Матильда Касасола: Боливия ақыны және ән жазушысы

Матильда Касасола Мендоса – боливиялық ақын, ән жазушы, ел музыкалық дәстүрінен шабыттанған шығармаларымен танымал. «Кондор орденімен» марапатталған.

Кіріспе

Боливиялық ақын және әнші Матильда Касазола Мендоса (19 ақпан 1942 жылы Боливияның Сукре қаласында туған) – өзінің елінің музыкалық дәстүрлеріне қаныққан әндер жазатын боливиялық ақын және әнші. 2022 жылы Анд кондоры орденімен марапатталды.

Өмір және жұмыс

Ол Хуан Касазола Угарте мен Тула Мендоса Лозаның қызы; «Macizo boliviano» авторы Хайме Мендосаның немересі. Он бір жасында ол Сукре қаласында өткен балалар Флореалдық ойындарында бірінші жүлдені жеңіп алды. Ол Мұғалімдер даярлау мектебінде музыканы оқыды, онда испан профессоры Педро Гарсия Риполл оның ұстаздарының бірі болды. 1974 жылы Касазола Аргентинаға сапар шекті, онда ол көптеген қалаларда ән салып, өлеңдер мен әндер жазды. Отанына оралғаннан кейін Боливияда алғашқы концерттерін өткізді. Кейін 1982 жылы ол тағы да кең ауқымды еуропалық турнеге шықты, онда ән айтумен және композиция жасаумен шұғылданып, өнерлік ізденісінің көкжиегін кеңейтті. Ол он үш поэзия кітабы және тоғыз диск мен кассета шығарды. Бірнеше жыл бойы Ла-Паз қаласындағы «Мауро Нунес Касерес» атындағы Ұлттық фольклор мектебінде гитара кафедрасын басқарды. Оның мұрасына келесі поэтикалық туындылар кіреді: Los ojos abiertos (1967), Los cuerpos (1967), Una revelación (1967), Los racimos (1985), Amores de alas fugaces (1986), Estampas, meditaciones, cánticos (1990) және El espejo del ángel (1991). Касазоланың ең маңызды жарияланымдарының қатарында – оның он екі поэзия кітабын қамтитын Obra Poética (Imprenta Judicial, Sucre, 1996) және оның қырық музыкалық шығармасы мен өлеңдерін жинаған Canciones del Corazón para la Vida (Ediciones Gráficas EG, La Paz, 1998) ән кітабы бар. Оның туындылары ұлттық және шетелдік антологияларда келтіріледі, ал оның әндерін Эмма Джунаро, Луис Рико және Дженни Карденас сияқты танымал әртістер орындады. 2004 жылы ол өзінің поэзиясын Автобиографиялық серияға қосып жариялаған La Carne de los Sueños (La Hoguera Publishing House, Santa Cruz) кітабын шығарды. Бұл том 1982-1983 жылдар аралығында жазылған туындыларды қамтиды. 2006 жылы итальяндық боливиялық режиссер Паоло Агацци өзінің «Эль-атрако» фильмінің тұсаукесерін өткізді, онда композитор Серджио Пруденсио Матильда Касазоланың өлеңдерін музыкаға қосты, оларды испандық әнші және актриса Люсия Хименес орындады, соның ішінде «La noche más cruel» атты өлең де бар.

She is the daughter of Juan Casazola Ugarte and Tula Mendoza Loza; granddaughter of the author of “Macizo boliviano” Jaime Mendoza. At the age of eleven, she won the First Prize at the Children's Floreales Games in the city of Sucre. She studied music at the Normal School of Teachers, where the Spanish professor Pedro García Ripoll was one of her teachers. In 1974, Casazola visited Argentina where she had an extensive tour singing and composing more poems and songs. Upon her return, she held her first concerts in Bolivia. Later in 1982, she went on another extensive European tour singing and composing, broadening the horizons of her artistic pursuit. She has published thirteen books of poetry and nine discs and cassettes. She has held the Guitar Chair for several years at the National School of Folklore “Mauro Núñez Cáceres” in the city of La Paz. Her legacy includes the following poetic works: Los ojos abiertos (1967), Los cuerpos (1967), Una revelación (1967), Los racimos (1985), Amores de alas fugaces (1986), Estampas, meditaciones, cánticos (1990) and El espejo del ángel (1991). Casazola's most important publications include Obra Poética (Imprenta Judicial, Sucre, 1996), which compiled twelve of her poetry books, and Canciones del Corazón para la Vida (Ediciones Gráficas EG, La Paz, 1998), a songbook that includes forty of her compositions of writing and music. Her work is cited in national and foreign anthologies and her songs have been covered by renowned artists such as Emma Junaro, Luis Rico, and Jenny Cárdenas. In 2004 she published La Carne de los Sueños (La Hoguera Publishing House, Santa Cruz), which included her poetry in the Autobiographic Series. This volume covers the work produced between the years 1982 and 1983. In 2006 the Italian Bolivian filmmaker Paolo Agazzi premiered his film "El atraco" where the composer Cergio Prudencio musicalized poems by Matilde Casazola, performed by Spanish singer and actress Lucía Jiménez, one of them entitled La noche más cruel.