Кіріспе
Рим Куриясының үш трибуналының бірі – Апостолдық жазалау (Paenitentiaria Apostolica), бұрын Апостолдық жазалаудың Жоғарғы Трибуналы деп аталған, Рим Куриясының дикастериясы және Апостолдық Тақтың үш қалыпты трибуналының бірі. Апостолдық жазалау негізінен инабат трибуналы болып табылады, ол Католик шіркеуіндегі күнәларды кешіруге қатысты мәселелерге жауапты. Апостолдық жазалаудың құзыреті тек ішкі форумдағы мәселелерге ғана қолданылады. Оның жұмысы негізінен мына санаттарға бөлінеді: Киелі Таққа қалдырылған лате сентенциядағы экскоммуникацияны жою; Киелі Таққа қалдырылған құдайлық кедергілерді жою; индульгенцияларды беру және басқару. Апостолдық жазалаудың басшысы, Бас жазалаушы, лауазымын sede vacante кезінде сақтап қалатын Ватиканның сирек лауазымды тұлғаларының бірі. Егер Бас жазалаушы кардинал сайлаушы болса, ол конклавтағы үш адамның бірі, оған конклавтан тыс адамдармен байланысқа түсуге рұқсат етіледі, осылайша ол өзінің міндеттерін орындауға мүмкіндік алады (қалған екеуі – Римнің кардинал-викарийі және Ватикан қаласы мемлекетінің бас викарийі). Бас жазалаушы титулды архиепископ және әдетте кардинал. 2024 жылдың 6 сәуірінен бастап Бас жазалаушы қызметін кардинал Анджело Де Донатис атқарып тұр. Апостолдық жазалаудағы екінші жоғары лауазымды тұлға – регент – епископ Кшиштоф Йозеф Никиль.
The Apostolic Penitentiary (Paenitentiaria Apostolica), formerly called the Supreme Tribunal of the Apostolic Penitentiary, is a dicastery of the Roman Curia and is one of the three ordinary tribunals of the Apostolic See. The Apostolic Penitentiary is chiefly a tribunal of mercy, responsible for issues relating to the forgiveness of sins in the Catholic Church. The Apostolic Penitentiary has jurisdiction only over matters in the internal forum. Its work falls mainly into these categories:
the absolution of excommunications latæ sententiæ reserved to the Holy See
the dispensation of sacramental impediments reserved to the Holy See
the issuance and governance of indulgences. The head of the Apostolic Penitentiary, the Major Penitentiary, is one of the few Vatican officials who retain their positions sede vacante. If the Major Penitentiary is a cardinal elector he is one of only three persons in the conclave allowed to communicate with those outside the conclave, so that he can continue to fulfill his duties (the other two being the Cardinal Vicar of Rome and the Vicar General for the Vatican City State). The Major Penitentiary is a titular archbishop and is normally a cardinal. Since 6 April 2024, the Major Penitentiary is Cardinal Angelo De Donatis. The second highest ranking official in the Apostolic Penitentiary, the regent, is Bishop elect Krzysztof Józef Nykiel.
Тарих
Орта ғасырларда Апостолдық Пенитенциарийдің екі маңызды функциясы болды. Officium minus христиандардың рухани күтімімен, сондай-ақ мойындауды тыңдау және ауыр күнәларды кешіру құқығымен айналысты, олардың кешірілуі тек Рим Папасына ғана берілген болатын. Officium maius Рим Папасына шағым түсіргендерге кешірім беру билігіне қатысты: (1) канондық құқық ережелерін бұзғаны үшін ақтау; (2) Шіркеу ережелеріне қарсы әрекет етуге рұхсат ету; (3) католик дінін ұстанудағы шіркеу нормаларын сақтамауға лицензия беру; (4) ресми жариялаулар жасау. Пенитенциарий 12 ғасырда дамыды, оның өкілеттіктері біртіндеп артты және келесі Папалар тарапынан кеңейтілді.
Ақырғы босатулар мен босатулар
Көбінесе күнәларды мойындау дін қызметкерлері мен олардың епископтары жергілікті деңгейде қарастырады және сотқа жеткізілмейді. Апостолдық Пенитенциарийдің жұмысы, мысалы, Евхаристияны ластау сияқты, тек Қасиетті Таққа ғана қарастырылатын күнәлармен айналысады. 2006 жылдың соңында, сол кездегі Бас Пенитенциарий кардинал Стаффорд, мұндай жағдайлар жиілеп бара жатқанын, қарапайым сенушілердің Қасиетті Тағамды қабылдап, кейін оны түкіріп тастауы немесе басқаша киянат етуі арқасында болып жатқанын айтты.
Кепілдіктер
Апостолдық қаза жасау мекемесі индульгенция берілетін іс-әрекеттерді де нақтылайды, олар тұрақты түрде (Enchiridion Indulgentiarum) немесе арнайы жағдайларда, мысалы, Діни қызметкерлер жылында (2009 жылдың 19 маусымынан 2010 жылдың 19 маусымына дейін) беріледі. Осы кезеңде, 2009 жылдың 19 маусымында, әр айдың бірінші бейсенбісінде, 2009 жылдың 4 тамызында (Жан-Мари Вианнидің қайтыс болуының 150 жылдығы) және 2010 жылдың 19 маусымында, дінге адалдарға, қасиетті миссаға қатысып, Иса Мәсіхке – мәңгілік бас діни қызметкерге діни қызметкерлер үшін дұға ететін, сол күні жасаған барлық жақсылықтарын сыйлық ретінде ұсынатын және кез келген толық индульгенцияның шарттарын орындайтын (барлық күнәлардан бас тарту, соңғы немесе келесі бірнеше апта ішінде тәубе ету рәсімі, қасиетті қауымдастық (католик шіркеуінде Евхаристия) және Папаның ниеттері үшін дұға ету) толық индульгенция беріледі. Шіркеуге бара алмайтындар үшін де мүмкіндіктер қарастырылған, ал күнделікті индульгенциялар тек діни қызметкерлерге ғана қолжетімді.
Мисерокордиа vultus
Папа Франциск "Мейірімділік Бет-әлпеті" (лат. *Misericordiae Vultus*) деп аталатын Папалық Буласында шіркеудің 2015 жылғы 8 желтоқсанда, сейсенбіде, Қасиетті Марияның Күнәсіз Тұмауының мерекесінен (міндетті діни күн) бастап, 2016 жылғы қарашадағы Адвентке дейінгі соңғы жексенбідегі Әлемнің Патшасы Мәсіхтің мерекесіне дейін созылатын Мейірімділікке арналған ерекше юбилейлік жылды атап өтуін жарлықтады. Ол осы мақсатта белгілі бір білікті дін қызметкерлеріне әр дін ауданында "Мейірімділік Миссионерлері" ретінде қызмет етуге рұқсат берді, сондай-ақ Апостолдық Пенитенциарий арқылы ғана Киелі Таққа тиесілі күнәларды кешіруге де құқық берді. Әдетте, дін қызметкері немесе тіпті епископ, адам дереу өлім қатеріне тап болған жағдайда ғана мұны істей алады. Папа, Католик шіркеуінің жер бетіндегі абсолютті билеушісі ретінде, осы жылға ерекше өзгеріс енгізуге құқылы.