудан бас тартты. Рэндольф Джефферсонның федералистердің саясатын қабылдап, нағыз партиялық рухқа сатқындық жасап жатыр деп санады. 1806 жылы ол өзінің одақтасына былай жазды: «Әкімшілік федералистік принциптерді қолдайды және бірнеше ірі бәсекелес тұлғалардан басқа, федералистердің ықпалы бар. Ескі Республикалық партия қазірдің өзінде құлдырап, құтқаруға келмейтін халге жетті. Жаңа адамдар мен жаңа қағидалар күн тәртібінде тұр». Рэндольфтің күшейіп келе жатқан сөздері оның ықпалын шектеді және ол Джефферсонды тоқтату үшін коалиция құра алмады. Алайда, оның көптеген жақтастары тірі қалды және 1824 жылға қарай Эндрю Джексонды «Ескі Республикашылдық» деп аталатын идеалды қайта жаңғыртуға үміттенді.
Randolph made no effort to align with either Quid faction in the states and made no effort to build a third party at the federal level. He supported James Monroe against Madison during the runup to the presidential election of 1808. However, the state Quids supported Madison and were led by Randolph, who had started as Jefferson's leader in the House but later became his most bitter enemy. Randolph denounced the compromise on the Yazoo Purchase in 1804 as totally corrupt. After Randolph failed to impeach a Supreme Court justice in 1805, he became embittered with Jefferson and Madison and complained: "Everything and everybody seem to be jumbled out of place, except a few men who are steeped in supine indifference, whilst meddling fools and designing knaves are governing the country." He refused to help fund Jefferson's secret purchase of Florida from Spain. Increasingly, Randolph felt that Jefferson was adopting Federalist policies and betraying the true party spirit. In 1806, he wrote to an ally that "the Administration favors federal principles, and, with the exception of a few great rival characters, federal men The old Republican party is already ruined, past redemption. New men and new maxims are the order of the day." Randolph's increasingly strident rhetoric limited his influence, and he was never able to build a coalition to stop Jefferson. However, many of his supporters lived on and, by 1824, had looked to Andrew Jackson to resurrect what they called "Old Republicanism".