Кіріспе

Антифон (грекше ἀντίφωνον, ἀντί – "қарсы", φωνή – "дауыс") – христиандық құлшылықтағы қысқа ән, рефрен ретінде орындалады. Антифон мәтіндері көбінесе Забурлардан немесе Киелі кітаптан алынады, бірақ еркін жазылуы да мүмкін. Бұл форманы әулие Амвросий жақсы көрген, ол Амвросиан әндерінде кеңінен қолданылады, бірақ Грегориан әндерінде де жиі кездеседі. Олар Ассамблея, Интроит, Оферторий немесе Коммунион кезінде қолданылуы мүмкін. Сондай-ақ, Сағаттық литургияда, әдетте, Таңғы және Кешкі құлшылықтарда қолданылады. Оларды Мариялық антифондармен немесе процессиялық антифондармен шатастырмау керек. Ән бірнеше рет қайталап айтылса, әншілер мен хордың бір-біріне жауап беруі үшін рефрен қажет. "Антифония" термині әдетте ән салудың кез келген сұрақ-жауап стиліне қолданылады, мысалы, киртан немесе теңізшілер әндері, басқа жұмыс әндері, сондай-ақ африкалық және афроамерикандық мәдениеттегі әндер мен құлшылық. Антифоникалық музыка – екі хордың өзара әрекеттесіп, кезекпен музыкалық фразаларды орындауы. Антифоникалық псалмодия – псалмыларды әншілердің немесе музыканттардың топтары кезекпен орындауы. "Антифония" термині антифондарды жинаған хор кітабын да білдіруі мүмкін.

Шығу тегі

5 ғасырдың соңына дейін ерте христиан дінінің ән айту өнері синагогадан бастау алды, онда ерте христиандар псалмдарды ән салу, гимндер оқу және әндермен сөйлеу дәстүрін қабылдады. Елшілердің істері кітабында ерте христиандардың қазіргі заманғы еврей дәстүріне жақын болғаны туралы бірнеше дәлелдер бар, мысалы, Елшілердің істері 2:46-47-де былай делінген: «Олар ғибадатханада біріккен ниетпен жиналып, үйден үйге нан үзіп, қуанышпен және таза ниетпен тамақтанды, Құдайды мадақтап, халықтың барлығының құрметіне ие болды». Константинопольдік Сократ Антиохиялық Игнатий (107 жылы қайтыс болған) екі періште хорын көргеннен кейін христиан құлшылығына антифонияны енгізгенін жазды. Антифоналық ән салу – еврей дінінің литургиясының бір бөлігі, және бұл ән Сирия мен Палестинадағы монастырларға 4 ғасырда Антиохия сияқты еврей қауымдарынан келген деп есептеледі. Бұл тәжіриба латын шіркеуінің бір бөлігіне екі ғасырдан астам уақыт өткен соң ғана енді. Грегориан әнін қалыптастыруға үлкен үлес қосқан Амвросий мен Ұлы Григорий «антифонарийлер» деп аталады, бұл антифонаға арналған туындылар жинағы, және олар бүгінге дейін католик шіркеуінде қолданылады.

Полифоникалық вотив антифондар

Полифониялық Мариан антифондары 14 ғасырда Англияда Құдай ананы құрметтейтін мәтіндердің музыкалық безендірілуі ретінде пайда болды. Олар әдетте месса мен діни қызметтен бөлек, көбінесе Комплиннен кейін орындалған. 15 ғасырдың соңына қарай ағылшын композиторлары күрделілігі мен вокалдық диапазоны арта түскен, тоғыз дауысқа дейінгі кеңейтілген шығармалар жазды. Осының нәтижесінде антифония англикан музыкалық дәстүрінде ерекше кең таралған: әншілер көбінесе бір-біріне қарама-қарсы орналасады, хордың Декан және Кантор бөлімдерінде тұрады.

Үлкен Адвенттік антифондар

Үлкен Адвенттік немесе О Антифондары – әр түрлі литургиялық христиан дәстүрлерінде Адвенттің соңғы күндері кешкі дұғаларда күнделікті дұға ретінде қолданылатын антифондар. Әр антифон – Мәсіхтің аты, оның Қасиетті Кітапта айтылған қасиеттерінің бірі. Рим-католик дәстүрінде олар 17 желтоқсаннан 23 желтоқсанға дейін Весперде Магнификатқа антифон ретінде орындалады. Англия шіркеуінде олар дәстүрлі түрде кешкі дұға кезінде Магнификатқа антифон ретінде қолданылады. Жақында ғана олар Англикан қауымдастығының негізгі литургиялық құжаттарында, соның ішінде Англия шіркеуінің жалпы құлшылық литургиясында өз орнын тапты. О Антифондарын қолдану лютерандықтарда неміс реформациясы кезінде сақталды және олар лютеран шіркеулерінде орындалуын жалғастыруда.

Полихоральды антифония

Әншілердің екі немесе одан көп тобы кезектесіп орындағанда, мұндай музыкалық стиль полихорал деп аталады. Бұл термин көбінесе Ренессанс кезеңінің соңы мен Барокко кезеңінің басындағы музыкаға қолданылады. Полихоралдық техникалар – Венеция мектебінің музыкасының ерекше белгісі, оны Джованни Габриелидің шығармалары көрсетеді: бұл музыка көбінесе Венециялық полихоралдық стиль деп танылады. Венециялық полихоралдық стиль – Ренессанстың соңғы кезеңіндегі маңызды жаңалық болды. 1600 жылдан кейін Еуропаға тараған түрленулерімен бірге, бұл стиль Барокко дәуірінің басталуын анықтауға көмектесті. Полихоралдық музыка Ренессанс кезеңінде Италиямен ғана шектелмеді; ол Францияда Марк-Антуан Шарпентье (37 шығарма H.16 – H.52), Испания және Германияда да танымал болды. XIX және XX ғасырларда Гектор Берлиоз, Игорь Стравинский, Бела Барток және Карлхайнц Стокхаузен сияқты әртүрлі композиторлардың да үлгілері кездеседі.