Ракета спорты тарихы және дамуы

Кіріспе

Ішкі ракетка спорты

Ракетка – Ұлыбритания, АҚШ және Канадада ойналатын ішкі ракетка спорты. Оны шуақтан (немесе "шуақ ракеткасы") ажырату үшін сирек "қатты ракетка" деп те атайды.

Тарих

Тарихшылар, әдетте, ракетка ойыны 18 ғасырда Лондонның Корольдік және Флитті борышкерлер түрмелерінде пайда болды деп санайды. Түрмедегілер теннис ракеткаларын қолданып, бес ойынын өзгертіп (осы процесте Bat Fives пайда болды), ойынды жылдамдатуға тырысты. Олар түрме қабырғасына қарсы ойнады, кейде ойынға қабырға қосып, бұрышта ойнады. Содан кейін ракетка түрмеден тыс жерлерде танымал болды, пабтардың артындағы тар көшелерде ойналды. Ол мектептерге тарады, алдымен мектеп қабырғаларын пайдаланып, кейіннен арнайы салынған төрт қабырғалы алаңдарда ойналатын болды. 1795 жылғы литографияда Харроу мектебінің "Ескі мектеп" ғимаратының сыртында оқушылардың ойын ойнап жатқаны бейнеленген. Шотландиядағы Эглинтон қасарында, қазір көбінесе қиратылған, "Ракет залы" болған, ол алғаш рет 1860 жылғы картада көрсетілген, бірақ мүліктің тізімдері оның 1839 жылдан кейін салынғанын және алғашқы матч 1846 жылы өткенін көрсетеді. Едені үлкен гранит тақталардан жасалған, қазір ағаш еденмен жасырылған. Бұл ең алғашқы жабық ракетка корты және әлемдегі ең көне сақталған корт, сонымен қатар Шотландиядағы ең көне жабық спорт ғимараты. Ол ракетка залы ретінде қайта жаңартылды, бірақ көрме алаңы ретінде де пайдаланылады. Кейбір жеке клубтар да корттар салды. Теннис, бадминтонмен бірге, ракетка ойыны 1873 жылы Уолтер Клоптон Уингфилд ойлап тапқан деп мәлімдеген теннис ойынына әсер етті, бірақ бұл рас емес, өйткені 1859 жылдан бері басқалар да теннис ойнаған, соның ішінде Дж. Б. Перера және Гарри Джем. Уингфилд 1874 жылы өзінің ерекше пішінді "құмсағаты" теннис кортына патент алды, бірақ ол Мэрилебон крикет клубының 1875 жылғы ресми ережелерімен, Уингфилдтің құмсағат кортына дейін және кейін де қолданылған тікбұрышты кортты міндетті етуінен кейін бір жылдан астам уақыт қолданылмады. Чикаго университетінің Стагг алаңындағы бос ракетка корты 1942 жылдың 2 желтоқсанында алғашқы жасанды ядролық тізбекті реакцияның орны болды. Стагг Филд корты жиі "сквош ракеткалары" корты деп жаңылыс жатады. Ракетка 1908 жылғы жазғы Олимпиада бағдарламасына енді және Лондонның Принс клубында ойналды; жеңімпаз Эван Ноэль болды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін ракетканың танымалдылығы төмендеді, нәтижесінде кейбір корттар жабылды, ал басқалары күтімсіз қалды. Дик Бриджман, спортты қолдаушы (кейіннен британдық жұптық чемпион) сол кездегі Дик Бриджман теннис және ракеткалар қоры деп аталған ұйымды құрды. Қор жас мамандарды қолдау үшін қайырымдылық жинады, осылайша ойынның болашағын қамтамасыз етуге тырысты. Қазір ол жай ғана "Теннис және ракеткалар қоры" деп аталады, ол жасөспірімдерге қаржы жинауды жалғастыруда, осылайша әлемдегі ракетканың беделін арттыруда. Дж. Р. Аткинс 1872 жылы "Ракет кітабын" жариялады. Ол 1981 жылы W. J. C. Surtees пен J. A. N. Prenn арасындағы әлемдік ракетка матчын еске алу үшін 250 данадан тұратын шектеулі басылым ретінде қайта басылды.

Historians generally assert that rackets began as an 18th century pastime in London's King's Bench and Fleet debtors' prisons. The prisoners modified the game of fives (in the process creating Bat Fives) by using tennis rackets to speed up the action. They played against the prison wall, sometimes at a corner to add a sidewall to the game. Rackets then became popular outside the prison, played in alleys behind pubs. It spread to schools, first using school walls, and later with proper four wall courts being specially constructed for the game. The lithograph at right dating from 1795 shows schoolboys 'hitting up' outside the Harrow School 'Old School' buildings. Eglinton Castle in Scotland, now largely demolished, had a "Racket Hall" which is first shown on the 1860 OS map, but estate records show that it was built shortly after 1839, the first recorded match being in 1846. The floor is of large granite slabs, now hidden by the wooden floor. It is the very first covered racket court and is now the oldest surviving court in the world, as well as being the oldest indoor sports building in Scotland. It has been restored as a racket hall, but used as an exhibition area. Some private clubs also built courts. Along with real tennis and badminton, rackets was used as an inspiration for the game of lawn tennis, which Walter Clopton Wingfield claimed he invented in 1873, but this was not so, as others had been playing lawn tennis since as early as 1859, including J. B. Perera and Harry Gem. Wingfield did obtain a patent on his proposed peculiarly shaped "hourglass" lawn tennis court in 1874, but it lasted in use no more than a year before it was shelved by the Marylebone Cricket Club's 1875 official rules mandating the rectangular court in use both before and after Wingfield's hourglass court. A vacant rackets court built into the University of Chicago's Stagg Field served as the location of the first artificial nuclear chain reaction on December 2, 1942. The Stagg Field court is often mistakenly identified as having been a "squash rackets" court. Rackets was part of the 1908 Summer Olympics program and was played at the Prince's Club in London; the winner was Evan Noel. After the second world war rackets saw a drop in popularity resulting in the closure of some courts and others suffering from a lack of maintenance. Dick Bridgeman, an advocate for the sport (and later a British Doubles Champion) established what was then the Dick Bridgeman Tennis and Rackets Foundation. The foundation sought donations to support young professionals thereby ensuring the future of the game. Now known as simply The Tennis and Racquets Foundation, it continues to raise money for young professionals raising the profile of rackets worldwide. The Book of Racquets was published by J. R. Atkins in 1872. It was reprinted to commemorate the 1981 World Rackets Challenge Match between W. J. C. Surtees and J. A. N. Prenn as a limited edition of 250 copies.

Ойынның түрі

Ракетке кемінде 30 фут (9 метр) биіктігіндегі төбесі бар жабық алаңда ойналады. Жеке және жұптық ойындар бір алаңда өткізіледі. Алаң қабырғалары мен едені тегіс тас немесе бетоннан жасалған, әдетте ақ доппен контраст жасау үшін қара түсті болады. Ойыншы ағаштан жасалған ракетканы, сонымен қатар «батыр» деп те атайды, допты соғу үшін пайдаланады. 2018 жылдың қыркүйегіне дейін Grays of Cambridge (Ұлыбритания) және Gold Leaf Athletics (АҚШ) есімді екі компания ғана ракеткалар өндірді. Жақсы соққы алдымен жоғары орналасқан, көбінесе матамен қапталған ағаш тақтаға («хабар беруші» деп те аталады) алдыңғы қабырғаға тиюі керек, содан кейін еденге тиеді. Доп алдыңғы қабырғаға жеткенге дейін бүйір қабырғаларды тие беруі мүмкін. Жақсы соққыны қайтарған ойыншы допты ұшырып ала немесе еденге бір рет секіргеннен кейін ойнауы мүмкін. Ойын өте жылдам және қауіпті болуы мүмкін. «Летс» (қайта ойналатын ұпайлар) жиі кездеседі, себебі ойыншы допты соғу арқылы екінші ойыншыға зиян келтіру қаупі болса, оны ойнамауы керек. Матчты әдетте «маркер» бақылайды, ол әрбір жақсы соққыдан кейін «Ойын» деп жариялауға міндетті, бұл доптың «қозғалыста» екенін көрсетеді. Ойындар 15 ұпайға дейін ойналады, егер есеп 13:13 немесе 14:14 тең болса, онда ойынды 16 немесе 18 (13:13 есебінде) немесе 15 немесе 17 (14:14 есебінде) ұпайға дейін ойнауға болады, мұнда 13 немесе 14 ұпайға бірінші жеткен ойыншы шешім қабылдайды. Ұпайды тек беруші (қолды созған) ғана ала алады, ал раллиді жеңген қабылдаушы (қолды созбаған) беруші болады. Сервисті қайтару өте қиын болуы мүмкін, ал Солтүстік Америкада тек бір сервисиге рұқсат беріледі. Матч әдетте бес ойынның ең жақсысы ретінде өткізіледі. Негізгі соққылар – волей, алға және артқа соққылар, сквоштағыдай. Сквош ракеткалары (қазір «сквош» деп аталады) 19 ғасырда ракеткалардың бір тармағы ретінде пайда болғандықтан, екі спорттың ойнау әдісі мен ережелері ұқсас болды. Дегенмен, соңғы жүз жылда сквош ережелері мен ұпай санау жүйесі өзгерді. Ракеткалар өзгеріске ұшырамады, бүгінгі күні басты айырмашылық – ойыншыларға ойындар арасында қысқа үзіліс жасауға рұқсат етіледі. Бұрын алаңнан шығу матчты жеңіліспен аяқтауы мүмкін болғандықтан, ойыншылар қосалқы ракеткаларын, жейделерін және аяқ киімдерін алдыңғы қабырғадағы «хабар берушінің» астындағы шұңқырда сақтап қоятын. Басқарушы органдар – Теннис және Ракеткалар қауымдастығы (Ұлыбритания) және Солтүстік Америка Ракеткалар қауымдастығы.

Rackets is played in a enclosed court, with a ceiling at least 30 feet (9 m) high. Singles and doubles are played on the same court. The walls and floor of the court are made of smooth stone or concrete and are generally dark in colour to contrast with the white ball. A player uses a wooden racket, known as a bat, to hit a 1½ inch (38 mm) hard white ball weighing As of September 2018, two companies produce rackets racquets, Grays of Cambridge (UK) and Gold Leaf Athletics (US). A good stroke must touch the front wall above a high wooden (often cloth covered) board (also known as the 'telltale') before touching the floor. The ball may touch the side walls before reaching the front wall. The player returning a good stroke may play the ball on the volley, or after one bounce on the floor. The play is fast, and potentially dangerous. Lets (replayed points) are common, as the striker should not play the ball if doing so risks hitting another player with it. Matches preferably are observed by a "marker", who has the duty to call "Play" after each good stroke to denote that the ball is "up". Games are to 15 points, unless the game is tied at 13–all or 14–all, in which case the game can be "set" to 16 or 18 (in the case of 13–all) or to 15 or 17 (in the case of 14–all) at the option of the player first reaching 13 or 14. Only the server (hand in) can score—the receiver (hand out) who wins a rally becomes the server. Return of service can be extremely difficult, and, in North America, only one serve is allowed. Matches are typically best of five games. The main shots played are the volley, forehand and the backhand all similar to the way one plays these in squash; because the game of squash rackets (now known as "squash") began in the 19th century as an offshoot of rackets, the sports were similar in manner of play and rules. However, the rules and scoring in squash have evolved in the last hundred years or so. Rackets has changed little; the main difference today is that players are now allowed brief rest periods between games. In the past, leaving the court could mean forfeiting the match, so players kept spare rackets, shirts, and shoes in the gutter below the telltale on the front wall. The governing bodies are the Tennis and Rackets Association (UK) and the North American Racquets Association.

Ұлыбритания

2021 жылдың наурыз айына қарай, Ұлыбританияда он төрт ірі мемлекеттік мектепте, екі қарулы күштер орналасқан жерде және үш жеке клубта 28 теннис корты бар.