Кіріспе

Мезгіл алдындағы су ұстау (немесе мезгіл алдындағы сұйықтық ұстау) – денеде қосымша су немесе сұйықтық жиналуы. Бұл құбылыс салмақ көтерілуі, іш, аяқ-қолдардың ісінуі сияқты әртүрлі түрде көрінеді. Су ұстау – менструация басталғанға дейін әр түрлі әйелдерде байқалатын симптом, және ол құрысу мен бел ауруымен қатар, ең көп кездесетін мезгіл алдындағы симптомдардың бірі болып саналады. Бұл симптом, сондай-ақ басқа да симптомдар, әйелдерде менструалдық цикл басталғанға дейін бірнеше күн бұрын пайда болатын мезгіл алдындағы синдроммен (ПМС) байланысты. Дегенмен, су ұстаудың өзі ПМС-ке ұқсас симптомдарды – дене ауыруын, бас ауруын және жүрек айнуды тудыруы мүмкін. Симптомдардың қанша уақытқа созылуы бірнеше күннен екі аптаға дейін өзгеруі мүмкін. Қазіргі таңда су ұстаудың нақты себебі белгісіз. Зерттеулер прогестерон мен эстрадиолдың қан сарысуы деңгейімен байланыс жоқтығын көрсетті, бірақ бұл гормоналдық өзгерістерге, атап айтқанда, менструалдық цикл кезінде прогестерон, эстроген және пролактин деңгейінің жоғарылауына байланысты деп есептеледі, олар организмдегі секреторлық жасушаларды ынталандырады. Сонымен қатар, диета да су ұстаудың күшеюіне әсер етуі мүмкін, мысалы, тұз және магнийді көп тұтыну, сондай-ақ сұйықтық ішу. Себебі әлі анықталмағандықтан, су ұстауды және оның салдарынан туындайтын симптомдарды жеңілдетудің немесе басқарудың жолдары бар. Бұл әдістерге дәрі-дәрмектерді (мысалы, диуретиктер) қолдану, сондай-ақ диеталық бақылау сияқты дәрі-дәрмексіз әдістер кіреді.

Симптомдары

Қыздар мен әйелдердің екеуі де менструалдық цикл басталар алдында су толу белгілерін сезінеді. Бұл белгілер менструалдық циклға дейін (лютеалдық фазаға дейін) екі аптаға дейін пайда болып, кеудеде ауырсыну, салмақ көтерілу және ісіну сияқты физикалық көріністермен ұсынылуы мүмкін. Көптеген зерттеулерде осы белгілерді пременструалдық циклдің негізгі белгілері ретінде көрсететін Penn Daily Симптомдарды бағалау шкаласы қолданылды.

Себептер

Етеккір алдындағы цикл кезінде су жиналуы дәстүрлі оральды контрацептивтерді қолданумен байланысты болуы мүмкін. Бұл олардың құрамында эстроген және прогестин болуына байланысты. Синтетикалық прогестин минералокортикоидты рецепторларын тежеу қабілетіне ие емес, нәтижесінде натрий мен су көбірек жиналады, содан кейін уақытша салмақ қосылуына әкеледі. Сонымен қатар, эстрогеннің ренин-ангиотензин-альдостерон жүйесіне (РААС) әсер ететіні мәлім, себебі эстрогеннің жоғары концентрациясы ангиотензин II және альдостеронның көп бөлінуіне себеп болады. Етеккір циклының төрт фазасында прогестерон мен эстроген гормондарының өндірісіне байланысты лютеин фазасында су жиналуы байқалады. Сенімсіз дереккөз: күні=2023 жылдың тамызы.

Диуретикалар

Сұйықтықтың артуы күшейген жағдайда диуретиктерді қолдану денедегі артық сұйықтықты шығаруға бағытталған. Диуретиктер көлемдік жүктемеге қарсы негізгі емдеулердің бірі болып табылады және олардың әсер ету механизмдері мен фармакокинетикасы нефрологияның негізгі принциптерін қамтитын бірнеше кластарды қамтиды. Емдеу бүйректердегі сұйықтық реттелуін фармакологиялық түрде су мен электролиттерді шығаруға қарай бейімдейтін дәрілерден тұрады. Бұл дәрілер класы несеп өндірісі мен көлемін арттыру арқылы сұйықтықты шығару мақсатына жетуге жұмыс істейді. Памабром менструация алдындағы және менструация кезіндегі судың тоқтауынан туындаған белгілерді жеңілдетуге көмектеседі. Бұл ксантин туындысы, ол натрий мен хлорды, кейде калийді шығаратын жұмсақ, қысқа әрекетті диуретик ретінде танылады.

Простагландиндерді ингибициялау

Зерттеулер көрсетіп отырғандай, напроксен мен ибупрофен сияқты стероидты емес қабынуға қарсы дәрілердің (НПВҚ) қолдануын барынша азайту менструация алдындағы сұйықтық жиналуын азайтады. НПВҚ-ның әсер ету механизмі циклооксигеназаны (COX) тежеуден тұрады, бұл простагландиндердің өндірісін басып, бүйректерде су мен натрийдің шығарылуын азайтады.

Магний қоспалары

Магний қоспасының етеккір алдындағы белгілерді жақсарту және денедегі судың қабынуын тиімді түрде азайту мүмкіндігі зерттеліп жатыр. Олар организмнен сұйықтықты шығару процесін күшейте алады, бұл етеккір алдындағы судың қабынуын азайтып, белгілерді жеңілдетуге көмектеседі.

Диета

Зерттеулер ПМС белгілері мен калориясы, майы, тұзы және қанты жоғары тағамдар арасындағы оң байланысты көрсетті. Екінші жағынан, адамдар ПМС белгілерін азайту үшін талшыққа және антиоксиданттық қасиеттеріне бай жемістер мен көкөністерді көптеп жеуге тырысуы керек. Азырақ тамақ ішу немесе тамақ мөлшерін шектеу симптомдардың көрінуін азайтуға көмектеседі, себебі көп тамақ ішкенде денеде көлем артады.

Дәстүрлі қытайлық медицинасы

Қытайдың дәстүрлі медицинасында ПМС бауырдағы цидің тоқтауынан туындайды, бұл дене төменгі жартысында қан ағынының жиналуына себеп болады. Сонымен қатар, сілекей және асқазанның ас қорыту және қоректік заттарды ыдыратудағы рөлі судың тоқтауына әсер етеді. Циді ашу үшін адамдар шөптермен, акупунктурамен, диеталық еммен және терең тыныс алу жаттығуларымен емделуі мүмкін. ПМС симптомдары инь мен янның ай сайын болатын өзгерістерімен де байланысты. Акупунктура 2000 жылдан бері Азия елдерінде ПМС симптомдарын жеңілдету үшін дәстүрлі қытай медицинасы ретінде қолданылып келеді. Ол қан ағынын, қабыну көрсеткіштерін және простагландин деңгейін өзгерту арқылы әрекет етеді деп есептеледі. Әсіресе, қабыну көрсеткіштері – көкірек ауруы және судың тоқтауы сияқты алдынғы етеккірлік физикалық симптомдарды азайтудың басты жолы. Гормондық реттеу қасиеттері және жүйке жүйесін реттеуге байланысты ПМС симптомдарын жеңілдету үшін ең көп қолданылатын акупункттарға SP6, LR3 және RN4 жатады. Цигунмен айналысатын адамдар өздерінің немесе басқалардың денсаулығын жақсарту үшін циді қайта бағыттай алады немесе шығара алады, соның ішінде жағымсыз сезімдер мен судың тоқтауына көмектеседі.

Таяу Шығыс елдері

Көптеген зерттеулер ПМС симптомдарына қатысты Батыс немесе Қиыр Шығыс елдерінің халқына негізделген. Дегенмен, ПМС-тің таралуы Сауд Арабиясы және Палестина сияқты Таяу Шығыс елдерінде де кең таралған. Бұл зерттеулер симптомдардың пайда болуымен байланысты көптеген қауіп факторларын қарастырды, бірақ қызығы, темекі шегу немесе медициналық анамнез (созылмалы аурулар немесе дәрілер сияқты) симптомдардың күшеюімен байланысты емес екені анықталды. Симптомдардың жиілігі көбінесе ПМС симптомдарының отбасылық тарихы және тамақтану әдеттері бар адамдармен байланысты болды. Зерттеулерде белгілі бір сусындардың (кофеинді) симптомдардың ауырлығы мен жиілігіне тигізетін әсері байқалды, бірақ сұйықтық ішу мөлшері ескерілмеді.