Беатриче Ченчи: Римдік ақсүйек қызының трагедиясы

Кіріспе

Римдік асыл әйел (1577–1599)

Беатриче Ценци (beaˈtriːtʃe ˈtʃɛntʃi; 6 ақпан 1577 – 11 қыркүйек 1599) – әкесі тарапынан қайталап зорталғандықтан түрмеге қамалған римдік асыл әйел. Ол зорлықтан құтылу және үйден қашу үшін әкесін өлтірді. Осы кісі өлтіру оқиғасы және оған соққан жағдайлар Еуропаны дүр сілкіндірді. Көпшіліктің үлкен қайғысына қарамастан, Беатриче Ценци 1599 жылы Римде өткен сенсациялық сот процесінен кейін өлім жазасына кесілді, бұл оның атынан мәңгілік аңыз тудырды.

Өмір

Беатриче Эрсилия Сантакроче мен граф Франческо Ценцидің қызы болды, ол “үлкен байлыққа ие, бірақ тәртіпсіз мінезді және қатыгез адам” еді. 1584 жылдың маусым айында Беатриче жеті жасқа толғанда анасы қайтыс болды. Анасы қайтыс болғаннан кейін Беатриче мен оның үлкен әпкесі Антонина Римнің Колонна ауданындағы францискандық үшінші тәртіп монахтарының Санта-Кроче-а-Монтециторио монастыріна жіберілді. Отбасы Римде Регола ауданындағы Палаццо Ценциде тұрды. Бірге тұратын туыстардың арасында граф Франческоның екінші әйелі Лукреция Петрони; Беатристің ағасы Джакомо; және Франческоның екінші некеден туған ұлы Бернардо болды. Сондай-ақ, олардың Римнің солтүстік-шығысындағы Абруцци тауларындағы Петрелла Салтоның шағын ауылындағы Ла Рокка қамалы да болды. Аңыз бойынша, Франческо Ценци өзінің бірінші әйелі Эрсилия Санта-Кроче мен ұлдарын зорлап, Беатришені қайталап зорлаған. Ол басқа қылмыстар үшін түрмеге қамалған, бірақ ақсүйек статусының арқасында ертерек босатылды. Беатриче оның зұлматтық әрекеттері туралы билік органдарына хабарлауға тырысты, бірақ тиімді шаралар қабылданбады. Рим халқы оның кім үшін өлтірілгенін білген соң, сот шешіміне қарсылық білдіріп, жазаны қысқа мерзімге кейінге шегерді. Алайда, Папа Климент VIII отбасылық кісі өлтірулердің көбейеді деп қорқып (Санта-Кроче гравинясының ұлы оны қаржылық пайда үшін жақында өлтірген), мейірімділік танытпады. 1599 жылдың 11 қыркүйегінде таңертең оларды Сант-Анджело көпіріне, әдеттегі жаза орындалатын жерге алып келді. Джакомо жаза орындалатын жерге жеткенше, үздіксіз азапталды. Ол жаза орындалатын жерге жеткенде, оның басын балғамен ұрып тастады. Содан кейін оның денесі төртке бөлінді. Лукреция, содан кейін Беатриче тағылымды жазаға тартылып, көрермендерге көрсетілді. Әрқайсысы өз кезегімен кішкентай балғамен бас кесу үшін тақтаға шықты. Тек 12 жасар Бернардо ғана сақталып қалды, бірақ оны жаза орындалатын жерге алып барып, туыстарының жазалануын көруге мәжбүр етті, содан кейін түрмеге қайтарылып, мүлкі тәркіленді (Папаның отбасына берілді). Бернардоның өмірінің соңына дейін галереяда құл болып жұмыс істеуіне үкім шығарылды. Алайда, бір жылдан кейін ол босатылды. Беатриче Монториодағы Сан-Пьетро шіркеуіне жерленді.

Beatrice was the daughter of Ersilia Santacroce and Count Francesco Cenci, a "man of great wealth but dissolute habits and violent temper". When Beatrice was seven years old, in June 1584, her mother died. After her mother's death, Beatrice and her elder sister Antonina were sent to a small monastery, Santa Croce a Montecitorio for Franciscan Tertiary nuns in the rione Colonna of Rome. The family lived in Rome at the Palazzo Cenci in the rione Regola. The members of the extended family living together included Count Francesco's second wife, Lucrezia Petroni; Beatrice's elder brother, Giacomo; and Bernardo, Francesco's son from his second marriage. They also possessed a castle, La Rocca of Petrella Salto, a small village in the Abruzzi mountains northeast of Rome. According to legend, Francesco Cenci abused his first wife Ersilia Santa Croce and his sons and repeatedly raped Beatrice. He was jailed for other crimes, but was freed early because of his noble status. Beatrice tried to inform the authorities about his abusive behaviour, but no effective action was taken. Knowing the reasons for the murder, the common people of Rome protested against the tribunal's decision, obtaining a short postponement of the execution. Pope Clement VIII, however, fearing a spate of familial murders (the Countess of Santa Croce had recently been murdered by her son for financial gain), showed no mercy. At dawn on 11 September 1599, they were taken to Sant'Angelo Bridge, where the scaffold was usually built. In the cart to the scaffold, Giacomo was subjected to continual torture. On reaching the scaffold, his head was smashed with a mallet. His corpse was then quartered. The public spectacle continued with the executions of Lucrezia and then Beatrice. Each took her turn on the block to be beheaded with a small axe. Only the 12 year old Bernardo was spared, but he was led to the scaffold and forced to witness the execution of his relatives before returning to prison and having his properties confiscated (to be given to the Pope's own family). It was decreed that Bernardo should then become a galley slave for the remainder of his life. However, he was released a year later. Beatrice was buried in the church of San Pietro in Montorio.

Аңыз

Беатриче Рим халқы үшін жоғарыдан қараушы аристократияға қарсылықтың символына айналды. Әңгімеге сүйенсек, әр жыл сайын оның қайтыс болған күніне дейінгі түнде, ол өлім жазасын алған Sant'Angelo көпіріне кесілген басын қолымен алып қайтып келеді.