Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Strzelecki Ranges (/s//t//r//ɛ//z/'/l//ɛ//k//i/ ) – Австралияның Виктория штатындағы Батыс Гиппленд және Оңтүстік Гиппленд аймақтарында орналасқан төменгі тау жоталарының жиынтығы. Бұл жоталар поляк саяхатшысы Пауэль Эдмунд Стрзелецкийдің құрметіне аталған, ол 1840 жылы Чарли Тарраның, кішкентай экспедицияның жергілікті халықтан болған жетекшісінің көмегімен осы аймақтан өтті. Олар сонымен қатар Оңтүстік-Шығыс жоталарының биогеографиялық аймағының бөлігін құрайды. "Лир құсының мекені" – 1920 жылдардағы танымал кітапқа сүйенген Strzelecki Ranges аймағының тағы бір атауы.
The Strzelecki Ranges (/s//t//r//ɛ//z/'/l//ɛ//k//i/ ) is a set of low mountain ridges located in the West Gippsland and South Gippsland regions of the Australian state of Victoria. The Ranges are named after Paweł Edmund Strzelecki, a Polish explorer, who with the assistance of Charley Tarra the small party's Aboriginal guide, led an expedition through this region in 1840. They also form a biogeographic subregion of the South Eastern Highlands. "Land of the Lyrebird" is also a common alternative name for the Strzelecki Ranges based on a popular 1920s book.
География
Strzelecki Range әдетте шығыстан батысқа қарай созылып, шамамен 100 км-ге дейін жетеді. Олар терең тілінген құмтас және сазтастардан тұрады, биіктігі 300-ден 500 метрге дейін, ал ең биік нүктесі – Тасси тауы, оның биіктігі 740 метрді құрайды. Солтүстік шекарасында Латроб өзені, ал оңтүстік шекарасында Вилсонс мүйісі, Корнер шығанағы және Ninety Mile Beach жағажайлары орналасқан. Strzelecki Range әртүрлі ландшафттарды ұсынады, оларды жіктеу қиын, бірақ олар негізінен екі бөлікке бөлінеді: батыс және шығыс. Батыс жоталары ауыл шаруашылығы үшін сәтті игерілген, оңтүстіктегі Корумбурра, Фостер және Леонгата сияқты шағын шаруашылықтар мен елді мекендері бар, ал солтүстікте Яррагон, Трафальгар, Уаррагул, Морвелл және Траралгон қалалары Принц жолы бойында созылып жатыр. Шығыс Strzelecki Range қалың орманды, тік тілімделген қыраттар мен жартастарға толы, жауын-шашын мөлшері жоғары. Range-ті қоршаған елді мекендерге солтүстікте Буларра, Черчилль және Гормандейл, оңтүстікте Тоора және Яррам кіреді, ал шығыс шекарасы Лонгфорд және Сейл қалаларымен белгіленген. Мирбу Норт қаласы екі бөліктің арасында орналасқан, негізгі қыраттың бойында жатыр. Мирбу Норт қаласындағы орташа жылдық температура қыста 12,8°C-қа дейін төмендесе, жазда 26,6°C-қа жетеді, ал жылдық жауын-шашын мөлшері шамамен 1040 мм құрайды. Strzelecki Range өте кең болғандықтан, ол бес жергілікті басқару аймағының шегінде орналасқан. Батыс бөлігі негізінен Бау Бау, Оңтүстік Гиппсленд және Басс Кост округтерінде, ал шығыс бөлігі көбінесе ЛаТроб қаласы және Веллингтон округінде орналасқан. Сейлге қарай шығыс жағында Вон Врон және Муллунгдунг, Тарра Булга ұлттық паркі және Холи Плейнс мемлекеттік паркі сияқты үлкен мемлекеттік орман алқаптары бар. Тоорадағы Агнес шарлауығы, 59 метрлік биіктіктен тас тізбегі арқылы құлайтын, ең танымал орын болып саналады. Үлкен Ханкок Викториан плантациясы (HVP) да шығыста орналасқан, ал батыс Strzelecki Range-тің көп бөлігі жеке меншіктегі егістік жерлерді құрайды. Range Мельбурнның оңтүстік-батысындағы Otway Range-ге формасы мен сыртқы түрі жағынан өте ұқсас.
The Strzelecki Ranges generally run east west and extend for roughly 100 km. They are composed of deeply dissected sandstone and mudstone, rising from 300 to 500 metres, with the highest point at Mount Tassie being 740 metres. The north is bounded by the Latrobe River and the south by the coast dominated by Wilsons Promontory, Corner Inlet and the Ninety Mile beach. The Strzelecki Ranges presents a diverse range of landscapes that are difficult to simply categorise, but they are essentially in two parts: western and eastern. The western ranges have been successfully cleared for agriculture and feature green rolling hills with small farms and settlements in the south like Korumburra, Foster, and Leongatha and towns like Yarragon, Trafalgar, Warragul, Morwell, and Traralgon in the north that extend along the Princes Highway. The eastern Strzeleckis remain heavily forested with steep dissected ridges and valleys with high rainfall. The settlements that encircle the Ranges include Boolarra, Churchill, and Gormandale in the north and Toora and Yarram in the south, while the eastern boundary is identified by Longford and Sale. The township of Mirboo North sits between the two parts, straddling the main ridge. The average annual temperature in Mirboo North ranges between a cool 12.8 °C in winter and a temperate 26.6 °C in summer, with annual rainfall averaging 1040 mm. The Strzelecki Ranges are so expansive they overlap five Local Government Areas. The western section primarily sits within Baw Baw, South Gippsland and Bass Coast shires while the eastern portion is mostly within the City of LaTrobe and Shire of Wellington. In the east towards Sale, there are substantial tracts of state forest, including Won Wron and Mullungdung, Tarra Bulga National Park and the Holey Plains State Park. Agnes Falls at Toora which cascades over a series of rocks on a 59 metre drop are probably the best known. The large Hancock Victorian Plantation (HVP) estate is also in the east, whereas most of the western Strzeleckis is privately owned farmland. The Ranges are very similar in formation and appearance to the Otway Ranges southwest of Melbourne.
Жергілікті тарих
Шығыс Стржелецкий жоталары Гунай немесе Курнай халқының жеріне, ал батыс жоталарының бір бөлігі Бунуронг ұлтының жеріне кіреді. Аборигендердің Боунвуррунг тілінде бұл жота Толоне деп аталады. Тас шабуырлар, ұсақтау тастары және далалық пештер аборигендердің биік, тығыз орманды жоталарды пайдаланғанына куәлік етеді. Азық-түліктің белгісіздігі мен қатал климат жағдайларына байланысты аборигендердің ылғалды орманды тау жоталарын тұрақты түрде мекендемегеніне сеніледі. Жаз және көктем айларында қысқа сапарлар жиі жасалған.
The eastern Strzelecki Ranges fall within the territory of the Gunai or Kurnai people and part of the western Ranges within the territory of the Bunurong nation. In the Aboriginal Boonwurrung language, the range is called Tolone. Stone axes, grinding stones and bush ovens provide evidence of Aboriginal use of the tall dense forests of the ranges. It is believed that Aboriginal people did not permanently occupy the wet forested mountain ranges because of uncertain food supplies and the harsh climate. During summer and spring short trips were common.
Еуропалық зерттеушілер
Еуропалықтардың тұрақты қоныстануына дейін Стрезелкидің оңтүстік жағалауына теңіз түлкісі аулаушылар мен ваттл қабығын жинаушылар келді, бірақ олар қоныстанған жоқ. 1803-1863 жылдары туған, Шотландиядан келген иммигрант, ауыл шаруашылығымен айналысқан және зерттеуші Сэмюэл Андерсон 1835 жылы Басс өзенінде жерсіз шаруашылық қонысын құрды, бұл Викториядағы (бұрын Порт-Филлип ауданы деп аталған) үшінші тұрақты қоныс болды. Стрезелецкий жоталарын алғаш зерттеген адам – 1839 жылы Жаңа Оңтүстік Уэльстен жайылым іздеп келген Ангус Макмиллан. Дегенмен, Стрезелецкий жоталары поляк зерттеушісі Пауэл Эдмунд Стрезецкийдің (сондай-ақ Пауль Эдмунд де Стрезецкий деп те танылған) есімімен аталады. 1840 жылы Австралияның ең биік тауы – Косцюшкоға көтеріліп, оған есім бергеннен кейін, ол оңтүстікке қарай Гиппсленд аймағына сапар шекті. Порт-Филлип шығанағына бет алған оның тобы Стрезелецкий жоталарының солтүстік-шығыс жағынан кіріп, 22 күн бойы қиын және тығыз орманнан өтіп, ақырында Батыс Порт шығанағындағы Коринеллаға аш және шаршаған күйі жетті.
Before permanent European settlement, the coast to the south of the Strzeleckis was visited by sealers and wattle bark gatherers, but they did not settle. Samuel Anderson (1803–1863), a Scottish immigrant from Kirkcudbright, agriculturist and explorer, established a squatter agricultural settlement on the Bass River in 1835, the third permanent settlement in Victoria (then called the Port Phillip District). The first European to explore the Strzelecki Ranges was Angus McMillan, who came in search of pastures from New South Wales in 1839. However, the Strzelecki Ranges are named after the Polish explorer, Paweł Edmund Strzelecki (also known as Paul Edmund de Strzelecki). In 1840, after climbing and naming Australia's highest mountain Mount Kosciuszko, he journeyed further south into Gippsland. Heading towards Port Phillip Bay, his party entered the north eastern end of the Strzelecki Ranges and struggled through the rugged and thick forest for 22 days, before finally emerging starved and exhausted at Corinella on Western Port Bay.
Өсімдіктер
Шығыс таулар бастапқыда 90 метр биіктіктегі тау күлдері (Eucalyptus regnans) мен мирт буғысы және ағаш папоротниктерінің салқын ылғалды ормандарымен жабылған. Батыс Strzeleckis тауларының етегінде messmate (Eucalyptus obliqua), перде (E. radiata) және тау сұр иіс (E. cypellocarpa) құрамындағы құрғақ аралас ормандар жиі кездесетін. 1976 жылы Торпдейл маңында Хон Джим Балфур «Әлемдегі ең биік ағашқа» ескерткіш ашты. Бұл ағашты 1881 жылы геодезист Джордж Корнтвейт кесілгеннен кейін 375 фут (114,3 метр) өлшеген. Бұл оқиға 1918 жылдың шілдесінде «Виктория табиғатты зерттеушісі» журналында жарияланды және Викторияның ең биік ағашы туралы ең сенімді мәліметтердің бірі саналады. 19-шы және 20-шы ғасырлардың басында ауыл шаруашылығы үшін жерлерді тазарту және ағаш кесу іс-әрекеттерінің салдарынан Strzelecki тауларының жалпы биоаймағындағы жергілікті өсімдік жамылғысы күрт азайды, бастапқы көлемінің тек 19% ғана қалды, көбінесе шығыс бөлігінде. Батыс Гиппслендте, Уаррагул маңында жер қоныстану шамамен 1862 жылдан басталып, оңтүстікке қарай 1870 жылға қарай басталды. Адамдар барлық бағыттан келіп, таралып, соңғы бөлігі Тарвин аңғарына жақын қоныстанды. Олардың алдында алып ағаштарды кесіп, өнімдерін нарыққа жеткізудің қиын міндеті тұрды. Қыс мезгілінде жолдар нашарлап, лайлы сазға айналды. Ең қиын учаскелерде кішкентай бөренелерден жасалған жолдар салынды. Гранд Ридж жолы 1920 жылдары Country Roads Board тарапынан салынды, ол барлық жергілікті солтүстік-оңтүстік жолдарды бір ұзын шығыс-батыс жолаққа біріктірді, бірақ көп пайдасы болмады. Дегенмен, 1930 жылдардағы Ұлы депрессия кезінде жұмыссыздықты жеңілдету жұмыстары арқылы жол жақсартылып, туристік бағыт ретінде насихатталды. Ағаш өнеркәсібі де үміт болды, бірақ Мельбурнның ағаш материалдары 1950 жылдардың ортасына дейін Орталық биік жерлерден жеткілікті түрде қамтамасыз етіліп келді. Жоба 60 жылдан астам уақыт бойы инвестициялардың өзгеруімен жүргізілді, бірақ 1993 жылы Викториялық Платациялар Корпорациясы құрылғаннан кейін аяқталды. Компания содан кейін ЛаТроб аңғарындағы Мэривейлде Крэфт қағазын өндіру үшін зауыт құруға кірісті, ол 1939 жылдың қазан айында өндіріске енгізілді. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғанға дейін Орман комиссиясы Стрезелкині орманға айналдыру және қалпына келтіру және ағаш өнімдерін қамтамасыз ету бойынша қосымша жоспарлар жасауды бастады. Оған APM компаниясы қосылды. Компания 1951 жылы APM Forests Ltd еншілес компаниясын құру туралы хабарлады және зауытқа жұмсақ және қатты ағаш целлюлозасын жеткізу үшін үлкен орманды қалпына келтіру жоспарын жасады. Олар сондай-ақ жаңа диірменді қамтамасыз ететін плантацияларды құру үшін жер сатып ала бастады. Бұл кезде жұмсақ ағаштар әлі де көп мөлшерде импортталып жатты және жұмсақ ағаштар жергілікті ормандарға тигізетін қысымды жеңілдетіп қана қоймай, Австралияны ағаш ресурстары бойынша өзін-өзі қамтамасыз етуге көмектеседі деп сенді. Осылайша 1970 жылдары Комиссия солтүстік-шығыс Викторияда плантациялардың әсерін зерттеу үшін ірі экологиялық зерттеулерді бастады. Зерттеулер қазіргі плантациялар биологиясын көршілес жергілікті ормандармен салыстыруды және плантациялар су жинағы гидрологиясына тигізетін әсерді зерттеуді қамтиды. 1970 жылдары Жерді қорғау кеңесінің кейіннен жүргізген тексерулері мемлекеттік жерлердегі жаңа жұмсақ ағаш плантацияларының аумағын шектеді, ал 1987 жылға қарай PX бағдарламасы үшін нашарлаған егістік жерлер сатып алынды және жергілікті орманды ағаштан тазарту тоқтатылды. 2009 жылдың 7 ақпанында Черчилль маңында басталған «Қара сенбі» өрті HVP плантациясының үлкен аумағын жойды. Ағаштар тез арада құтқарылып, қайта отырғызылды, бірақ бұл жергілікті ағаш өндірушілердің, ағаш кесу зауыттарының және Мэривейлдегі қағаз фабрикасының ағашпен қамтамасыз етілуіне елеулі әсер етті.
The eastern Ranges were originally covered by a mosaic of wet forest, dominated by 90 metre tall mountain ash (Eucalyptus regnans) and cool temperate rainforest of myrtle beech and tree ferns. Drier mixed forest of messmate (Eucalyptus obliqua), peppermint (E. radiata) and mountain grey gum (E. cypellocarpa) were more common in the foothills of the western Strzeleckis. In 1976, a monument was unveiled by the Hon Jim Balfour to the "World's Tallest Tree" near Thorpdale, which in 1881 was measured by a surveyor, George Cornthwaite, at 375 feet (114.3 metres) after it had been chopped down. This account was reported in the Victorian Field Naturalist many years later in July 1918 and is often considered the most reliable record of Victoria's tallest tree. As a result of clearing for agriculture in the late 19th and early 20th centuries and of some logging activity, the native vegetation of the overall Strzelecki Ranges bioregion is highly depleted, with only 19% of its original extent remaining, mostly in the east. In west Gippsland near Warragul land settlement began from about 1862 while further south it was a bit later in 1870. People came from all points of the compass and spread out, with the final part being settled near the Tarwin Valley. Ahead of them was the Herculean task of clearing the giant trees and of trying to get their produce to market. In winter, the roads degenerated and became boggy channels of mud. Corduroy tracks were built with small logs laid cross ways along the worst stretches. The Grand Ridge Road was built by the Country Roads Board in the 1920s joining all the local north south roads in one long east west strip but proved little practical use. However, the road was progressively improved in unemployment relief works during the Great Depression of the 1930s and promoted as a tourist drive. The other hope was the timber industry but Melbourne's timber was being adequately supplied from the Central Highlands until the mid 1950s. The project ran for over 60 years with fluctuations of investment but essentially ended with the creation of the Victorian Plantations Corporation in 1993. The company then proceeded to establish a plant at Maryvale in LaTrobe Valley for the manufacture of Kraft papers which came into production in October 1939. Before the end of the Second World War, the Forests Commission began making additional plans to reforest and rehabilitate the Strzeleckis and establish a timber supply. It was joined in the venture by APM. The company announced the formation of a subsidiary company, APM Forests Ltd, in 1951 and planned an enormous reforestation scheme to supply softwood and hardwood pulp to the mill. They also began purchasing properties to establish plantations that would eventually supply the new mill. At that stage, softwoods were still being imported in large quantities and it was also believed that softwoods could not only relieve the pressure on native forests but make Australia self sufficient in timber resources. So in the 1970s the Commission commenced major environmental studies in north east Victoria into the effects of plantations. The studies included surveys of the biology of existing plantations compared to adjoining native forests as well as the impact of plantations on the catchment hydrology. Subsequent Land Conservation Council reviews, beginning in the 1970s, restricted the areas of new softwood plantations on public land and by 1987 degraded farmland was being purchased for the PX program and the clearing of native forest halted. The Black Saturday fire that began near Churchill on 7 February 2009 destroyed a large area of HVP plantation. The trees were quickly salvaged and replanted but it had significant flow on effects to the continuity of wood supply for local harvesting contractors, sawmills and the papermill at Maryvale.
Туризм
1920 жылдары салынған тамаша Гранд Ридж жолы таулардың арасымен иіліп өтеді, солтүстікке Латроб аңғарына және оңтүстікке Вилсонс мүйісіне әдемі көріністер ашады. Grand Strzelecki Track 2012 жылдың мамыр айында Билли's Creek-тен Тарра Булга ұлттық паркіне дейін 100 шақырымнан астам жаяу жол ретінде ашылды, оны бөліп-бөліп жүріп аяқтауға болады. Тоораға жақын орналасқан Агнес шарлауы – 59 метрлік құлаумен Викториядағы ең биік бір құбылалы шарлауық. Тарра – Булга ұлттық паркі.
The spectacular Grand Ridge Road which was built in the 1920s winds through the Ranges, and provides picturesque views to the north over the Latrobe Valley and to the south towards Wilsons Promontory. The Grand Strzelecki Track was opened in May 2012 as a walking track over 100 km long from Billy's Creek to the Tarra Bulga National Park that can be completed in stages. Agnes Falls near Toora is a spectacular waterfall that cascades over a series of rocks with a 59 metre drop, the highest single span waterfall in Victoria. Tarra – Bulga National Park.