Кіріспе
1970-ші жылдардағы АҚШ велосипед нарығында революция жасаған мотоциклдер
"Universal Japanese Motorcycle" (Жапондық әмбебап мотоцикл) немесе UJM термині 1970-ші жылдардың ортасында Cycle Magazine журналымен Honda-ның 1969 жылы CB750-ді сәтті таныстырғаннан кейін кең таралған ұқсас жапондық стандартты мотоциклдерді сипаттау үшін қолданылды. CB750 мотоциклі келесі үш ірі жапондық мотоцикл өндірушінің – Kawasaki, Suzuki және Yamaha – дизайндарына негізгі үлгі болды. 2011 жылы New York Times газеті Honda-ның 1969 жылғы CB 750 мотоцикліне "шарқ ұрған" деді, оның қатарлы 4 цилиндрлі қозғалтқышы Universal Japanese Motorcycle-ді анықтады. UJM үлгісінде төрт цилиндрлі қозғалтқыш, стандартты отыру орны, әрбір цилиндр үшін карбюратор, біртұтас конструкциялы қозғалтқыш, дискілі алдыңғы тежегіш, дәстүрлі түтікшелі рама және телескопиялық алдыңғы амортизаторлар мен екі амортизаторлы артқы аспасы болды. Honda, Kawasaki, Suzuki және Yamaha сияқты ірі жапондық мотоцикл өндірушілері бір-бірінің дизайндарын көшіре бастағанда, UJM форма, функция және сапа жағынан біртектілікке ие болды. UJM-ге Honda CB500, Kawasaki Z1 және Suzuki GS750 сияқты танымал модельдер кірді. Мұндай мотоциклдер көп сатылды және UJM-дер он жылдан астам уақыт бойы өндірілді. 1976 жылы Cycle журналы жаңа құбылысты былай сипаттады: "Коммерцияның қатал әлемінде жетістікке жеткендер еліктеледі, ал еліктеушілер одан әрі еліктеледі. Нәтижесінде, бір-біріне ұқсас, дәлдікпен жасалған және мыңдаған данада шығарылатын Universal Japanese Motorcycle пайда болды". 2010 жылы жарық көрген "Sport Bikes" кітабында Ханс Хетрик былай деп жазды: "1970-ші жылдар бойы жапон компаниялары әртүрлі типтегі қозғалтқыштар мен рама дизайндарын сынады. Олардың идеялары көп кешікпей берік конструкцияға бірікті. Бұл дизайн Universal Japanese Motorcycle (УЖМ) деп аталды". Кейіннен, 1980-ші және 1990-шы жылдары жапондық өндірушілер өз ассортиментін кеңейтіп, спорттық мотоциклдер, жарыс көшірмелері, қос мақсатты мотоциклдер және мускулбайктарды шығарды.
"In the hard world of commerce, achievers get imitated and the imitators get imitated. There is developing, after all, a kind of Universal Japanese Motorcycle conceived in sameness, executed with precision, and produced by the thousands." In the 2010 book, Sport Bikes, Hans Hetrick wrote that:
"throughout the 1970s, the Japanese companies experimented with different types of engines and frame designs. Their ideas soon came together in a rock solid package. This design became known as the Universal Japanese Motorcycle, or UJM." Subsequently, in the 1980s and 1990s, the Japanese manufacturers diversified their ranges, producing faired sportsbikes, race replicas, dual sport bikes and musclebikes.
Тарих
Honda CB750 үлгісі – осы типтің көрнекті мысалы. Ол 1969 жылы Honda компаниясының Grand Prix жарыстарында жетілдірген технологияларға негізделген қозғалтқышпен таныстырылды. Сол кезде нарықты бағындырған британдық және американдық модельдермен салыстырғанда, оның өнімділігі мен сенімділігі жоғары болды, жабдықталуы жақсырақ еді, бірақ бағасы әлдеқайда төмен болды. Ол Америкада да, шетелде де өнеркәсіпке революция жасады, ал Америкадағы сатылымдары бірден BSA және Triumph сияқты танымал брендтердің ірі мотоциклдерінен басып өтті. CB750-дің алғашқы жапондық бәсекелесі 1972 жылы Kawasaki Z1 болды. 1975 жылы АҚШ-та UJM Kawasaki KZ400 мотоциклін шығаратын алғашқы жапондық автокөлік құралын өндіруші зауыт ашылды. Оған дейін мотоциклдер Жапониядан импортталып келген. UJM термині 1976 жылы Cycle журналындағы Kawasaki Z650 шолуында алғаш рет пайда болды. "Универсаль" атауы 1970-ші жылдардағы жапондық "үлкен төрттік" (Honda, Kawasaki, Suzuki және Yamaha) өте ұқсас дизайнды модельдерді жасағандықтан туындады. UJM – көп мақсатты жол мотоциклі болды, ал осы стиль 1980-ші жылдардың басында және ортасында спорттық, қос мақсатты, тур, спорттық тур, кафе рейсер және круизерлер сияқты бағыттарға қарай төмендеді. Honda шамамен 400 000 CB750 мотоциклін сатты, ал модельдер қатары 2003 жылы Nighthawkпен аяқталды. Қарапайым стандартты немесе "жалаңаш" мотоциклдерге деген сұраныстың артуына байланысты нарықта бірнеше жаңарулар болды, бұл жапондық өндірушілерді UJM-нің заманауи түсіндірмелерін ұсынуға итермеледі: 1990-шы жылдардың басында Honda CB750 RC42 және CB1000, Suzuki GS1100G және VX800, Kawasaki Zephyr сериясы, ал Yamaha SR сериясын сатуын жалғастырды. Соңғы кездегі жаңаруларға Honda CB1100, Honda SCL500, Suzuki TU250X, Kawasaki W800 және Yamaha SR400 модельдері кірді.
Ерекшеліктер
UJM заманауи еуропалық және американдық бәсекелестерімен салыстырғанда озық конструкцияға және тамаша сипаттамаларға ие болды, сондай-ақ өте жақсы репутацияға ие болды. Техникалық сипаттамаларына әдетте стандартты отыру позыциясы, алдыңғы дискілі тежегіш, дәстүрлі құбырлы рама, телескопиялық алдыңғы амортизаторлар және екі амортизаторлі артқы аспап кіретін еді. Двигательі көбінесе тік бағытталған төрт цилиндрлі, ауамен салқындатылатын, төрт тактілі, көлденең орналасқан қозғалтқыш болып келді, әрбір цилиндрге бір карбюратор және жоғары орналасқан бір немесе екі кәмшафттар жиынтығы болды. Блоктық конструкциядағы қозғалтқыш бес немесе алты жылдамдықты механикалық беріліс қорабымен жұптастырылған және электрлік стартермен жабдықталған.