Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Доптың түрі
Type of ball
Эластикалық, жұмсақ материалдан жасалған, әдетте 5 түрлі диаметрде (10 см қадаммен) келетін және ауамен толтырылатын доп – жаттығу добы. Доптың ішіндегі ауа қысымын өзгерту үшін клапанды алып, ауа толтырып немесе доптан ауа шығарып реттеуге болады. Ол көбінесе физиотерапияда, спорттық жаттығуларда және дене шынықтыруда қолданылады. Сондай-ақ, салмақ көтеру жаттығуларында да пайдаланылуы мүмкін. Бұл допқа басқа да атаулар бар, мысалы: тепе-теңдік добы, босанғанда қолданылатын доп, дене добы, фитнес добы, гимнастика добы, физиотерапия добы, пилатес добы, Пецци добы, тұрақтандыру добы, швед добы, швейцар добы, емдік доп немесе йога добы.
An exercise ball is a ball constructed of soft elastic, typically in 5 diameters of 10 cm increments, from , and filled with air. The air pressure is changed by removing a valve stem and either filling with air or letting the ball deflate. It is most often used in physical therapy, athletic training and exercise. It can also be used for weight training. The ball is also known by various other names, for instance: balance ball, birth ball, body ball, fitness ball, gym ball, gymnastic ball, physio ball, pilates ball, Pezzi ball, stability ball, Swedish ball, Swiss ball, therapy ball, or yoga ball.
Тарих
"Швейцарлық доп" деп аталатын физикалық зат 1963 жылы итальяндық пластик өндіруші Аквилино Козани жасаған. Ол үлкен, тесілуге төзімді пластик шарларды қалыптау процесін ойлап тапты. Америкалық физиотерапевт Джоан Познер Майердің сөзіне қарағанда, жаттығу шарларын терапиялық құрал ретінде қолдану швейцариялық педиатр доктор Элсбет Кёнганмен басталуы мүмкін, ол Бобат әдісін ерте қолдаушы болған. Бұл шарлар, сол кезде "Пеззи шарлары" деп белгілі болған, алғаш рет Швейцарияда жұмыс істейтін британдық физиотерапевт Мэри Квинтон жаңа туған нәрестелер мен сәбилерді емдеу бағдарламаларында қолданылды. Клиникалық жағдайда физиотерапия ретінде дамығаннан бері, бұл жаттығулар қазір спорттық жаттығуларда, жалпы дене шынықтырудың бір бөлігі ретінде, сондай-ақ йога және Пилатес сияқты балама жаттығуларға енгізілуде. 2012 жылы Нил Уайт 10 швейцарлық допты 8,31 секундта секіріп өту бойынша рекордты жаңартты. Екі швейцарлық доп арасындағы ең ұзақ секіру рекордын да Нил 2012 жылы 2,3 метр қашықтықта жасаған.
The physical object known as a "Swiss Ball" was developed in 1963 by Aquilino Cosani, an Italian plastics manufacturer. He developed a process for moulding large puncture resistant plastic balls. According to American physical therapist Joanne Posner Mayer, the use of the exercise ball as a therapy tool probably begins with the Swiss pediatrician Dr. Elsbeth Köngan, an early advocate of the Bobath concept. Those balls, then known as "Pezzi balls", were first used in treatment programs for newborns and infants by Mary Quinton, a British physiotherapist working in Switzerland. From their development as physical therapy in a clinical setting, those exercises are now used in athletic training, as part of a general fitness routine and incorporation in alternative exercises such as yoga and Pilates. In 2012, Neil Whyte completed the record for the fastest time 10 Swiss balls have been jumped across at 8.31 seconds. The record for the farthest jump between two Swiss balls was also made by Neil at a distance of 2.3 meters in 2012.
Артықшылықтары
Дене шынықтыру доппен жаттығудың басты артықшылығы – қатты, тегіс бетте тікелей жаттығудан өзгеше, дене доптың тұрақсыздығына ден қойып, тепе-теңдікті сақтауға тырысады, соның нәтижесінде көптеген бұлшық еттер жұмыс істейді ("тұрақсыз жаттығу" деп аталады). Уақыт өте келе бұл бұлшықеттер күшейе түсіп, тепе-теңдікті ұстауға көмектеседі. Мысалы, "дамбел флай" сияқты кейбір жаттығуларды доптың үстінде жасауға болады. Доппен жаттығулар жүгірушілердің арасында танымал. Көбінесе, дененің негізгі бұлшық еттері – іш және арқа бұлшық еттеріне фитнес бағдарламаларында басымдық беріледі. Тұрақсыз бетті пайдалану арқасында жалпы жүктемені арттырмай, көбірек бұлшық еттерді жұмысқа қосуға болады. Жаттығуды тұрақсыз бетке көшірудің ең маңызды артықшылығы – дененің орталық бұлшық еттерін жақсырақ белсендіру, мысалы, жаттығу допында жасалатын иілу немесе түсу жаттығулары. Тұрақсыз бет тік ішек бұлшықеттерінің (іш) белсенділігін арттырады және тұрақты бетке қарағанда жаттығулар кезінде жоғары белсенділікке мүмкіндік береді. Жаттығу допында жасалатын иілу сияқты жаттығулар тұрақты платформада жасалған жаттығуларға қарағанда электромиографиялық (ЭМГ) белсенділіктің (бұлшықеттер тудыратын электрлік белсенділік) жоғары деңгейін көрсетеді.
A primary benefit of exercising with an exercise ball as opposed to exercising directly on a hard flat surface is that the body responds to the instability of the ball to remain balanced, engaging many more muscles (so called “unstable training”). Those muscles become stronger over time to keep balance. Some dumbbell exercises, such as dumbbell fly can be performed on a ball. Ball exercises are popular among runners. Most frequently, the core body muscles; the abdominal muscles and back muscles are the focus of exercise ball fitness programs. Using an unstable surface recruits more muscle units without increasing the total load. The greatest benefit of moving an exercise onto an unstable surface is achieving a greater activation of the core musculature, exercises such as curl up or push up performed on an exercise ball. An unstable surface increases activation of the rectus abdominis muscles (abdominals) and allows for greater activity per exercise when compared to a stable surface. Exercises such as a curl up on an exercise ball yields a greater amount of electromyographic (EMG) activity (electrical activity produced by muscles) compared to exercises on a stable platform.
Басқа қолданыстар
Қосымша жаттығуларсыз отырудың пайдасы туралы ғылыми дәлелдер жоқ. Бұл үлкен пластикалық шар, "туған шар" деп те белгілі, босану кезінде баланың басын жамбасқа түсуіне көмектесу үшін де қолданылуы мүмкін. Тік отыру баланың дұрыс жағдайға орналасуына көмектеседі және әйелге ыңғайлырақ болады. Шарға отырып, қолды төсекке, үстелге немесе басқа да берік затқа тіреп, жамбасты ақырын қозғау, бұл жатырудың күшін азайтуға және босанудың табиғи физиологиялық процесіне көмектесуге мүмкіндік береді. Дегенмен, шарды әдеттегі отыру орнына (мысалы, кеңседе) алмастыру арқаға тіреудің болмауынан дискомфорт тудыруы мүмкін.
There is no scientific evidence of benefits from sitting without additional exercises. This large plastic ball, known as a "birth ball", can also be used during labour to aid the descent of the fetal head into the pelvis. Sitting in an upright position will also aid fetal positioning and is more comfortable for the woman. Sitting on the ball with arms placed on a bed, table or otherwise sturdy object for support and gently rocking the hips may help with the contractions and aid the natural physiological process of birth. However, using the ball as an alternative to normal seating (such as in the office) can result in discomfort due to the lack of back support.