Кіріспе

Майами халқының басшысы Жан Батист де Ричардвилл (1761 – 13 тамыз 1841), Майами Иллинойс тілінде Пиншива немесе Пешева (мағынасы «Жабайы мысық» немесе «Линкс») немесе ағылшын тілінде Джон Ричардвилл деп те белгілі, Майами халқының соңғы акими, «азаматтық басшысы» болды. Ол 1790 жылдары тері саудагері ретінде мансабын бастады, ол қазіргі Индиана штатында Мауми өзенін Кіші өзенге (қазіргі Кіші Уабаш өзені) жалғастыратын маңызды портты басқарды. Ричардвилл 1816 жылы бас басшы болып шықты және 1841 жылы қайтыс болғанға дейін Майамилердің көшбасшысы болды. Ол Гринвилл келісімшартына (1795), сондай-ақ АҚШ үкіметі мен Майами халқы арасындағы бірнеше кейінгі келісімшарттарға қол қойды, әсіресе Форт-Уэйн келісімшарты (1803), Форт-Уэйн келісімшарты (1809), Сент-Мэри келісімшарты (1818), Миссисинева келісімшарты (1826), Уабаш өзенінің саласында қол қойылған келісімшарт (1838) және Уабаш келісімшарты (1840). Ричардвилл және басқа да Майами басшылары өздерінің басшылық және келісім келіссөздеріне қатысқандары үшін жеке пайда тапқандары үшін сынға түсті. Алайда, олардың күш-жігері Майами халқының Миссисипи өзенінің батысындағы федералды жерлерге көшірілуін ондаған жылдарға кешіктірді және Майами жерлері үшін ең жақсы баға алу үшін келіссөздер жүргізуге қосымша уақыт алды. Олар келіскен келісімшарттар сонымен қатар Майами халқының жартысына, соның ішінде Ричардвиллдің отбасы мүшелерінің 43-іне, 1846 жылы Майамидің қалған бөлігі батысқа көшіп кеткеннен кейін Индианада қалуға мүмкіндік берді. Ричардвилл сондай-ақ Индианадағы жер аударылған Майамилерге өзінің қалған жүз шақты гектар жерінде тұруға орын берді. Индианада қалғандар 1846 жылғы 6 қазанда құрылған Индиана Майами Ұлтының алғашқы 148 мүшесінің қатарында болды. Жылдар өте келе Ричардвиллдің кейбір отбасы мүшелері қазіргі Канзас және Оклахома штаттарына көшіп барды, бірақ оның көптеген ұрпақтары Индианада қалды. Майамидің азаматтық басшысы және келісім келіссөзшісі болғандығы үшін АҚШ үкіметі Ричардвиллге түрлі келісімшарттар бойынша Индианадағы жердің жалпы ауданын, сондай-ақ 31 800 доллар ақшалай төлемақы берді. Сонымен қатар, 1827 жылы екі қабатты кірпіштен салынған үйдің құрылысы аяқталды, ол Миссисинева келісімшартының шарттары бойынша АҚШ үкіметінің жартылай қаржыландыруымен Ричардвилл мен оның отбасы үшін Форт-Уэйн, Индианада салынды. (Грек қайта өркендеу стиліндегі үй, Ричардвилл үйі деп аталады, 2012 жылы Ұлттық тарихи ескерткіш ретінде тағайындалды.) Ричардвиллдің өмірі туралы кейбір деректерде оның Индианадағы ең бай тумасы болғаны айтылған. Ричардвилл Ричардвилл үйін өзінің негізгі тұрғын үйі ретінде сақтап, Индианадағы Сент-Мэрис өзенінің жанындағы басқа да мүлкіне ие болса да, оның жерлерінің көпшілігі ақырында оның серіктестеріне өтті.

Неке және отбасы

1800 жылы Ричардвилл Майами әйелі Натоэкуаға (немесе Натоэкуаға) үйленді. Олардың кем дегенде алты баласы болды. Олардың үш ұлы – Жозеф, Джон Баптист және Миакеа. Үш қызы – Мария Луиза (Лаблонды деп аталған), Кэтрин (Поконгокуа) және Сюзан. ЛаБлонде Ричардвилл Майами басшысы болған Фрэнсис Годфройдың ұлы Джеймс Годфройға үйленді. Кэтрин Ричардвилл Франсис Лафонтенге үйленді. 1841 жылы Ричардвилл қайтыс болғаннан кейін Лафонтен оның қайын атасынан кейін Майами басшысы болды.

Ерте өмір және білім

Жан Батист де Ричардвилл (Пешева немесе Пиншива, Маями-Иллинойс тілінде «Жабайы мысық» немесе «Сиыртық» деген мағына береді) 1761 жыл шамасында Маями (Мяами) ауылы Кекионгада (Миамитаун), қазіргі Форт-Уэйн, Индиана штатында дүниеге келді. Ол метис (жартылай француз, жартылай Маями) – ықпалды Маями басшысы Такумуаның және Маями басшысы Паканннің қарындасы, сондай-ақ 1750-1770 жылдар аралығында Кекионгада тері саудасымен айналысқан француз-канад саудагері Антуан Жозеф Друэ де Ришервильдің ұлы. 1780-ші жылдардың соңында Антуан Жозеф де Ришервиль Канаданың Квебек провинциясындағы Тройс-Ривьерс (Үш өзен) қаласында тұрақты қоныстанды. Тарихшы Дональд Шапю Друэлерді «Батыс Ұлы көлдер аймағындағы саудагерлердің ең маңызды отбасыларының бірі» деп сипаттаған. Анасының туыстығы арқасында Жан Батист де Ричардвилл Маями басшылары Кішкентай Торба мен Паканннің немересі болды. Ричардвилл балалық шағының бір бөлігін әкесімен Квебекте өткізіп, онда бірнеше жыл бойы формалды білім алды. 1770-ші жылдардың соңында ол анасымен бірге Маями тайпасының арасында өмір сүру үшін Кекионгаға оралды. Жастық шағында Ричардвилл Маями (алгонкин тілі), сондай-ақ француз және ағылшын тілдерін еркін меңгерді. Ричардвилл Кекионгаға оралған кезде анасы Такумуа аймақтағы француз саудагері Чарльз Бобенге үйленді. Такумуа Кекионгада жеке сауда үйін ашты, онда оның ұлы табысты саудагер болуға үйренді. Ричардвилл де анасының тайпалық қауымдастығына қосылды. Ричардвилл 1790 жылы Хармар жорығы кезінде Кекионгаға шабуыл жасалғанда қалада болды және 22 қазандағы шешуші шайқаста АҚШ әскеріне тұзақ құрған жауынгерлердің қатарында болды. Бастапқыда Ричардвилл Маями тайпасының істеріне қатысуға құлшынбады, оның орнына өзін креолдық французбен мәдени байланыста ұстауды, француз киімдерін киюді және еуропалық мәдениетке қызығушылық танытуды жөн көрді. Тайпасында аналық желі бойынша билік жүйесі болғандықтан, Ричардвилл анасының ағасы, бас Паканн арқылы тайпада көшбасшылық мәртебеге ие болды. Ричардвилл Майами істерінде өзінің ағалары, бас Паканн мен бас Кішкентай Торбаның одақтасы ретінде саяси белсенділік танытты. 1812 жылғы соғыстан кейін Ричардвилл креолдық француздар емес, Маями халқымен мәдени байланысын күшейтіп, тайпаның көрнекті көшбасшысына айналды. Ересек болғаннан кейін Ричардвилл ағылшын немесе француз тілдерінде сөйлеуден және еуропалық киім киюден бас тартты. 1824 жылы Ричардвилл үйі мен сауда бекеті үшін жер сатып алуға жеткілікті байлыққа ие болды, ол Индиана штатының Форт-Уэйн қаласында орналасқан. 1831 жылы ол Маями тайпасының штаб-пәтерін және Форт-Уэйндегі сауда бекетін Уабаш өзенінің саласындағы жерге көшірді, бұл Маями ауылдары мен тайпалық резерваттарға жақын болды.

Тұқым басшысы және жер иесі

1790-шы жылдардың соңынан бастап Ричардвилл Майами мәселелеріне көбірек араласа бастады және 1841 жылы қайтыс болғанға дейін Майами халқының ықпалды басшысы болып қалды. Ричардвилл АҚШ үкіметімен шарт келіссөздеріне, сондай-ақ Майамилерге берілген федералдық қаражатты және жылдық төлемдерді бөлу туралы шешімдерге қатысты. Тарихшылар Р. Дэвид Эдмундс, Элизабет Гленн және Стюарт Раферт Ричардвилл және Фрэнсис Годфрой сияқты басқа Майами басшыларының тайпа басшылары және шарт келіссөзшілері ретінде жеке пайда тапқандарын көрсетті, бірақ басшылар сонымен қатар 1818 мен 1840 жылдар аралығында жерді беру және Майамилерді Индианадан көшіру туралы талқылаулардағы прогресті де баяулатты. Бұл кешігулер Ричардсонға және басқа тайпа басшыларына жеңілдіктер туралы келіссөздер жүргізуге және Майами халқын Миссисипи өзенінен батысқа көшіруді кейінге қалдыруға қосымша уақыт берді.

Гринвилл келісім-шарты, 1795

Американдықтардың 1794 жылғы Құлаған ағаштар шайқасындағы жеңілісінен кейін Ричардвилл келіссөздер арқылы бейбіт келісімге ұмтылды. Ол 1795 жылғы Гринвилл шартына қол қойған үш Майами өкілінің бірі болды.

Форт-Уэйн келісімдері, 1803 және 1809 ж.

1800 жылдардың басында Ричардвиллдің саяси ықпалы оның інісі, бас Little Turtle-мен тығыз байланысына байланысты артты. АҚШ үкіметімен ынтымақтастық арқылы Майами халқының мүдделерін қорғау мақсатында Ричардвилл 1802 және 1803 жылдары федералды шенеуніктермен келісімдерге қол қойды. Форт-Уэйн келісімі (1803) – 1803 және 1809 жылдар аралығында Майамилермен келісілген төрт келісімнің біріншісі. Ол АҚШ үкіметіне болашақ Оңтүстік-Батыс Индиана және Иллинойс штатының бір бөлігіндегі кең аумақты жерді берді. Майамилердің көпшілігі келісім шарттарын қолдады, себебі олардың өте азы осы берілген жерлерде тұрды. Ричардвилл бастапқыда Майами жерлерін одан әрі беруге қарсылық көрсеткенімен, Форт-Уэйн келісімі (1809) қазіргі Солтүстік Индианада Майамилердің бақылауын күшейту үшін федералды үкіметке Уабаш өзені бойындағы Майами жерін берді. Майами жерлерінің құны және 1800 жылдардың басында орталық Индианаға пионерлердің келуі Ричардвиллге және басқа Майами басшыларына жерлерін сату туралы келіссөздер жүргізуде қосымша мүмкіндік берді. Ричардвилл Майами халқының атынан білгір келіссөзші екенін көрсетті, сонымен қатар өзінің жеке байлығы мен жер иелігін де арттырды. Ричардвилл және басқа Майами басшылары да Майамилерді Индианадан көшіруді талап ететін келісімдерді кейінге шегерді.

Сент-Мэрис келісім-шарты, 1818

Ричардвилл 1818 жылғы Сент-Мэри шартына қол қойды, ол АҚШ үкіметіне Орталық Индианадағы Уабаш өзенінің оңтүстігіндегі Майами жерлерінің көп бөлігін өткізді. Шарттың қатал талаптары 1812 жылғы соғыс кезінде Майами халқының Америка Құрама Штаттарына қолдау көрсетпегені үшін салдар болды. Бұл жекелеген берілулер заңды болғанымен, оларды тайпа басшыларының ынтымақтастығын және келісілген шартты қолдауын қамтамасыз етуге бағытталған ынталандыру ретінде де қарастыруға болады.

Миссиссинева келісім-шарты (1826)

Миссисинева шарты 1826 жылдың 23 қазанында Индиана штатындағы Миссисинева өзенінің сағасының жанында, Майами тайпасының 37 өкілі, оның ішінде Ричардвилл, және федералды үкіметтің үш өкілі – Льюис Касс, Джеймс Б. Рей және Джон Типтон қатысуымен жасалды. Шартының талаптарына сәйкес, Майамилер Уабаш және Майами өзендерінің солтүстігінде және батысындағы жерлеріне, сондай-ақ 1818 жылғы Сент-Мэрис шартының шарттары бойынша тайпа жасаған жерлерін берді, бірақ алты ауылдық жерлерді, Муд-Крик сағасының аузындағы Иль өзеніндегі және Уабаш өзенінің салаларындағы резервтік жерлерді, сондай-ақ Уабаш өзені бойындағы тайпалық резерваттарды қоспады. Шартында көрсетілгендей, тауарлар мен жабдықтар, мал, жыл сайынғы аннуитет төлемдері, жартылай штатты жұмысшылар және Майамилердің кейбір қарыздарын төлеу сияқты басқа да жеңілдіктерге қоса, федералды үкімет Ричардвиллді қоса алты адамға, өздері мен отбасылары үшін үй салуға көмектесу мақсатында 600 доллардан төлеуге келісті. Ричардвилл жеке жер гранттарын алғандардың қатарында болды, бірақ бұл жерлер АҚШ президентінің алдын ала келісімі болмаса сатылмауы керек еді.

1834, 1838 және 1840 жылдардағы келісімдер

Ричардвилл Майамиді Индианадан көшіруге қарсы болды, бірақ олардың жері үшін ең жақсы шарттарды және ақырында көшірілуді қамтамасыз ету уақыты келгенін түсінген соң, ол 1834, 1838 және 1840 жылдары Майами ұлттық қорығының көп бөлігін АҚШ үкіметіне өткізетін келісімдерге қол қойды. 1834 жылғы 23 қазанда Уабаш саласында қол қойылған келісімде Майамилер бұрынғы келісімдерге сәйкес олар үшін сақталған Индианадағы тайпалық жерлерін ақшалай төлемдер, тайпалық қарыздардың өтелуі және басқа да жеңілдіктер алмастырды. Келісім шарттары Ричардвиллге және тағы бес басқа басшыға жерлеріне толық құқық беруді де қамтады, соның ішінде Ричардвиллге бұрынғы келісімдер бойынша берілген жерлерді де. Толық құқық беру Ричардвиллге және оны алғандарға федералды үкіметтен алдын ала рұқсатсыз мүліктерімен еркін билеуге мүмкіндік берді. 1838 жылы Уабаш саласында жасалған келісімнің шарттары бойынша Майами тайпасының ресми мүшелеріне Майами жерлерін қосымша беру үшін барлығы 48 жер учаскесі берілді. Ричардвилл қосымша жер алды, Фрэнсис Годфрой , ал қалған қорық жерлері Майами тайпасының басқа мүшелеріне бөлінді. 1840 жылғы 28 қарашада қол қойылған Уабаш келісімінде (1840) Майами халқы Индианадағы Майами ұлттық қорығының қалған тайпалық жерлерін қазіргі Канзас штатындағы жерлерге алмастыруға және басқа шарттармен бірге бес жыл ішінде Индианадан көшірілуге келісті. 1840 жылғы келісім бойынша Ричардвиллге қосымша жеті жер учаскесі, шамамен 500 мың теңге және 25 000 доллар ақша берілді. Ричардвиллдің күйеу баласы Фрэнсис Ла Фонтейнге бір жер учаскесі берілді, ал Фрэнсис Годфройдың мүлкіне 15 000 доллар берілді. Келісім сонымен қатар Ричардвиллге және жеке жер учаскелерін алғандарға штаттан көшірілмей қалуға рұқсат берді, яғни Майами халқының шамамен жартысы Индианада қалуға мүмкіндік алды.

Құрметтер мен сыйлықтар

Индиана штатындағы Ричардвилл округі бас Ричардвиллдің құрметіне аталған, бірақ кейін Говард округі деп өзгертілді. Уайлдкет Крик (Индиана) өзенінің су жиналатын алабы Говард округі мен тағы бір Индиана округін қамтиды және Ричардвиллдің есімімен аталады. 1966 жылы Индиананың Сесквицентиелдік комиссиясы Хантингтондағы Уабаш тарихи саябағында Ричардвиллдің құрметіне мемлекеттік тарихи белгі орнатты. 1992 жылы Индиана тарихи бюросы Майами округінде, Перу қаласының шығысына қарай 3 миль (5 км) жерде Ричардвиллді еске алу үшін тарихи белгі орнатты.