Кіріспе

Шотландияның табиғи және мәдени мұрасын қорғайтын және дамытатын қайырымдылық ұйымы.

Шотландияның Ұлттық қоры (Urras Nàiseanta na h Alba) – шотландтық табиғатты қорғау ұйымы. Бұл Шотландиядағы ең ірі мүшелік ұйым және өзін "қазіргі және болашақ ұрпақтардың ләззатына арналған Шотландияның табиғи және мәдени мұрасын қорғайтын және дамытатын қайырымдылық ұйымы" деп сипаттайды. Қор 130-ға жуық мүлікке және жерге иелік етеді және басқарады, олардың ішінде қамалдар, ежелгі тұрғын үйлер, тарихи орындар, бақтар, жағалау, таулар және ауылдық жерлер бар. Ол Англия, Уэльс және Солтүстік Ирландияны қамтитын Ұлттық трест және әлемдегі басқа ұлттық трестермен ұқсас қызмет етеді.

Тарих

Траст 1931 жылы «Шотландияның тарихи маңызы бар немесе табиғи сұлулығы бар орындары үшін Ұлттық тресті» ретінде құрылды, бұл Pollok House-тың (қазір Трастқа тиесілі) темешкі бөлмесінде өткен талқылаулардың нәтижесі болды. Траст 1931 жылдың 1 мамырында тіркелді, ал Джон Стюарт Мюррей, Атоллдың 8-ші герцогы бірінші президент болып сайланды, ал сэр Иан Колкхун бірінші төраға болып тағайындалды. Поллок үйінің иесі сэр Джон Стирлинг Максвелл вице-президент болып тағайындалды және Трастқа өзінің алғашқы мүлкін, Крукстон қамалын сыйлады. Тағы бір ерте сатып алынған мүлік – Глен Коу, ол 1935 жылы Шотландия тау альпинистері клубының көмегімен сатып алынды. Траст таулы иеліктерді басқаруды қолға алғанда, «жабайы» сипаттағы жерлерге сәйкес келмейтін, мысалы, келушілер орталықтарының орналасуы сияқты мәселелер бойынша даулар туды. Траст кейбір бұзылған нысандарды алып тастады, 2002 жылы Glen Coe-ның алғашқы келушілер орталығы бұзылып, жаңа орталық аңғардың төменгі жағында салынды. Сол сияқты, 2012 жылы Бен Лауэрс келушілер орталығы да бұзылды. 2010 жылдың тамызында Траст тапсырысымен Джордж Рид жасаған «Fit For Purpose» атты есеп, 2011/12 қаржы жылының соңына дейін негізінен аяқталған ұйымдық қайта құру арқылы түзетілген кемшіліктерді көрсетті. Трасттың қаржылық жағдайының тұрақталғаны 2015 жылы Clackmannanshire-дегі Alloa Tower-ді сатып алуға мүмкіндік берді, бұл жеті жылдан кейін жасалған алғашқы сатып алу болды. NTS үшін жұмыс істейтін тарихшылар Трастқа тиесілі 139 тарихи мүліктің кем дегенде 36-сы Атлантикалық құл саудасына байланысты екенін анықтады. NTS мүліктерінің көптеген бұрынғы иелері құлдарға иелік етуден немесе оларды пайдаланудан тікелей немесе жанама түрде пайда көрді немесе 1837 жылғы Құлдарды өтеу туралы заңнан өтемақы алды.

Ұйым

Траст Шотландия заңдары бойынша тіркелген қайырымдылық қоры болып табылады. 2022 жылы толық жұмыс күнімен 469 адам (немесе маусымдық қызметкерлерді ескергенде 760 адам) жұмыс істеді және 310 000-нан астам мүшесі болды. Трасттың меценаты – король Карл III; президенті – Джеки Берд; бас директоры – Филип Лонг OBE; ал төрағасы – сэр Марк Джонс.

Қаржыландыру

2022 жылдың 28 ақпанында аяқталған жыл үшін Трасттың жалпы табысы 51,9 миллион фунт стерлингті құрады, бұл 2020–21 жылғы 44,3 миллион фунт стерлингтен жоғары. Табыстың ең ірі көздері мүшелік жарналары (14,7 миллион фунт), коммерциялық қызмет (9,0 миллион фунт), инвестициялық табыс (5,3 миллион фунт) және жылжымайтын мүлік табысы (5,3 миллион фунт) болды. Сол жылы Трасттың жалпы шығындары 51,9 миллион фунт стерлингті құрады, бұл 2020–21 жылғы 44,1 миллион фунт стерлингтен жоғары. Осылайша, Траст 11,3 миллион фунт стерлингтік операциялық тапшылықты тіркеді, бірақ бұл күтілгеннен жақсырақ нәтиже болды және негізінен COVID-19 пандемиясының салдарына байланысты туындады. Қаржылық тұрақтылықты қалпына келтіру және пандемия кесірінен кейінге шегерілген жөндеу және күтім жұмыстарын жүзеге асыруға, сондай-ақ меншіктерінде сақтау және келушілерді тарту шараларына инвестиция салуды жалғастыру үшін үш жылдық Бизнес қайта жаңғырту жоспары іске асырылуда. Табиғи қасиеттерін күтіп ұстау үшін Траст еріктілердің көмегіне сенеді, ал жергілікті Қорғау еріктілерінің топтары демалыс күндері жобалармен айналысады. Сондай-ақ, қайырымдылық ұйымы түрлі нысандарда "Thistle Camps" деп аталатын жұмыс демалыстарын ұйымдастырады, онда жаяу жолдарды күтіп-ұстау және рододендронды бақылау сияқты орман шаруашылығы жұмыстары жүргізіледі.

Тарихи үйлер

Трасттың меншігінде көптеген тарихи үйлер бар, олар Culzean Castle және Dun үйі сияқты ірі үйлерден бастап, Tenement House және Moirlanich Longhouse сияқты қарапайым тұрғын үйлерге дейін.

Бау-бақшалар

Траст Шотландиядағы ең ірі бақшалардың иесі болып табылады, оның 70-ке жуық бағы 238 гектар жерді алып жатыр және 13 500 түрлі өсімдіктер өседі.

Жағалау және ауыл

Траст Шотландиядағы үшінші ірі жерді басқарушы ұйым болып табылады, оның меншігінде 46 Мунро, 400-ден астам арал және шағын аралдар, сондай-ақ жағалаудың маңызды бөлігін қамтитын 76 000 гектар Шотландия табиғаты бар. Трастқа қарасты ауылдық жерлерге Глен Ко, Торридон және Мар Лодж иеліктері кіреді. Трасттың жағалау және ауылдық жерлерін басқаруы оның «Жабайы жер саясатымен» жүзеге асырылады, оның мақсаты – жерді дамытылмаған күйде сақтап, халыққа оны пайдалануға және тамашалауға мүмкіндік беру. Траст жерлерінде әртүрлі жануарлар мен өсімдіктер мекендейді. Трасттың бағалауынша, Шотландияның теңіз құстарының шамамен 25% оның аралдары мен жағалауларында ұялайды, бұл Еуропаның теңіз құстарының 8% құрайды. Трастқа қарасты ауылдық жерлерде қызыл бұғы, қарағайлы мысық, жабайы мысық және қызыл қоян сияқты жергілікті сүтқоректілер таралған. 1957 жылдан бері Траст Шотландияның алғашқы және Ұлыбританиядағы табиғи және мәдени маңызы үшін тізімге енгізілген жалғыз Әлемдік мұра орны – Сент-Килда архипелагына иелік етеді және оны басқарады. Сент-Килда және оны қоршаған теңіз тіректерінде 1 миллионнан астам теңіз құсы қоныстанған.

Сурет және мүсіндер жинағы

Траст өзінің барлық меншіктерінде жүздеген мыңдаған заттарды – суреттерден жиһазға және тұрмыстық құралдарға дейін сақтау және көрсетуге жауапты. Трасттың кураторлық қызметінің басты мақсаты – коллекцияларды және өнер туындыларын олар тапсырыс берілген немесе алынған тарихи ортада көрсету.