Кіріспе

Американдық дипломат

Эдвард Питер Джереджиан (6 наурыз 1939 жыл) – АҚШ-тың бұрынғы дипломаты. Джон Кеннедиден Билл Клинтонға дейін (1962–1994) сегіз әкімшілікте қызмет еткен. Ол Сириядағы (1988–1991) және Израильдегі (1993–1994) АҚШ елшісі, президент Рональд Рейганның арнайы көмекшісі және Сыртқы істер министрлігінің баспа сөз хатшысының орынбасары (1985–1986) және Таяу Шығыс істері жөніндегі мемлекеттік хатшының көмекшісі (1991–1993) болды. Ол Райс университетінің Бейкер қоғамдық саясат институтының құрылтайшы директоры (1994–2022) болды. Қазір Гарвард Кеннеди мектебінің Белфер ғылым және халықаралық қатынастар орталығының Таяу Шығыс бағдарламасының аға ғылыми қызметкері, Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі және Нью-Йорк Карнеги корпорациясының қамқорлар кеңесінің мүшесі. Бостон Афинаеумының иесі. Джереджиан Occidental Petroleum Corporation директорлар кеңесінің төрағасы болып сайланды (2013–2015). Джереджиан "Қауіп пен мүмкіндік: Америка елшісінің Таяу Шығыстағы саяхаты" (Simon & Schuster, Threshold Editions, 2008 жылдың қыркүйегі) кітабының авторы.

Өмірі және білімі

Армениялық тегі бар Джереджиян 1939 жылы Нью-Йоркте дүниеге келді. Ол 1960 жылы Джорджтаун университетін бітірді. Джереджиян келесі екі жыл Кореяда АҚШ армиясында қызмет етті, содан кейін Сыртқы істер қызметіне қабылданды. Ол ағылшыннан басқа араб, армян, француз және орыс тілдерінде сөйлейді.

Мансап

Ол мемлекеттік хатшы Джордж Боллдың арнайы көмекшісі (1962–64), Бейрут, Ливандағы саяси кеңесші (1965–69) және Касабланка, Мароккода (1969–72), мемлекеттік хатшы Жозеф Дж. Сисконың атқарушы көмекшісі (1972–1975) қызметін атқарды.

Мемлекеттік хатшы Колин Пауэлл Елші Джереджианды Конгресс бекіткен екі партиялық Араб және Мұсылман әлемі үшін қоғамдық дипломатия жөніндегі кеңесші топтың төрағасы етіп тағайындады, ол 2003 жылдың қазан айында есебін жариялады. Ол Конгресс бекіткен екі партиялық Иракты зерттеу тобының аға саясат кеңесшісі болды, олар 2006 жылдың желтоқсанында есебін жариялады. 2010 жылы ол Бейкер институтының «Израиль-Палестина бейбіт келісімінің аумақтық мәселесіне қатысты соңғы кезеңге жету» атты баяндамасын дайындаған семинарға төрағалық етті. Джереджиан «Қауіп пен мүмкіндік: Америка елшісінің Таяу Шығыстағы саяхаты» атты кітаптың авторы. Елші Джереджиан Президенттік арнайы қызмет орденімен, Мемлекеттік департаменттің Ерекше құрмет орденімен, Президенттік марапат орденімен, Жамандауға қарсы лиганың «Моральдық мемлекет қайраткері» сыйлығымен, Эллис аралының Құрмет медалімен, Израильдегі Нетания академиялық колледжінің Гуманитарлық дипломатия сыйлығымен және Райс түлектері қауымдастығының 2009 жылғы Алтын медалімен (қауымдастық университетке ерекше қызметі үшін берген ең жоғары наградасы) марапатталды. Джереджиан Ливан президенті Лахудтан «Емен» орденін, Марокко королі VI Мохаммедтен «Уиссам Алауит» орденін және Армения президенті Саргсяннан «Құрмет медалін» алды. Елші Джереджиан 2013–2015 жылдары Occidental Petroleum Corporation директорлар кеңесінің төрағасы болды. 2011 жылы ол Нью-Йорк Карнеги корпорациясының қамқорлар кеңесіне мүше болып сайланды және Басқарма төрағасының орынбасары болды (2018–2019). Сондай-ақ 2011 жылы Джереджиан Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі болып сайланды. Ол Франсуаза Андре Лилиан Мари (Хейлдерс) Джереджианға үйленген. Олардың екі баласы – Грегори Питер Джереджиан және Франческа Наталия Джереджиан, және төрт немересі – Изабел Джереджиан, Себастьян Джереджиан, Кассандра Коломбе Варгас және Камила Ава Варгас бар. 2016 жылдың қазан айында Джереджиан Армения үкіметін «қосымшалық пен бірлескен іс-қимылға негізделген жаңа даму стратегияларын» қабылдауға және «армян әлемінің өркендеуге қадам басуына, посткеңестік Армения Республикасын жаһандық ұлт үшін өмірлік, заманауи, қауіпсіз, бейбіт және прогрессивті отанға айналдыруға мүмкіндік беруге» шақырып, басқа көрнекті армяндармен бірге үндеу жасады.