Кіріспе
Сатып алу тізімі – сатып алушының сатып алу қажетті заттардың тізімі. Тұтынушылар көбінесе келесі азық-түлік дүкеніне барарда сатып алуға тиіс азық-түліктердің тізімін жасайды (азық-түлік тізімі). Рим және Киелі кітап дәуірінен сақталған сауда тізімдерінің мысалдары бар. Сатып алу тізімі қарапайым қағаз бөлігі немесе одан да күрделі нәрсе болуы мүмкін. Әдетте, тоңазытқышта қосымша тізімді сақтау үшін магниттері бар блокноттар бар, бірақ қағаз сынықтарын ұстауға арналған кез келген магниттік ұстағыш та бірдей нәтижеге қол жеткізуге мүмкіндік береді. Тіпті, сауда тізімі үшін қағазды орамнан шығаратын арнайы құрылғы да бар. Кейбір сауда арбаларында сатып алу тізімін қоюға арналған шағын тақташа болады.
A shopping list is a list of items needed to be purchased by a shopper. Consumers often compile a shopping list of groceries to purchase on the next visit to the grocery store (a grocery list). There are surviving examples of Roman and Bible era shopping lists. The shopping list itself may be simply a scrap piece of paper or something more elaborate. There are pads with magnets for keeping an incremental list available at the home, typically on the refrigerator, but any magnetic clip with scraps of paper can be used to achieve the same result. There is even a specific device that dispenses a strip of paper from a roll for use in a shopping list. Some shopping carts come with a small clipboard to fit shopping lists on.
Психология
Сатып алу тізімдерін пайдалану жеке тұлға түрлерімен байланысты болуы мүмкін. "Тізіммен сауда жасайтындар мен тізімсіз сауда жасайтындар арасында демографиялық айырмашылықтар бар: біріншілері әйелдерге жиі кездеседі, ал екіншілері баласыз болуы ықтимал." Сатып алу тізімін жаттау психологиядағы стандартты тәжірибе. Тізіммен сауда жасау – тамақ сатып алуды, демек тамақ тұтынуды азайтуға бағытталған, мінез-құлыққа қатысты салмақ жоғалту бойынша жиі қолданылатын ұсыным. Бұл әдістің тиімділігі туралы зерттеулер әртүрлі нәтижелер көрсетіп тұр. Кейбір зерттеулерге сәйкес, азық-түлік дүкендеріне баратын сатып алушылардың шамамен 40%-ы тізім пайдаланады, ал басқа зерттеулер 61–67% көрсетіп тұр. Тізімге енгізілген тауарлардың 80%-ы сатып алынған. Дегенмен, тізімдегі тауарлар барлық сатып алынған тауарлардың 40%-ын ғана құрады. Сатып алу тізімдерін пайдалану сауда мінез-құлқына анық әсер етеді: "Жазбаша тізімдер орташа шығындарды айтарлықтай төмендетеді".
Өсімдік тізімдері
Бұл тізімді сауда сапарына жақында немесе апта ішінде қажеттілік туған сайын жинап жасауға болады. Апталық тізімдер көбінесе ретсіз болады, жаңа тауарлар ойға келгенде тізімнің соңына қосылады. Егер тізім қолдану алдында жасалса, дүкен ішінде уақытты үнемдеу үшін дүкеннің орналасу схемасына сәйкес (мысалы, мұздатылған өнімдер тізімде бірге топтастырылады) ұйымдастырылуы мүмкін. Алдын ала дайындалған тізімдерді де осылай ұйымдастыруға болады.